Главная

Сурун кьилихъ галай къван гьихьтинди хьун лазим я?

Сурун кьилихъ галай къван гьихьтинди хьун лазим я?

Суал: Бязи инсанри сурун кьилихъ галай къван са чпIинин кьадардилай виниз ийидай ихтияр авач лугьуз, сурарин кьилихъ галай къванер кукIвариз башламишнава. Абур гьахъ яни?

 

Жаваб: Пайгъамбардин ﷺ некIедин стха Усман бин Маз’ун кечмиш хьайила, ада ﷺ вичин са асгьабдиз Усманан сурун кьилихъ акIурдай къван гъваш лагьана. Асгьабдивай къван хкажиз хьанач. И арада Пайгъамбарди ﷺ вичин перемдин хилер къакъажна, а къван хкажна сурун кьилихъ эцигна ва лагьана:

أَتَعَلَّمُ بِهَا قَبْرَ أَخِي وَ أَدْفَنُ إِلَيْهَا مَنْ مَاتَ مِنْ أَهْلِي

 

«Идалди заз зи стхадин сур гьина аватIа чир жеда ва идан патав за зи мукьва-кьилияр кучудда». И гьадис Абу Давуда агакьарнава. Харижат бин Зайдалай Бухариди гьадис агакьарнава: «Усман асгьаб халиф тир вахтунда чун жегьил гадаяр тир. Усман бин Маз’унан суралай тек са чакай виридалайни виниз хкадарзавай касдивай хкадариз жедай». И гьадисрал бинеламиш хьана лагьайтIа жеда хьи, жуван мукьва-кьилияр гьина кучуднаватIа чир жедайвал чпIинилай кьакьан къван сурун кьилихъ акIурдай ихтияр ава («Рудудун аля шубугьати-с-салафия»). Гьелбетда, гуьрчегарнавай, мармардин гзаф еке къванер акIурдай ихтияр авач. Вучиз лагьайтIа ам исраф (вара-зара авун) я. Ихьтин багьа къванер тек са шейхерин, валийрин, еке алимрин сурарин кьилихъ акIурдай ихтияр ава. Амай инсанри абурухъ гузвай пул Аллагьдин ﷻ рекье харж авурай, гьа сура кучуднавайдан паталай садакьа гурай.

 

«Гьакъикъатдин суракьда» ктабдай

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Тапарар ва алай аямдин илим

Чна виш лагьай сеферда Къуръандин аят гъизва (мана): «Чна ахпа Чи аламатар къалурда, та абуруз, Ам Гьакъикъат тирди, ашкара жедалди» («Фуссилат» сурадин 53-аят) – ва виш лагьай сеферда Аллагьдин ﷻ регьимдал чун аламат жезва, вучиз лагьайтIа Ада Вичи лагьайдахъ чаз...


Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрайра   (Эй, имансузар!) Эгер куьне къарар тIалабзавайтIа, къарар квел агакьна (куьн ваъ, мусурманар гъалиб хьана). Нагагь куьне акъвазарайтIа (Аллагьдин Расулдиз душманвал ийиз ва адахъ галаз дяве ийиз), ам квез хъсан жеда. Амма куьн элкъвена хтайтIа (адахъ галаз дяве авунал),...


Бахтунин чинебан къайда

«Саляту-н-нарият» - им Мугьаммад Пайгъамбардиз ﷺ салават гъунин виридалайни фазилатлу ва багьа жуьрейрикай сад я.   Араб чIала «ан-Нар» гафунихъ «цIай» лугьудай мана ава, яни «Саляту-н-нарият» - им цIу хьиз фад таъсир ийидай, фад агакьдай...


Мусурман ва чарадан мал-мулк

Угъривал ва къанунсуз саягъда чарадан мал-девлет вичиз къачун – им вири мусурманрин вилерай чIехи гунагь яз гьисабзавай еке чIуру кар я. Ам Аллагьди ﷻ къадагъа авунвайдан патахъай абурукай садни шаклу жезвач.   Гьакъикъи мусурман гьамиша дугъри ва намуслу я ва чарадан эменнидикай са...


Папа гъуьлуьз гьуьрмет авунин эдебар

Ислам – им инсаният патал виридалайни хъсан рехъ ва вини дережадин чешне я.   Гьавиляй ада хизандин рафтарвилерин виридалайни метлеблу, гуьзел ва хийирлу рехъ тайин ийизва, вичиз ухшар авайди мад авачир. Инсанрин тIебиатдихъ галаз кьан тийизвай, кьиле тефир къанунрал бинеламиш хьанвай...