Главная

Хва армиядиз тухузва. Вуч ийида?

Хва армиядиз тухузва. Вуч ийида?

Хва армиядиз тухузва. Вуч ийида?

Хва армиядиз тухузва, зун адан патахъай лап секинсуз я. Исятда секин вахт туш ва за мукьвал-мукьвал фикирзава: белки адаз са кар жеда жал. РикIиз ийизвай таъсирдиз вуч ийида?

 

Алимдин жаваб:

Ватан хуьз кIан хьун – им ватанпересвал къалурун я. Душмандин чIуру къастарикай уьлкве хуьнин мураддалди дяведин вердишвилер къачун – иман гъанвай инсандин вини дережадин ахлакьдин ери я. Аскервилин буржи кьилиз акъудун патал гьар са иман гъанвай инсан вири жавабдарвилелди эгечIзава, амай вири крара хьиз, Аллагь Тааладик умуд кутуна.

Куь гъавурда, дидедин хьиз ва куь рикIиз ийизвай таъсирдин, чун акьазва, анжах хайи уьлкве, чун яшамиш жезвай кIвал хуьн и уьлкведин гьар са тамам яшдихъ агакьнавай итимдин буржи я. Дидеяр, аялар, кьуьзуьбур, бубадин кIвал ни хуьн лазим я, эгер и уьлкведа яшамиш жезвай итимри техвейтIа?

Чакай гьар сад инкар ийиз тежедай са гьакъикъатдин гъавурда акьун лазим я: и уьмуьрда са карни жедач, гьатта тарцелай пешни аватдач, алемрин Раббидин Ихтияр ва Къудрат авачиз. Аял чи патав хьайитIани ва я чавай яргъа хьайитIани – ида са чIавузни адан саламатвал ва хатасузвал замин ийизвач.

Гьавиляй вири крара Халикьдик ﷻ умуд кутун, гьатта кIвалин гуьрцелдилай элячIиз хьайитIани, жув хъсан краралди хуьдайвал, вири гунагьривай яргъа жедайвал, Раббидин ﷻ эмирриз муьтIуьгъ жедайвал аялдиз рекье твадай гафар лугьун важиблу я, вучиз лагьайтIа и дуьшуьшда Адан регьим чи аялрихъ галаз жеда, абур гьина аваз хьайитIани.

ГьакIни рикIел хуьн лазим я хьи, я дяведи, я азарри инсандин кьиникь мукьва ийизвайди туш, вучиз лагьайтIа гьар са кас и дуьньяда акьван чIавалди яшамиш жеда, гьикьван адаз гьеле дидедин руфуна амаз Аллагьди ﷻ кхьенватIа. Диде-бубайри лагьайтIа, кьилди къачуртIа, дидейри, жуван ва чара аялрин патахъай дуьа авун лазим я, иллаки абур яргъа, Ватан хуьз авайла, Раббиди ﷻ абур хуьдайвал, абур сагъ-саламатдиз кIвализ хкведайвал.

Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Пуд касдин дуьаяр Аллагьди ﷻ кьабулунин патахъай шак авач: зулумдик акатнавайдан, рекье авайдан ва диде-бубади аялдиз ийизвай дуьа» (ат-Тирмизи, Ибн Мажагь).

 

Психологдин меслят:

Куь секинсузвилин гъавурда акьазва ва ам дуьзни я. Амма ам дуьз я, армияда исятда гьакьван хаталу я лагьана ваъ, ам дуьз я, вучиз лагьайтIа гьи дидедивай хьайитIани и кардиз маса жуьреда фикир гуз жедач.

Куь хцикай куьне фикир тавун патал куьмек гудай гафар ава лагьана за фикирзавач. Амма а карни чир хьун лазим я хьи, бязи гьалара армияда хьун инсандиз ам кIвале амукьунилай хатасуз хьун мумкин я.

Са патахъай, гьа йисан къене куь хва эдебдин жигьетдай лап фад чIехи хьун мумкин я. Чарасуз муьтIуьгъ хьунин ва гзаф крар сергьятламишунин шартIари гзаф вахтара жегьил инсанрив, уьмуьрдин патахъай чпиз авай фикирриз цIийи кьилелай килиг хъийиз тазва. Муькуь патахъай, армияда къуллугъ авуни гзаф вахтара пеше хкядай мумкинвал гузва. Маса регионрай ва шегьеррай тир вичин таярихъ галаз рахайла, къвезмай уьмуьрда машгъул жедай крарин патахъай куь хцин чирвилер артух хьун мумкин я.

ЧIехи пай квез куь хва СВО-диз акъатунин патахъай кичIезва. Амма а кар гьисабдиз къачун лазим я хьи, Россиядин правительстводи лугьузвайвал, вахтуналди армияда къуллугъзавайбуру ана иштиракдач. Ида, мумкин я, квез тамам инанмишвал гузвач, амма квез гьамиша куь хва гьина аватIа чирдай мумкинвал ава ва ада вич авай чка дегишарайла, квевай я РФ-дин оборонадин Министерстводин горячий линиядиз, я президентдин администрациядиз зенг авуна чирайтIа жеда.

Исятда квез кьилинди – руьгьдин жигьетдай куь хциз куьмек гун, адахъ галаз рахун ва аскервилин мажбурнамайрилай къецез акъатзавай жуьреба-жуьре крарик кьил кутун тавун тIалабун я.

Инанмиш хьухь, и йис лап фад акъатда.

 

Алиасгьаб Мурзаев, психолог

Адиль Ибрагьимов, алим

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран тIвар кьурла Умар шехьзава   Садра Умар алай чкадал инсанар Абу Бакракай рахаз хьана. Умара лагьана: «Заз зи вири крар Абу Бакран уьмуьрдай са йикъахъни са йифехъ дегишарнайтIа кIандай. Йифиз талукь яз лагьайтIа – им Пайгъамбардихъ ﷺ галаз чуьнуьх хьун патал Савр...


Зулумдалди эменни къазанмишун

Ислам динда къад лагьай чlехи гунагь – зулумдалди эменни къазанмишун я (цlекlуьд лагьай чlехи гунагь – им дяведа душманривай вахчунвай эменнидикай (трофей) чуьнуьхун я. Ам зулумдалди эменни къазанмишунин жуьрейрикай сад хьуниз килигна чна а кьве чlехи гунагьдизни талукь яз са макъала...


Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирун

Мусурманди Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чируниз кьетIен фикир гана кIанда. Чна Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин себеб эвелни эвел, Аллагьди ﷻ Мугьаммадалай ﷺ лайихлу са касни халкь тавун я.   Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин метлеб адакай ихтилат авун патал гьакI инсанар кIватIун туш, кьве...


Савда бинт Зам’ат

Меккадиз Ислам атай чIавалай башламишна къурайшитри чпин ватанэгьлийриз абуру Ислам кьабулна лугьуз жазаяр гуз хьана. Мусурманрин гьал лап четин хьайила, Пайгъамбарди ﷺ динэгьлияр къутармишун патал абуруз Эфиопиядиз куьч хьун эмирна, а чIавуз адан кьиле гьахълу пачагь авай. Ада мусурманар...


Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрада   Муьтlуьгъ хьухь Аллагьдиз ﷻ ва Адан Расулдиз ﷺ (вири кlвалахра), ва гьуьжетар ийимир (Бадр женгинин вилик куьне гьуьжетар авур тегьерда), акl авуртlа куьн михьиз руьгьдай аватда ва къуватдикай магьрум жеда. Сабур ая! Гьакъикъатда, Аллагь ﷻ сабур ийизвайбурухъ гала (абуруз...