Главная

Рекье авайла суннатар авун герек яни?

Рекье авайла суннатар авун герек яни?

Суал: Са бязибуру сеферда (рекье) авайла суннат-кпIар тавуртIани жеда лугьуз тестикьарзава. Ибур дуьз гафар яни?

 

Жаваб: Ваъ, дуьз гафар туш. АкI лугьузвайбур чеб Шариатдикай хабар авачирбур я. Абурун гафар кьуд мазгьабдикай гьич садавни кьадайбур туш. Кьуд мазгьабдани а кпIар авун суннат я, абур авунай еке суваб ава. Имам аль-Гъазалиди вичин «Игьяъ» ктабда кхьизва: «Сефердиз килигна вуна жуван суннат-кпIар акъвазармир. Сефердикай жезвай хийирдилай ваз а кпIар тавуна хьайи зиян пара жеда».

Сеферда авайла ферз кпIар сад-садал хкидай (жам’) ва куьруь (къаср) ийидай ихтияр ава, и кар гьар сада вичин гуьгьуьллувилелди ийизва. Амма гьа идал бинеламиш хьана суннат-кпIар авун лазим къвезвач лугьун – им Шариатдин гъавурда тахьунин нетижа я. Сеферда авайлани суннат-кпIар акъвазар тавун патал Шариатди абур улакьда (деведал, балкIандал) ацукьнавайлани ийидай ихтияр ганва. Аллагьдин Расулди ﷺ сеферда авайла деведал ацукьнавайлани суннат-кпIар тадачир.

Имам Шафииди Жабиралай ихьтин гафар гъизва: «Заз деведал ацукьна суннат-кпIар ийизвай Аллагьдин Расул ﷺ акуна».

Абу Давуда хабар гузва: «Сеферда аваз суннат-капI ийиз кIан хьайила, Аллагьдин Расулди ﷺ вичин деве Кьибледихъ элкъуьрдай ва «Аллагьу Акбар» лагьана кпIунив эгечIдай».

Имам Бухариди лугьузва: «Аллагьдин Расулди ﷺ суннат-кпIар деведаллаз ийидай, фарз кпIар авун патал ам адалай эвичIдай».

Имамар тир Бухаридини Муслима Ибн Умаралай ихьтин гьадис гъизва: «Аллагьдин Расулди ﷺ деве гьинихъ элкъвейтIани адал ацукьна суннат-кпIар ийидай».

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Мусурман ва чарадан мал-мулк

Угъривал ва къанунсуз саягъда чарадан мал-девлет вичиз къачун – им вири мусурманрин вилерай чIехи гунагь яз гьисабзавай еке чIуру кар я. Ам Аллагьди ﷻ къадагъа авунвайдан патахъай абурукай садни шаклу жезвач.   Гьакъикъи мусурман гьамиша дугъри ва намуслу я ва чарадан эменнидикай са...


Къурбандин сувар мубаракрай!

Ассаламу алайкум ва рагьматуллагьи ва баракатугь.   Играми стхаяр ва вахар! За квез алукьнавай Къурбандин сувар рикIин сидкьидай мубаракзава. И шад йикъа чи рикIел Ибрагьим пайгъамбардин еке дережадин чешне, адан Аллагьдиз ﷻ авай рикIин сидкьидай тир вафалувал, михьи ниятар ва Раббидин ﷻ...


Бахтунин чинебан къайда

«Саляту-н-нарият» - им Мугьаммад Пайгъамбардиз ﷺ салават гъунин виридалайни фазилатлу ва багьа жуьрейрикай сад я.   Араб чIала «ан-Нар» гафунихъ «цIай» лугьудай мана ава, яни «Саляту-н-нарият» - им цIу хьиз фад таъсир ийидай, фад агакьдай...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

За вун гьабурукай жедайдак умуд кутазва   Абу Гьурайради агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Ни вичин эменнидикай Аллагьдин ﷻ рекье кьве паб таъмин ийиз хьайитIа, адаз Женнетдин варарай эверда. Женнетдиз муьжуьд варар ава. Ни кпIуна чалишмишвал авуртIа, адаз КпIунин варарай...


Женнетдикай гьакъикъи делилар

Аллагь Таалади лагьана: «Гьакъикъатда, Аллагьдихъай кичIебур багълара ва булахрин юкьва жеда. Абуруз лугьуда: «Алад гьаниз ислягьвилелди, са затIунихъайни хатавал авачиз!» Чна абурун рикIерай такIанвал акъудда ва абур месерал стхаяр хьиз ацукьда, сад-садахъ элкъвена. Абур ана са...