Главная

Хва армиядиз тухузва. Вуч ийида?

Хва армиядиз тухузва. Вуч ийида?

Хва армиядиз тухузва. Вуч ийида?

Хва армиядиз тухузва, зун адан патахъай лап секинсуз я. Исятда секин вахт туш ва за мукьвал-мукьвал фикирзава: белки адаз са кар жеда жал. РикIиз ийизвай таъсирдиз вуч ийида?

 

Алимдин жаваб:

Ватан хуьз кIан хьун – им ватанпересвал къалурун я. Душмандин чIуру къастарикай уьлкве хуьнин мураддалди дяведин вердишвилер къачун – иман гъанвай инсандин вини дережадин ахлакьдин ери я. Аскервилин буржи кьилиз акъудун патал гьар са иман гъанвай инсан вири жавабдарвилелди эгечIзава, амай вири крара хьиз, Аллагь Тааладик умуд кутуна.

Куь гъавурда, дидедин хьиз ва куь рикIиз ийизвай таъсирдин, чун акьазва, анжах хайи уьлкве, чун яшамиш жезвай кIвал хуьн и уьлкведин гьар са тамам яшдихъ агакьнавай итимдин буржи я. Дидеяр, аялар, кьуьзуьбур, бубадин кIвал ни хуьн лазим я, эгер и уьлкведа яшамиш жезвай итимри техвейтIа?

Чакай гьар сад инкар ийиз тежедай са гьакъикъатдин гъавурда акьун лазим я: и уьмуьрда са карни жедач, гьатта тарцелай пешни аватдач, алемрин Раббидин Ихтияр ва Къудрат авачиз. Аял чи патав хьайитIани ва я чавай яргъа хьайитIани – ида са чIавузни адан саламатвал ва хатасузвал замин ийизвач.

Гьавиляй вири крара Халикьдик ﷻ умуд кутун, гьатта кIвалин гуьрцелдилай элячIиз хьайитIани, жув хъсан краралди хуьдайвал, вири гунагьривай яргъа жедайвал, Раббидин ﷻ эмирриз муьтIуьгъ жедайвал аялдиз рекье твадай гафар лугьун важиблу я, вучиз лагьайтIа и дуьшуьшда Адан регьим чи аялрихъ галаз жеда, абур гьина аваз хьайитIани.

ГьакIни рикIел хуьн лазим я хьи, я дяведи, я азарри инсандин кьиникь мукьва ийизвайди туш, вучиз лагьайтIа гьар са кас и дуьньяда акьван чIавалди яшамиш жеда, гьикьван адаз гьеле дидедин руфуна амаз Аллагьди ﷻ кхьенватIа. Диде-бубайри лагьайтIа, кьилди къачуртIа, дидейри, жуван ва чара аялрин патахъай дуьа авун лазим я, иллаки абур яргъа, Ватан хуьз авайла, Раббиди ﷻ абур хуьдайвал, абур сагъ-саламатдиз кIвализ хкведайвал.

Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Пуд касдин дуьаяр Аллагьди ﷻ кьабулунин патахъай шак авач: зулумдик акатнавайдан, рекье авайдан ва диде-бубади аялдиз ийизвай дуьа» (ат-Тирмизи, Ибн Мажагь).

 

Психологдин меслят:

Куь секинсузвилин гъавурда акьазва ва ам дуьзни я. Амма ам дуьз я, армияда исятда гьакьван хаталу я лагьана ваъ, ам дуьз я, вучиз лагьайтIа гьи дидедивай хьайитIани и кардиз маса жуьреда фикир гуз жедач.

Куь хцикай куьне фикир тавун патал куьмек гудай гафар ава лагьана за фикирзавач. Амма а карни чир хьун лазим я хьи, бязи гьалара армияда хьун инсандиз ам кIвале амукьунилай хатасуз хьун мумкин я.

