Главная

Вучиз Меккадани Мединада вагьабизм раиж хьана?

Вучиз Меккадани Мединада вагьабизм раиж хьана?

Суал: Бязибуру хабар кьазва: «Вагьабизм Исламдин пис хилерикай сад ятIа, бес вучиз ам виридалайни багьа Меккадин ва Мединадин чилел раиж хьанва?»

 

Жаваб: Абуруз элкъвена ихьтин суал гайитIа жеда: «Вучиз виридалайни багьа Меккада ва Мединада фир’авн (чи умматдин фараон) лугьудай тIвар ганвай Абу Жагьл, Къуръанда Аллагьди ﷻ лянет авунвай Абу Лягьаб ва вири мунафикьрин кьил лугьудай тIвар ганвай Абдуллагь бин Убай яшамиш жезвай?» Им сад лагьайди. Кьвед лагьайди, Исламдин душманрин мурад мусурманар жуьреба-жуьре хилериз пай хьуниз килигна абуру вагьабизм йиса са сеферда вири дуьньядин мусурманар кIватI жезвай чкада раиж авунва. Эгер абуру вагьабизм чилин са маса пипIе чукIурнайтIа, абурун мурад кьилиз акъатдачир.

Вагьабитри тестикьарзава хьи, асгьабрилай, табиинрилай ва табиинрин гуьгъуьнай атайбурулай кьулухъ (яни гьижрадин сифте пуд асирдилай кьулухъ) Меккада ва Мединада авай мусурманрикай бутпересар хьанвай («Аш-Шайх Мугьаммад ибн Абдулвагьаб» ктабдиз килиг).

Мад вагьабитри кхьизва: «Пайгъамбардин ﷺ девирдихъ галаз гекъигайла исятда ширк артух хьанва, гьавиляй абурухъ (яни мусурманрихъ) галаз Меккада ва маса чкайра женг тухун лазим я (вагьабитрин ктаб «Ас-Сайфуль-Жаббар», 41-чин).

Чаз абурувай хабар кьаз кIанзавай: «Агъзур ийисан къене Меккадин агьалийрикай бутпересар гьикI хьанва?» Абуру лугьузвай гафар Пайгъамбардин ﷺ гьадисди инкар ийизва: «Зи умматди ракъиниз, вацраз ва бутриз ибадат ийидач, амма абуру чпин амалар масабуруз къалурун патал ийида». Яни бязи мусурманри хъсан амалар Аллагь ﷻ патал ваъ, масабуруз къалурун патал ийида. И гьадис Агьмада, Ибн Мажагьа ва Гьакима агакьарна. Гьакима ам гьакъикъи гьадис тирди тестикьарна.

И гьадисда ачухдиз лагьанва хьи, бязи мусурманри анжах рияъ (чарадаз къалурун патал амалар авун) авун мумкин я, ширк (бутпересвал) ийидач. Вагьабитриз лагьайтIа, и гьадис чIуруди я лугьуз кIанзава ва чеб къведалди агъзур йисан къене яшамиш хьайи вири мусурманар мушриквиле тахсирлу ийизва. Мад имам Муслима агакьарнавай гьакъикъи гьадисди вагьабитрин фикирар, гафар инкарзава. Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Къияматдин югъ алукьдалди югъ-къандавай дуьнья чIур жеда». Вагьабитар акъатдалди хьайи девир абур акъатайдалай кьулухъ хьайидалай хъсанди тирди бес и гьадисдай аквазвачни?!

 

 

Къ. Рамазанов

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Ички зиян я

Чехир, ички. Дегь девиррани и шейэр гьазуриз ва ишлемишиз чизвай. Эгер тарихдиз вил вегьейтIа, жуьреба-жуьре набатат-рикай, емишрикай пиводиз ухшар шей чи эрадал къведалди са шумуд агъзур йис вилик Египетда, Месопотамияда, Китайда, Мексикада гьазурзавай.   Чи эрадал къведалди ирид агъзур йис...


ФатIимадин къугъунар

Гьар гъилера ФатIима куьчедал экъечIайла, адан кьилел са кар къведай. Гагь адал къунши куьчедавай кицI элуькьдай, гагь тутун тарцяй аватдай, гагь парудилай элячIдайла юбка къазун жедай.   Вун гада хьтин руш я, ­ айиб авуна дидеди. – Рушариз чеб акI тухун кутугнавач. ­ Бес...


Савда бинт Зам’ат

Меккадиз Ислам атай чIавалай башламишна къурайшитри чпин ватанэгьлийриз абуру Ислам кьабулна лугьуз жазаяр гуз хьана. Мусурманрин гьал лап четин хьайила, Пайгъамбарди ﷺ динэгьлияр къутармишун патал абуруз Эфиопиядиз куьч хьун эмирна, а чIавуз адан кьиле гьахълу пачагь авай. Ада мусурманар...


Желил халудин тlварун стха

1947-йисуз зун цlукьуд йиса авай гада тир. Чи ери-бине Мегьарамдхуьре аватlани, зи дах Атаханов Абдуселим «Серго» колхоздин председатель яз, Цlелегуьндал Зиядин лугьудай касдин кlвале ацукьнавай. Мектебдай ахъаяйла, гатун ва хъуьтlуьн каникулрин вахтунда, зун Цlелегуьндал фидай ва...


Аялриз Исламдин тербия гунин эдебар

Эгер аялрик хъсан эдебдин къайдаяр кутунвачтIа, диде-бубайриз уьмуьрда шад йикъар аквадач. И уьмуьрда инсандин бахтлувал ва бахтсузвал хъсан къилихдин несил тербияламишиз алакьунилай аслу я.   Виридаз тежрибадай малум я хьи, диде-бубдин кIвале гьихьтин секинвал жезватIа, эгер аялар тербия...