Главная

Вучиз Меккадани Мединада вагьабизм раиж хьана?

Вучиз Меккадани Мединада вагьабизм раиж хьана?

Суал: Бязибуру хабар кьазва: «Вагьабизм Исламдин пис хилерикай сад ятIа, бес вучиз ам виридалайни багьа Меккадин ва Мединадин чилел раиж хьанва?»

 

Жаваб: Абуруз элкъвена ихьтин суал гайитIа жеда: «Вучиз виридалайни багьа Меккада ва Мединада фир’авн (чи умматдин фараон) лугьудай тIвар ганвай Абу Жагьл, Къуръанда Аллагьди ﷻ лянет авунвай Абу Лягьаб ва вири мунафикьрин кьил лугьудай тIвар ганвай Абдуллагь бин Убай яшамиш жезвай?» Им сад лагьайди. Кьвед лагьайди, Исламдин душманрин мурад мусурманар жуьреба-жуьре хилериз пай хьуниз килигна абуру вагьабизм йиса са сеферда вири дуьньядин мусурманар кIватI жезвай чкада раиж авунва. Эгер абуру вагьабизм чилин са маса пипIе чукIурнайтIа, абурун мурад кьилиз акъатдачир.

Вагьабитри тестикьарзава хьи, асгьабрилай, табиинрилай ва табиинрин гуьгъуьнай атайбурулай кьулухъ (яни гьижрадин сифте пуд асирдилай кьулухъ) Меккада ва Мединада авай мусурманрикай бутпересар хьанвай («Аш-Шайх Мугьаммад ибн Абдулвагьаб» ктабдиз килиг).

Мад вагьабитри кхьизва: «Пайгъамбардин ﷺ девирдихъ галаз гекъигайла исятда ширк артух хьанва, гьавиляй абурухъ (яни мусурманрихъ) галаз Меккада ва маса чкайра женг тухун лазим я (вагьабитрин ктаб «Ас-Сайфуль-Жаббар», 41-чин).

Чаз абурувай хабар кьаз кIанзавай: «Агъзур ийисан къене Меккадин агьалийрикай бутпересар гьикI хьанва?» Абуру лугьузвай гафар Пайгъамбардин ﷺ гьадисди инкар ийизва: «Зи умматди ракъиниз, вацраз ва бутриз ибадат ийидач, амма абуру чпин амалар масабуруз къалурун патал ийида». Яни бязи мусурманри хъсан амалар Аллагь ﷻ патал ваъ, масабуруз къалурун патал ийида. И гьадис Агьмада, Ибн Мажагьа ва Гьакима агакьарна. Гьакима ам гьакъикъи гьадис тирди тестикьарна.

И гьадисда ачухдиз лагьанва хьи, бязи мусурманри анжах рияъ (чарадаз къалурун патал амалар авун) авун мумкин я, ширк (бутпересвал) ийидач. Вагьабитриз лагьайтIа, и гьадис чIуруди я лугьуз кIанзава ва чеб къведалди агъзур йисан къене яшамиш хьайи вири мусурманар мушриквиле тахсирлу ийизва. Мад имам Муслима агакьарнавай гьакъикъи гьадисди вагьабитрин фикирар, гафар инкарзава. Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Къияматдин югъ алукьдалди югъ-къандавай дуьнья чIур жеда». Вагьабитар акъатдалди хьайи девир абур акъатайдалай кьулухъ хьайидалай хъсанди тирди бес и гьадисдай аквазвачни?!

 

 

Къ. Рамазанов

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Гъуьл кечмиш хьана…

Зи уьмуьрда бедбахтвал хьана: бейхабардиз зи кIани гъуьл кечмиш хьана. Чун кефи хан тийиз санал 30 йисалай гзаф яшамиш хьана, планар туькIуьрзавай, мурадар авай. Вири са легьзеда атIана. Инлай кьулухъ гьикI яшамиш жедатIа, чидач.   Алимдин жаваб: И дуьньядиз атай гьар са инсан Аллагь...


Мусурман ва чарадан мал-мулк

Угъривал ва къанунсуз саягъда чарадан мал-девлет вичиз къачун – им вири мусурманрин вилерай чIехи гунагь яз гьисабзавай еке чIуру кар я. Ам Аллагьди ﷻ къадагъа авунвайдан патахъай абурукай садни шаклу жезвач.   Гьакъикъи мусурман гьамиша дугъри ва намуслу я ва чарадан эменнидикай са...


Папа гъуьлуьз гьуьрмет авунин эдебар

Ислам – им инсаният патал виридалайни хъсан рехъ ва вини дережадин чешне я.   Гьавиляй ада хизандин рафтарвилерин виридалайни метлеблу, гуьзел ва хийирлу рехъ тайин ийизва, вичиз ухшар авайди мад авачир. Инсанрин тIебиатдихъ галаз кьан тийизвай, кьиле тефир къанунрал бинеламиш хьанвай...


Бахтунин чинебан къайда

«Саляту-н-нарият» - им Мугьаммад Пайгъамбардиз ﷺ салават гъунин виридалайни фазилатлу ва багьа жуьрейрикай сад я.   Араб чIала «ан-Нар» гафунихъ «цIай» лугьудай мана ава, яни «Саляту-н-нарият» - им цIу хьиз фад таъсир ийидай, фад агакьдай...


Халис инсан ятIа эгер…

ИкI лугьудай Хъсанвал ая эбеди, Амукьдайди са гьам я. Тикрардай заз дидеди, Писвал авун гьарам я.   “Батмиш жедач вацIа ам, ВегьейтIани кудач цIуз”. Жедачир кагьул бубадиз, Заз акьулдин тарсар гуз.   — Хъсанвал я ядигар, РикIелай гьич тефидай. Чун я, бала, инсанар, Дуьнья туна...