Главная

Устазар ва муьруьдар

Устазар ва муьруьдар

Са бязи вахтара устазри чпин муьруьдрал гзаф кьадар зикирар авун тапшурмишзава ва гьа и кар себеб яз, абурун кьил-кьилелай алатзава, имни Шариатдихъ галаз кьан тийидай бид’а я лугьуз тестикьарзавайбурни гьалтзава. ИкI дуьз яни?

 

Жаваб: Ваъ, дуьз туш. ИкI лугьузвай касди Къуръан таб яз малумарзава. Аллагьди ﷺ чун и кардикай хуьрай! Аллагьдин ﷺ тIвар мукьвал-мукьвал эзбер авуна кьил-кьилелай алатай вуж ава? Акси яз, Къуръандини Суннади чаз мукьвал-мукьвал Аллагьдин ﷺ тIвар тикраруниз эвер гузва.

Къуръанда лагьанва:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللهَ ذِكْرًا كَثِيرًا (سورة الأحزاب، 41)

 

(мана): «Эй иман гъанвайбур! Куьне мукьвал-мукьвал Аллагьдин тIвар рикIел гъваш» («Аль-Агьзаб» сура, 41-аят).

Мадни Къуръанда лагьанва:

وَ اذْكُرُوا اسْمَ رَبِّكَ وَ تَبَتَّلْ إِلَيْهِ تَبْتِيلًا (سورة المزمل، 8)

 

(мана): «Вуна вири (кIвалахар) туна жув Адаз ибадат авуниз бахш ая, ви Раббидин тIвар рикIел гъваш» («Ал-Музаммиль» сура, 8-аят).

Къуръанда пак, михьи ксарикай ихьтин гафар лагьанва:

الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللهَ قِيَامًا وَ قُعُودًا وَ عَلَى جُنُوبِهِمْ (سورة آل عمران، 191)

(мана): «КIвачин кьилел алайла, ацукьнавайла ва къатканвайла абуру Аллагьдин тIвар рикIел гъизва» («Алю Имран» сура, 191-аят).

Са касди Аллагьдин Пайгъамбардивай ﷺ хабар кьуна: «Акъваз тавуна гьихьтин хъсан кар авуртIа хъсан я?». Пайгъамбарди ﷺ жаваб гана:

أَنْ لَا يَزَالَ لِسَانُكَ رَطْبًا بِذِكْرِ اللهِ (رواه الترمذي، الحاكم، ابن ماجه صحيح)

 

«Къуй ви мез Аллагьдин ﷺ тIвар эзбер ийиз гьамиша кьеженваз хьурай» (Тирмизиди, Гьакима агакьарна. Ибн Мажагьа тестикьарзавайвал, гьакъикъи гьадис я).

Ибн Мажагьа ва Ибн Гьиббана чпин «Сагьигь» ктабда кхьизва:

إن الله عز و جل يقول: أَنَا مَعَ عَبْدِي إِذَا هُوَ ذَكَرَنِي وَ تَحَرَّكَتْ بِي شَفَتَاهُ (ابن ماجه ابن حبان)

«Аллагь Таалади лугьузва: «Зун гьамиша Зи лукIран патав жеда, ада вичин пIузарар юзуриз Зи тIвар кьазмай кьван».

Гьуьжетзавайбуру Пайгъамбардин ﷺ агъадихъ гъизвай гафарин гьакъиндай яраб вуч лугьудатIа:

اذْكُرِ اللهَ حَتَى يَقُولَ النَّاسُ أَنَّهُ مَجْنُونُ (أحمد، أبو يعلى، الحاكم ، إبن حبان ، و قال صحيح الاسناد)

 

 

«Вуна Аллагьдин ﷺ тIвар акI мукьвал-мукьвал тикрар ая хьи, гьатта инсанри ви кьил-кьилелай алатнава лугьудалди». Гьадис Агьмада, Абу Аляди, ибн Гьиббана агакьарнава. Гьакима им гьакъикъи гьадис я лагьанва. Гьа икI, Аллагьдин Расулди ﷺ Аллагьдин ﷺ тIвар акI мукьвал-мукьвал тикрар ая лугьузва хьи, инсанри адан кьил-кьилелай алатнава лугьудайвал, амма ягъалмишбуру Аллагь ﷺ рикIел гъидай ихтияр авач, вучиз лагьайтIа икI ийизвай инсанрин кьил-кьилелай физва лугьуз тестикьарзава. Идалай кьулухъ абуру гьич регъуьни тахьана Къуръандихъ ва Суннадихъ эверзава. Аллагь гзаф рикIел гъайила инсандин кьил-кьилелай фида анжах акьалтIай ахмакьди лугьун мумкин я.

 

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Сура аль-А`раф (Манийвилер)

эвел алатай нумрайра   Чна абур дестейралди чилел чукIурна (дуьньядин жуьреба-жуьре паяриз). Абурун арада хъсан ксар ава (Ислам кьабулнавайбур) ва масабур (имансузар ва гунагькарар). Чна абур ахтармишна хъсанвилелди (агьвалдалди ва сагъламвилелди) ва писвилелди (кашалди ва азарралди),...


Ислен йикъалай башламишда

Квез мукьвал-мукьвал ихьтин фикир къвезвани: «КIвалахар куьтягьда ва фадлай рикIик квай кар гъиле кьада»? Дустарихъ галаз гуьруьшар, машгъулатар, сиягьатар ва гьатта гьакIан шадвилерни кваз «хъсан вахтарал» вегьезвани? Эгер гьакI ятIа, куьн тек туш.   Алай девирдин...


СУАЛ-ЖАВАБ

Мусурманриз килисадиз фидай ихтияр авани? Имам ар-Рамлиди вичин «Нигьаят аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Мусурманриз килисадиз, синагогадиз ва икI мад фидай ихтияр ава, эгер: - абурун (гьа ибадатханадин векилрин) ихтияр аваз хьайитIа; - ана кьадардилай артух вине кьазвай шикилар,...


Машгьур макандикай зи фикирар

Виликан Куьре вилаят тарихда вири дуьньядиз машгьур эфендияр, шаирар, алимар, инкъилабчияр акъатнавай макан я.   Девирар дегиш хьуникди, цIийи гьукуматар арадал атуникди, виринра адет тирвал, эвела Куьре вилаят, ахпа Куьре ханлух, Куьре округ, Кьасумхуьруьн район, эхирдай СтIал Сулейманан...


Диде-бубадиз гьуьрмет авунин эдебар

Эвел алатай нумрада   Диде-буба кечмиш хьайидалай кьулухъ абурухъ дуьаяр кIелун, Аллагьдивай ﷻ регьим ва абурун гунагьрилай гъил къачун тIалабун давамарун лазим я.   Гьадисда лугьузва: «Эгер диде-бубадиз азиятар гайи касди, рикIин сидкьидай а кардин патахъай туба авуна,...