Главная

Авлияйрихъ керематар авайди яни?

Авлияйрихъ керематар авайди яни?

 

Суал: Са бязибуру авлияйрин керематар кваз кьазвач, абурун амалар инкар ийизва, аламатдин крар динсуз кешишривайни къалуриз жезва лугьузва. Абур гьахъ яни?

 

Жаваб: Ваъ, гьахъ туш. Керематар инкарзавайбур виликдайни хьана. Абуруз «му’тазилитар» лугьузва. Авлияйрин керематар кваз кьан тийизвайбур чи девирдани гьалтзава. Абурукай сада лугьунни авуна: «Инанмиш туширбурухъ авлияйрилай цIуд сеферда гзаф аламатар ава». Аквадай гьаларай, а кесибдиз авлияйрин аламатар инкар авуналди вичи Къуръан инкар ийизвайди гьич хабарни авач. Бес Къуръанда пуд виш йисалай ахварай аватай Кагьфдин асгьабрикай лугьузвачни? Къуръанда тушни мегер кхьенвайди Иса пайгъамбардин диде Марьямакай, адаз Аллагьди ﷻ хъуьтIуьз санани авачир гатун яр-емиш гьикI ганатIа. Къуръан тушни бес чаз хабар гузвайди гьикI Сулейман пайгъамбардин везирди Йемендай Шамдиз са легьзеда Билкъис пачагь дишегьлидин шумудни са тонн къвезвай тахт тухванатIа. Малум тирвал, Кагьфдин асгьабар, Марьям ва Сулейман пайгъамбардин везир пайгъамбарар тушир. Абур вири авлияйрин жергедай тир. Аллагь Таалади Вичин рикI алай ксар (авлия) гьикI виниз хкажзаватIа инсанриз къалурун патал, Ада и керематрикай Къуръанда лагьанва.

Умар асгьабдиз вич Мединада аваз Нехавендда (Иранда авай са чка) женг чIугвазвай кьушундин гьал акуна ва мискIиндин минбардилай кьушундин кьиле акъвазнавайдаз гьарайна: «Дагъдин кIан яхъ, я Сарият!» Иранда авай Сариятаз Умаран ван хьана ва ада лагьайвал авуна, душмандал гъалибвал къазанмишна.

Халиф Алидихъни гзаф аламатар хьана. Халид асгьабди чиз-чиз агъу квай яд хъвана ва адаз са шейни хьанач.

Гьелбетда, му’жизатринни керематрин арада авай тафаватни чир хьун лазим я. Му’жизатар – ибур пайгъамбаррин гьахълувал субутзавай тIебиатдин къанунралди кьил акъудиз тежер аламатар я. Керематар – ибур Пайгъамбардин ﷺ рехъ гвайбуруз – авлияйриз ганвай адетдин тушир алакьунар я. Ибур вири Аллагьдин ﷻ ихтиярдалди жезва.

Керематрин сагьибар хьун патал ибадатда гзаф алахъунар ийизвайбурузни авлияйри туьгьмет ийизва. Абуру лугьузвайвал, ибадатдин макьсад сад хьун лазим я – Аллагьдин ﷻ разивал къачун. Керемат паквилин шартI туш. Са бязи вахтара керематар авачир авлияяр, абур авайбурулай Аллагьдин ﷻ вилик лайихлубур жезва. Мадни, керематар устаздин гьакъикъивал къалурзавай шартIни туш.

 

Къ. Рамазанов

2026-03-01 (Рамадан 1447 г.) №3.


Вири мусурманриз талукь яз…

Хвейи сивер мубаракрай! Я гьуьрметлу мусурман халкь, Аллагь ﷻ Сад я, Пайгъамбар ﷺ гьахъ, ЧIехи Ислам галаз хьуй чахъ, Хвейи сивер мубаракрай!   ЧIехи Аллагь ﷻ мецел алаз, Сиверин варз рикIе аваз, Исламдивай тежез яргъаз, Хвейи сивер мубаракрай!   Я къурбанд хьай варз...


СУАЛ-ЖАВАБ

Эгер заз и йисуз гьаж ийидай мумкинвал аваз хьайитIа, ам кьулухъ ягъайтIа жедани? Ибн Гьажар аль-Гьайтамиди вичин «Тугьфат аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Гьаж ва умра авунин мажбурнама инсандин хиве уьмуьрда са сеферда тунва. Амма абур кьулухъ ягъайтIа жеда, эгер: - гележегда абур ийидай ният...


ФитIр закатдин важиблувал

Закату-ль-ФитIр – сагь гьар са мусурманди, Рамазан вацра сивер хуьн-техуьнилай аслу тушиз гузвай ферз тир садакьа я. Умаран хва Абдуллагьа Пайгъамбардин ﷺ гьадис ахъайна: «Мусурманрин арадай итим ва дишегьли, азадди ва лукI талагьна, Рамазан вацра закату-ль-ФитIр гун гьар са инсандиз...


Аялдиз тIуьн ва тербия гун

Али бин Абу ТIалиба лугьудай: «Аялдиз дидедин некIедилай берекатлу ва менфятлу нек авач». Нек гьасил хьун ва акъатун патал хилбадин жевгьерди ва я гьалимади хъсан таъсир ийизва, амма мукьвал-мукьвал хилба ишлемишуни некIедин дад дегишарун ва аялдин къен ракъурун мумкин я.   Йикъа...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран хтул   Асма бинт Абу Бакра ахъайзава хьи, гьеле Меккада амаз ам руфунал залан хьана. Аял хадай вахт жедайла, чна гъуьлуьхъ галаз Мединадиз куьч хьун кьетIна. Рекье чун Къуба лугьудай чкада акъвазна.   Ана за чи хва Абдуллагь хана. За ам Аллагьдин Расулдин ﷺ патав тухвана ва...