Главная

Лезги гьарфаралди кхьенвай «Ясин» сура

Лезги гьарфаралди кхьенвай «Ясин» сура

Лезги гьарфаралди кхьенвай «Ясин» сура

Са бязи халуйри-фекьийри кьейидахъ лезги гьарфаралди кхьенвай «Ясин» сура кlелзава. Ам къадагъа алай кlвалах я лагьайла, заз абуру яб ганач, гьатта зал хъуьруьнарни хъувуна. Иниз килигна, пара тlалабда, газетда идан патахъай кхьин.

 

Куьне дуьз лугьузва, мусурмандиз анжах араб гьарфаралди кхьенвай «Ясин» ва я маса сураяр кlелдай ихтияр ава. Им дуьньядин виликан ва алай вахтунин вири алимри ганвай фетва (акъуднавай къарар) я. Мисал яз, 1503-йисуз Египетда дидедиз хьанвай зурба алим Ибн Гьажара вичин «Фатава» ктабда кхьенва (мана): «Къуръан анжах араб гьарфаралди кхьидай ва кlелдай ихтияр ава, маса гьарфаралди ам кхьин гьарам (гунагь) я. Гьатта тарс къачун, чирун патал Къуръандин аятар ва я сураяр маса гьарфаралди (араб тушир) кхьин къадагъа я. Вучиз лагьайтlа гьа и кардалди Къуръан дегиш жезва (чlурзава)».

Гьуьрметлу стхаярни вахар, эгер квез сувабар кlанзаватlа, квез чидай «Къулгьу» («аль-Ихляс») сура кlела, гьикl хьи Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Къуръандин «аль-Ихлас» сура кlелун – Къуръандин пудакай са пай кlелай мисал я» (Бухари, Муслим). Гьадисдин бинедаллаз, алимри лугьузва хьи, эгер пуд сеферда ам кlелайтlа, мусурмандиз сагъ Къуръан кlелай хьтин суваб жеда. «Къулгьу» чирун четин туш, гьа са вахтунда ам кlелайдаз жезвай суваб зурбади я. Лезги гьарфаралди кхьенвай «Ясин» кlелзавай касди гзаф гъалатlар ийизва, ада Къуръандин аятрин мана чlурзава, гьавиляй адаз сувабар ваъ, гзаф кьадар гунагьар жезва.

И гафар чна инал са вуж ятlани батlуларун патал ва я са низ ятlани кичlерар гун патал гъанвайди туш, Аллагь ﷻ шагьид я, чи ният анжах Аллагьдин ﷻ Келима вине хьун я. Къуй Аллагьди ﷻ чаз виридаз гьакъикъат къалуррай ва ам кьабулиз, адан гуьгъуьнаваз физ куьмек гурай! Гьакlни къуй Халикьди ﷻ чун батlулвиликай ва ягъалмишвиликай хуьрай!

 

Гь. Амаханов

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Зулумдалди эменни къазанмишун

Ислам динда къад лагьай чlехи гунагь – зулумдалди эменни къазанмишун я (цlекlуьд лагьай чlехи гунагь – им дяведа душманривай вахчунвай эменнидикай (трофей) чуьнуьхун я. Ам зулумдалди эменни къазанмишунин жуьрейрикай сад хьуниз килигна чна а кьве чlехи гунагьдизни талукь яз са макъала...


Гунагьрилай гъил къачун тlалабун

Аллагь Таалади лагьана: «…ва жуван гунагьдилай гъил къачун тIалаб ва иман гъанвай итимрин ва дишегьлийрин гунагьрилай гъил къачун тIалаб» («Мугьаммад» сура, 19-аят).   Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Аллагьдивай гъил къачун тIалаб, гьакъикъатда, Аллагь...


Савда бинт Зам’ат

Меккадиз Ислам атай чIавалай башламишна къурайшитри чпин ватанэгьлийриз абуру Ислам кьабулна лугьуз жазаяр гуз хьана. Мусурманрин гьал лап четин хьайила, Пайгъамбарди ﷺ динэгьлияр къутармишун патал абуруз Эфиопиядиз куьч хьун эмирна, а чIавуз адан кьиле гьахълу пачагь авай. Ада мусурманар...


Дуьнья кlан хьунин мусибат

Инсанар ва чинерар, Къуръанда лугьузвайвал, Аллагьди ﷻ анжах Вичиз ибадат авун патал халкьнава. Анжах абур и дуьньяди алдатмишарзава. Малум тирвал, дуьнья кlан хьайи касдиз эхират такlан жезва, ада гьалал-гьарам лугьун тавуна дуьньядин девлет къазанмишзава ва Халикьдивай ﷻ яргъа...


Руьгь гьамга хьиз михьибур…

Лагьанач лугьумир!   Санал акъудиз бахчада йикъарни-йифер, Дустар хьанва къаргъаярни лифер. Гьа тегьерда дустар жезва кицIни кац, Шадвал ийиз, сада-садав вугуз пац. Алахъзавай масадан фу яванриз, И кар чешне туш са бязи инсанриз. *** Пеше кьунач, закай хьанач гъуьрчехъан, Алава яз,...