Са патахъай, гьа йисан къене куь хва эдебдин жигьетдай лап фад чIехи хьун мумкин я. Чарасуз муьтIуьгъ хьунин ва гзаф крар сергьятламишунин шартIари гзаф вахтара жегьил инсанрив, уьмуьрдин патахъай чпиз авай фикирриз цIийи кьилелай килиг хъийиз тазва. Муькуь патахъай, армияда къуллугъ авуни гзаф вахтара пеше хкядай мумкинвал гузва. Маса регионрай ва шегьеррай тир вичин таярихъ галаз рахайла, къвезмай уьмуьрда машгъул жедай крарин патахъай куь хцин чирвилер артух хьун мумкин я.

ЧIехи пай квез куь хва СВО-диз акъатунин патахъай кичIезва. Амма а кар гьисабдиз къачун лазим я хьи, Россиядин правительстводи лугьузвайвал, вахтуналди армияда къуллугъзавайбуру ана иштиракдач. Ида, мумкин я, квез тамам инанмишвал гузвач, амма квез гьамиша куь хва гьина аватIа чирдай мумкинвал ава ва ада вич авай чка дегишарайла, квевай я РФ-дин оборонадин Министерстводин горячий линиядиз, я президентдин администрациядиз зенг авуна чирайтIа жеда.

Исятда квез кьилинди – руьгьдин жигьетдай куь хциз куьмек гун, адахъ галаз рахун ва аскервилин мажбурнамайрилай къецез акъатзавай жуьреба-жуьре крарик кьил кутун тавун тIалабун я.

Инанмиш хьухь, и йис лап фад акъатда.

 

Алиасгьаб Мурзаев, психолог

Адиль Ибрагьимов, алим

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Ислягь алакъайра жен

Квез жавандихъ галаз суьгьбетиз кIан хьунин алахъунар шумуд сеферда къал-макъалдалди акьалтIна? Ягьсуз хьанвай аял ягъ тавун патал куьн шумуд сеферда сабур хуьниз мажбур хьана? Вири и дуьшуьшар масакIа куьтягь хьунни мумкин тир! КIанзавайди и четин макъамда аялдив эгечIдай тегьер чир хьун я....


Дастамаз къачудайла дуьаяр кlелун

Суал: Дуьз рекьелай алатнавай са бязибуру лугьузва хьи, дастамаз къачудайла (гъилер, кIвачер чуьхуьдайла) дуьаяр кIелун бид’а я, гьавиляй абур кIелдай ихтияр авач. И гафар дуьзбур яни?   Жаваб: Ваъ, дуьзбур туш. Дуьа гьина хьайитIани ва мус хьайитIани ийидай ихтияр ава, анжах...


КапI тавун къиямат я!

Вилер ахъайиз кIанзавачир…генани къарагъна чин­гъил чуьхуьдай ашкъи авачир. «Бррр…яд къайиди я эхир!» ­ ФатIимадин и карни рикIел хтана ва ам генани яргъандик алчуд хъхьана.   «Къе гьяд югъ я. Мектебдизни физвайди туш, гьавиляй яргъалди ксайтIа...


Тlебии дарманар

Чи дарманар чи патарив гва. Чна фагьум тагуз, я тахьайтIа, абурукай хабар авачиз, чин тийиз гьикьван менфятлу шейэр гадарзава. Месела, къачун чна гьар хуьрек гьазурдайла ишлемишзавай чичIекар.   Хъуьруьшар гьиниз физва? Гьелбетда, гадарзава. Абуру простатит, аденома авайбуруз лап хъсан куьмекда....


Себеб хьана

Желил буба гьар нин кlвализ хьайитlани фидай кас тушир. Ам мукьувай чидай инсанри и кар тестикьардай. Гьар са хуьре адаз вич фидай кlвалер авалдай. Мегьарамдхуьре ихьтин кlвалерикай сад Къадиран гадайрикай тир Абас халудин кlвал тир.   Са сеферда чун (тахминан 1957-йис я), са десте жегьилар,...