Главная

Лезги гьарфаралди кхьенвай «Ясин» сура

Лезги гьарфаралди кхьенвай «Ясин» сура

Лезги гьарфаралди кхьенвай «Ясин» сура

Са бязи халуйри-фекьийри кьейидахъ лезги гьарфаралди кхьенвай «Ясин» сура кlелзава. Ам къадагъа алай кlвалах я лагьайла, заз абуру яб ганач, гьатта зал хъуьруьнарни хъувуна. Иниз килигна, пара тlалабда, газетда идан патахъай кхьин.

 

Куьне дуьз лугьузва, мусурмандиз анжах араб гьарфаралди кхьенвай «Ясин» ва я маса сураяр кlелдай ихтияр ава. Им дуьньядин виликан ва алай вахтунин вири алимри ганвай фетва (акъуднавай къарар) я. Мисал яз, 1503-йисуз Египетда дидедиз хьанвай зурба алим Ибн Гьажара вичин «Фатава» ктабда кхьенва (мана): «Къуръан анжах араб гьарфаралди кхьидай ва кlелдай ихтияр ава, маса гьарфаралди ам кхьин гьарам (гунагь) я. Гьатта тарс къачун, чирун патал Къуръандин аятар ва я сураяр маса гьарфаралди (араб тушир) кхьин къадагъа я. Вучиз лагьайтlа гьа и кардалди Къуръан дегиш жезва (чlурзава)».

Гьуьрметлу стхаярни вахар, эгер квез сувабар кlанзаватlа, квез чидай «Къулгьу» («аль-Ихляс») сура кlела, гьикl хьи Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Къуръандин «аль-Ихлас» сура кlелун – Къуръандин пудакай са пай кlелай мисал я» (Бухари, Муслим). Гьадисдин бинедаллаз, алимри лугьузва хьи, эгер пуд сеферда ам кlелайтlа, мусурмандиз сагъ Къуръан кlелай хьтин суваб жеда. «Къулгьу» чирун четин туш, гьа са вахтунда ам кlелайдаз жезвай суваб зурбади я. Лезги гьарфаралди кхьенвай «Ясин» кlелзавай касди гзаф гъалатlар ийизва, ада Къуръандин аятрин мана чlурзава, гьавиляй адаз сувабар ваъ, гзаф кьадар гунагьар жезва.

И гафар чна инал са вуж ятlани батlуларун патал ва я са низ ятlани кичlерар гун патал гъанвайди туш, Аллагь ﷻ шагьид я, чи ният анжах Аллагьдин ﷻ Келима вине хьун я. Къуй Аллагьди ﷻ чаз виридаз гьакъикъат къалуррай ва ам кьабулиз, адан гуьгъуьнаваз физ куьмек гурай! Гьакlни къуй Халикьди ﷻ чун батlулвиликай ва ягъалмишвиликай хуьрай!

 

Гь. Амаханов

2026-05-01 (Зуль Къаада 1447 г.) №5.


Жуван нефсинихъ галаз женг чlугун

Суал: Са бязибуру жуван къизмишвилихъ ва нукьсан-синихрихъ галаз женг чIугун чIехи жигьад я лугьузвай тIарикъатдин устазрин гафар тапарар я лугьуз тестикьарзава. ЧIехи жигьад абуру кафиррихъ галаз тухузвай дяве я лугьузва. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, гьахъ туш. Къуръандай, гьадисрай ва чIехи...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран иман   Са сеферда Пайгъамбарди ﷺ асгьабривай хабар кьуна: «Квекай садаз кьванни (къе) ахвар акунани?» Са асгьабди лагьана: «Заз акуна, гьикI цаварилай терезар эвичIнатIа ва абурал вунни Абу Бакр алцумна, вун адалай залан хьана. Ахпа Абу Бакр ва Умар алцумна, Абу...


КIвалахар туькIуьрзавайди

Муьгьуьддин ибн аль-Арабиди лугьудай: «Са гьихьтин ятIани игьтияж авай касди гъетрен ва адан гуьгъуьнай ийизвай кьве ракат ратибат кпIунилай кьулухъ яхцIур сеферда «Аль-Фатигьа» сура кIелрай. Ам кIелна куьтягьдалди чкадилай къарагъун кутугнавач.   40 сеферда кIелна...


КпIунин арканар

Кпlунин арканар, яни чеб галачиз капI дуьз тежезвай, адан чарасуз паяр (дестекар) ибур я:   Ният (адан шартIар: ам кпIуниз гьахьдайла «Аллагьу акбар» лугьудай чIавуз рикIяй фикир авун; гьи капI ийизватIа тайинарун; ийизвайди ферз-капI, яни суннат-капI тайинарун. КIвачел дуьз...


Буржарин фур

Ингье вад йис я гъуьл буржарин фура аваз: куьгьне кредитар алудун патал цIийибур къачузва. Гаталди «кьечIяда» лугьуз гаф гузва, амма гатуз мад къахчузва. За адаз авайвал гьакъикъат лагьана, амма жаваб яз заз ван атайди зун кIеви къван хьтин рикI авайди я лугьудай гафар ва «вичин...