Главная

Вучиз Меккадани Мединада вагьабизм раиж хьана?

Вучиз Меккадани Мединада вагьабизм раиж хьана?

Суал: Бязибуру хабар кьазва: «Вагьабизм Исламдин пис хилерикай сад ятIа, бес вучиз ам виридалайни багьа Меккадин ва Мединадин чилел раиж хьанва?»

 

Жаваб: Абуруз элкъвена ихьтин суал гайитIа жеда: «Вучиз виридалайни багьа Меккада ва Мединада фир’авн (чи умматдин фараон) лугьудай тIвар ганвай Абу Жагьл, Къуръанда Аллагьди ﷻ лянет авунвай Абу Лягьаб ва вири мунафикьрин кьил лугьудай тIвар ганвай Абдуллагь бин Убай яшамиш жезвай?» Им сад лагьайди. Кьвед лагьайди, Исламдин душманрин мурад мусурманар жуьреба-жуьре хилериз пай хьуниз килигна абуру вагьабизм йиса са сеферда вири дуьньядин мусурманар кIватI жезвай чкада раиж авунва. Эгер абуру вагьабизм чилин са маса пипIе чукIурнайтIа, абурун мурад кьилиз акъатдачир.

Вагьабитри тестикьарзава хьи, асгьабрилай, табиинрилай ва табиинрин гуьгъуьнай атайбурулай кьулухъ (яни гьижрадин сифте пуд асирдилай кьулухъ) Меккада ва Мединада авай мусурманрикай бутпересар хьанвай («Аш-Шайх Мугьаммад ибн Абдулвагьаб» ктабдиз килиг).

Мад вагьабитри кхьизва: «Пайгъамбардин ﷺ девирдихъ галаз гекъигайла исятда ширк артух хьанва, гьавиляй абурухъ (яни мусурманрихъ) галаз Меккада ва маса чкайра женг тухун лазим я (вагьабитрин ктаб «Ас-Сайфуль-Жаббар», 41-чин).

Чаз абурувай хабар кьаз кIанзавай: «Агъзур ийисан къене Меккадин агьалийрикай бутпересар гьикI хьанва?» Абуру лугьузвай гафар Пайгъамбардин ﷺ гьадисди инкар ийизва: «Зи умматди ракъиниз, вацраз ва бутриз ибадат ийидач, амма абуру чпин амалар масабуруз къалурун патал ийида». Яни бязи мусурманри хъсан амалар Аллагь ﷻ патал ваъ, масабуруз къалурун патал ийида. И гьадис Агьмада, Ибн Мажагьа ва Гьакима агакьарна. Гьакима ам гьакъикъи гьадис тирди тестикьарна.

И гьадисда ачухдиз лагьанва хьи, бязи мусурманри анжах рияъ (чарадаз къалурун патал амалар авун) авун мумкин я, ширк (бутпересвал) ийидач. Вагьабитриз лагьайтIа, и гьадис чIуруди я лугьуз кIанзава ва чеб къведалди агъзур йисан къене яшамиш хьайи вири мусурманар мушриквиле тахсирлу ийизва. Мад имам Муслима агакьарнавай гьакъикъи гьадисди вагьабитрин фикирар, гафар инкарзава. Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Къияматдин югъ алукьдалди югъ-къандавай дуьнья чIур жеда». Вагьабитар акъатдалди хьайи девир абур акъатайдалай кьулухъ хьайидалай хъсанди тирди бес и гьадисдай аквазвачни?!

 

 

Къ. Рамазанов

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Кьиникьин къеце патан себебар

Къе чун виридаз талукь тир темадай рахада – къеце пата себебралди жезвай кьиникьрин вилик пад атIуникай.   Къецепатан себебар вучар я? Абур азарар ва яш туш. Абур чанар тухузвай – гзаф вахтара жегьил, къуватлу инсанрин – бейхабардиз жезвай, мусибатлу вакъиаяр я. Абур...


Диде-бубадиз гьуьрмет авунин эдебар

Эвел алатай нумрада   Диде-буба кечмиш хьайидалай кьулухъ абурухъ дуьаяр кIелун, Аллагьдивай ﷻ регьим ва абурун гунагьрилай гъил къачун тIалабун давамарун лазим я.   Гьадисда лугьузва: «Эгер диде-бубадиз азиятар гайи касди, рикIин сидкьидай а кардин патахъай туба авуна,...


Къуни-къуншивал

Са юкъуз дахдиз аялрин кIвале Айшани диде къуншийрикай ихтилатар ийиз ацукьнаваз акуна. Руша чпин къуншияр гьихьтин мегьрибан, чин ачух, хъсан инсанар ятIа, ихтилатзавай.   Гьа и арада дахди, абур авай кIвализ гьахьна, икI лагьана: «Ваз чидани, чан руш, кIвал къачудалди, къуншидал вужар яшамиш...


Машгьур макандикай зи фикирар

Виликан Куьре вилаят тарихда вири дуьньядиз машгьур эфендияр, шаирар, алимар, инкъилабчияр акъатнавай макан я.   Девирар дегиш хьуникди, цIийи гьукуматар арадал атуникди, виринра адет тирвал, эвела Куьре вилаят, ахпа Куьре ханлух, Куьре округ, Кьасумхуьруьн район, эхирдай СтIал Сулейманан...


СУАЛ-ЖАВАБ

Мусурманриз килисадиз фидай ихтияр авани? Имам ар-Рамлиди вичин «Нигьаят аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Мусурманриз килисадиз, синагогадиз ва икI мад фидай ихтияр ава, эгер: - абурун (гьа ибадатханадин векилрин) ихтияр аваз хьайитIа; - ана кьадардилай артух вине кьазвай шикилар,...