Салаватда «саййидина» гаф лугьун виже къвезвани?
Салаватда «саййидина» гаф лугьун виже къвезвани?
Суал: Пайгъамбардиз ﷺ салават гъидайла, «саййидина» гаф лугьун виже къвезвач, им анжах Аллагь Тааладиз хас тир сифет я лугьудайбур эхиримжи вахтара пайда хьанва. Абур гьахъ яни?
Жаваб: ИкI лугьузвайбур Шариатдикайни араб чIалакай хабар авачирбур я. Араб чIала «саййид» гафуниз са шумуд мана ава. Месела, лукIразни адан иесидиз араб чIалалди «аль-‘абду ва саййидугьу», яни лукI ва адан иеси лугьуда. ГьакI гъуьлуьзни араб чIала «саййид» лугьун мумкин я. Месела, Къуръанда лагьанва:
وَ أَلْفَيَا سَيِّدَهَا لَدَى الْبَابِ (سورة يوسف 25)
(мана) «Абурал кьведални (Юсуфални Зулейхадал) адан саййид (яни Зулейхадин итим) ракIарал гьалтна» («Юсуф» сура, 25-аят).
ГьакIни арабри лап гьуьрметзавай касдиз «саййид» лугьуда. Аллагьдин Пайгъамбарди ﷺ, адан патав Са‘д бину Му‘аз атайла, лагьанай: «Куь саййид атайла къарагъ». Им Бухаридилай чал агакьнавай якъин гьадис я. ГьакIни малум я хьи, арабар рахадайла, гьуьрмет авунин лишан яз, сада-садаз «саййид» ва я «саййидат» лугьуда.
Пайгъамбардин ﷺ несилризни «саййидар» лугьузва. Идалай гуьгъуьниз Пайгъамбардиз ﷺ «саййид» лугьун къадагъа я гьикI лугьуз жеда? Гьатта жергедин инсандизни кваз «саййид» лугьузвайла. Эгер ансаррин кьиле акъвазнавай Са‘д бину Му‘азаз Пайгъамбарди ﷺ «саййид» лагьанватIа, адаз вичиз, яни Пайгъамбардиз ﷺ вучиз «саййид» лугьуз жедач?
Тирмизидилай атанвай якъин тир гьадисда Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ лугьузва:
أَنَا سَيِّدُ وَلَدِ آدَمَ وَ لَا فَخْرَ (رواه الترمذي)
«Зун Адам пайгъамбардин несилрин саййид (жанаби) я ва за и кардал дамах ийизвач».
Вири пайгъамбарар Адам пайгъамбардин несилдикай я. Абурун виридан саййидни чи рикI алай Мугьаммад Пайгъамбар ﷺ я. Къияматдин юкъузни ам чи саййид жеда. Амма и кар чаз гьа Къияматдин юкъуз (гьа жергедай яз динсузризни) якъин жеда.
