Главная

Лезги гьарфаралди кхьенвай «Ясин» сура

Лезги гьарфаралди кхьенвай «Ясин» сура

Лезги гьарфаралди кхьенвай «Ясин» сура

Са бязи халуйри-фекьийри кьейидахъ лезги гьарфаралди кхьенвай «Ясин» сура кlелзава. Ам къадагъа алай кlвалах я лагьайла, заз абуру яб ганач, гьатта зал хъуьруьнарни хъувуна. Иниз килигна, пара тlалабда, газетда идан патахъай кхьин.

 

Куьне дуьз лугьузва, мусурмандиз анжах араб гьарфаралди кхьенвай «Ясин» ва я маса сураяр кlелдай ихтияр ава. Им дуьньядин виликан ва алай вахтунин вири алимри ганвай фетва (акъуднавай къарар) я. Мисал яз, 1503-йисуз Египетда дидедиз хьанвай зурба алим Ибн Гьажара вичин «Фатава» ктабда кхьенва (мана): «Къуръан анжах араб гьарфаралди кхьидай ва кlелдай ихтияр ава, маса гьарфаралди ам кхьин гьарам (гунагь) я. Гьатта тарс къачун, чирун патал Къуръандин аятар ва я сураяр маса гьарфаралди (араб тушир) кхьин къадагъа я. Вучиз лагьайтlа гьа и кардалди Къуръан дегиш жезва (чlурзава)».

Гьуьрметлу стхаярни вахар, эгер квез сувабар кlанзаватlа, квез чидай «Къулгьу» («аль-Ихляс») сура кlела, гьикl хьи Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Къуръандин «аль-Ихлас» сура кlелун – Къуръандин пудакай са пай кlелай мисал я» (Бухари, Муслим). Гьадисдин бинедаллаз, алимри лугьузва хьи, эгер пуд сеферда ам кlелайтlа, мусурмандиз сагъ Къуръан кlелай хьтин суваб жеда. «Къулгьу» чирун четин туш, гьа са вахтунда ам кlелайдаз жезвай суваб зурбади я. Лезги гьарфаралди кхьенвай «Ясин» кlелзавай касди гзаф гъалатlар ийизва, ада Къуръандин аятрин мана чlурзава, гьавиляй адаз сувабар ваъ, гзаф кьадар гунагьар жезва.

И гафар чна инал са вуж ятlани батlуларун патал ва я са низ ятlани кичlерар гун патал гъанвайди туш, Аллагь ﷻ шагьид я, чи ният анжах Аллагьдин ﷻ Келима вине хьун я. Къуй Аллагьди ﷻ чаз виридаз гьакъикъат къалуррай ва ам кьабулиз, адан гуьгъуьнаваз физ куьмек гурай! Гьакlни къуй Халикьди ﷻ чун батlулвиликай ва ягъалмишвиликай хуьрай!

 

Гь. Амаханов

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


СУАЛ-ЖАВАБ

КапI авурдалай кьулухъ бязибуру кьилелай гъил алтадзава ва са вуч ятIани кIелзава. Ам Шариатда авай кIвалах яни? Ферз тир капI авурдалай кьулухъ кьилин чIараривай гъил гвягъун Сунна (Пайгъамбардин ﷺ рехъ) я. Анас бин Малика лагьана: «КапI авурдалай кьулухъ Пайгъамбарди ﷺ гъил кьиливай...


Аялриз Исламдин тербия гунин эдебар

Эвел алатай нумрада   Аял Исламди хъсан яз гьисабзавай лацу рангунин парталар алукIиз вердишарна кIанда, гьеле аял чIавуз рушарик кьил кIевирдай вердишвал кутуна кIанда, яни чIарар къалур тийидай. ГъвечIи чIавалай тербиясуз аял табий тежедайди, терсди, тапарардайди, буш рахунрал рикI алайди,...


Тlебии дарманар

Чи дарманар чи патарив гва. Чна фагьум тагуз, я тахьайтIа, абурукай хабар авачиз, чин тийиз гьикьван менфятлу шейэр гадарзава. Месела, къачун чна гьар хуьрек гьазурдайла ишлемишзавай чичIекар.   Хъуьруьшар гьиниз физва? Гьелбетда, гадарзава. Абуру простатит, аденома авайбуруз лап хъсан куьмекда....


Ислягь алакъайра жен

Квез жавандихъ галаз суьгьбетиз кIан хьунин алахъунар шумуд сеферда къал-макъалдалди акьалтIна? Ягьсуз хьанвай аял ягъ тавун патал куьн шумуд сеферда сабур хуьниз мажбур хьана? Вири и дуьшуьшар масакIа куьтягь хьунни мумкин тир! КIанзавайди и четин макъамда аялдив эгечIдай тегьер чир хьун я....


Чам дустагъдай гуьзетдани?

Чам дустагъда ацукьарна. Чна мехъериз гьазурвал аквазвай ва вири хъсанзавай, амма садлагьана ам дустагъ авуна. Адаз са шумуд йис къвезва. Дустагъдай ахъайнамазди зал эвленмиш жеда лагьана гаф гузва. Заз вуч ийидатIа чизвач, ам дустагъдай гуьзетун герек яни?    Алимдин жаваб: Эгер куьн...