Главная

Лезги гьарфаралди кхьенвай «Ясин» сура

Лезги гьарфаралди кхьенвай «Ясин» сура

Лезги гьарфаралди кхьенвай «Ясин» сура

Са бязи халуйри-фекьийри кьейидахъ лезги гьарфаралди кхьенвай «Ясин» сура кlелзава. Ам къадагъа алай кlвалах я лагьайла, заз абуру яб ганач, гьатта зал хъуьруьнарни хъувуна. Иниз килигна, пара тlалабда, газетда идан патахъай кхьин.

 

Куьне дуьз лугьузва, мусурмандиз анжах араб гьарфаралди кхьенвай «Ясин» ва я маса сураяр кlелдай ихтияр ава. Им дуьньядин виликан ва алай вахтунин вири алимри ганвай фетва (акъуднавай къарар) я. Мисал яз, 1503-йисуз Египетда дидедиз хьанвай зурба алим Ибн Гьажара вичин «Фатава» ктабда кхьенва (мана): «Къуръан анжах араб гьарфаралди кхьидай ва кlелдай ихтияр ава, маса гьарфаралди ам кхьин гьарам (гунагь) я. Гьатта тарс къачун, чирун патал Къуръандин аятар ва я сураяр маса гьарфаралди (араб тушир) кхьин къадагъа я. Вучиз лагьайтlа гьа и кардалди Къуръан дегиш жезва (чlурзава)».

Гьуьрметлу стхаярни вахар, эгер квез сувабар кlанзаватlа, квез чидай «Къулгьу» («аль-Ихляс») сура кlела, гьикl хьи Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Къуръандин «аль-Ихлас» сура кlелун – Къуръандин пудакай са пай кlелай мисал я» (Бухари, Муслим). Гьадисдин бинедаллаз, алимри лугьузва хьи, эгер пуд сеферда ам кlелайтlа, мусурмандиз сагъ Къуръан кlелай хьтин суваб жеда. «Къулгьу» чирун четин туш, гьа са вахтунда ам кlелайдаз жезвай суваб зурбади я. Лезги гьарфаралди кхьенвай «Ясин» кlелзавай касди гзаф гъалатlар ийизва, ада Къуръандин аятрин мана чlурзава, гьавиляй адаз сувабар ваъ, гзаф кьадар гунагьар жезва.

И гафар чна инал са вуж ятlани батlуларун патал ва я са низ ятlани кичlерар гун патал гъанвайди туш, Аллагь ﷻ шагьид я, чи ният анжах Аллагьдин ﷻ Келима вине хьун я. Къуй Аллагьди ﷻ чаз виридаз гьакъикъат къалуррай ва ам кьабулиз, адан гуьгъуьнаваз физ куьмек гурай! Гьакlни къуй Халикьди ﷻ чун батlулвиликай ва ягъалмишвиликай хуьрай!

 

Гь. Амаханов

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Я Аллагь, Вуна заз ихьтин аялар вучиз гана?

Гьуьрметлу стхаяр ва вахар! Аллагь Таалади чаз и дуьньяда яшамиш жедай къайда - Шариат къалурнава. ГьикI гьар са гъвечIи ва я чIехи алатдин конструкторди «эксплуатациядин къайдаяр» кхьизватIа, гьакI и Шариатни Халикьди Вичин махлукьатрикай виридалайни ажайиб, къимет авай - инсан патал...


Дуьнья ислягь хьурай!

  Арабрин чил   Арабар гьаниз акъатдалди, Къумлух, кьуру чуьллер тир. Са стlал яд жагъидалди, Чан акъатай вахтар тир.   Чабалмишиз, чlугваз зегьмет, Арадиз гъана шегьерар. Гуьрчегвилиз авач къимет, Акурла вилиз меркезар.   Йифиз-юкъуз алимри Гьуьжетдивди ийиз...


Машгьур макандикай зи фикирар

Виликан Куьре вилаят тарихда вири дуьньядиз машгьур эфендияр, шаирар, алимар, инкъилабчияр акъатнавай макан я.   Девирар дегиш хьуникди, цIийи гьукуматар арадал атуникди, виринра адет тирвал, эвела Куьре вилаят, ахпа Куьре ханлух, Куьре округ, Кьасумхуьруьн район, эхирдай СтIал Сулейманан...


Кьиникьин къеце патан себебар

Къе чун виридаз талукь тир темадай рахада – къеце пата себебралди жезвай кьиникьрин вилик пад атIуникай.   Къецепатан себебар вучар я? Абур азарар ва яш туш. Абур чанар тухузвай – гзаф вахтара жегьил, къуватлу инсанрин – бейхабардиз жезвай, мусибатлу вакъиаяр я. Абур...


СУАЛ-ЖАВАБ

Мусурманриз килисадиз фидай ихтияр авани? Имам ар-Рамлиди вичин «Нигьаят аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Мусурманриз килисадиз, синагогадиз ва икI мад фидай ихтияр ава, эгер: - абурун (гьа ибадатханадин векилрин) ихтияр аваз хьайитIа; - ана кьадардилай артух вине кьазвай шикилар,...