Главная

Авлияйрихъ керематар авайди яни?

Авлияйрихъ керематар авайди яни?

 

Суал: Са бязибуру авлияйрин керематар кваз кьазвач, абурун амалар инкар ийизва, аламатдин крар динсуз кешишривайни къалуриз жезва лугьузва. Абур гьахъ яни?

 

Жаваб: Ваъ, гьахъ туш. Керематар инкарзавайбур виликдайни хьана. Абуруз «му’тазилитар» лугьузва. Авлияйрин керематар кваз кьан тийизвайбур чи девирдани гьалтзава. Абурукай сада лугьунни авуна: «Инанмиш туширбурухъ авлияйрилай цIуд сеферда гзаф аламатар ава». Аквадай гьаларай, а кесибдиз авлияйрин аламатар инкар авуналди вичи Къуръан инкар ийизвайди гьич хабарни авач. Бес Къуръанда пуд виш йисалай ахварай аватай Кагьфдин асгьабрикай лугьузвачни? Къуръанда тушни мегер кхьенвайди Иса пайгъамбардин диде Марьямакай, адаз Аллагьди ﷻ хъуьтIуьз санани авачир гатун яр-емиш гьикI ганатIа. Къуръан тушни бес чаз хабар гузвайди гьикI Сулейман пайгъамбардин везирди Йемендай Шамдиз са легьзеда Билкъис пачагь дишегьлидин шумудни са тонн къвезвай тахт тухванатIа. Малум тирвал, Кагьфдин асгьабар, Марьям ва Сулейман пайгъамбардин везир пайгъамбарар тушир. Абур вири авлияйрин жергедай тир. Аллагь Таалади Вичин рикI алай ксар (авлия) гьикI виниз хкажзаватIа инсанриз къалурун патал, Ада и керематрикай Къуръанда лагьанва.

Умар асгьабдиз вич Мединада аваз Нехавендда (Иранда авай са чка) женг чIугвазвай кьушундин гьал акуна ва мискIиндин минбардилай кьушундин кьиле акъвазнавайдаз гьарайна: «Дагъдин кIан яхъ, я Сарият!» Иранда авай Сариятаз Умаран ван хьана ва ада лагьайвал авуна, душмандал гъалибвал къазанмишна.

Халиф Алидихъни гзаф аламатар хьана. Халид асгьабди чиз-чиз агъу квай яд хъвана ва адаз са шейни хьанач.

Гьелбетда, му’жизатринни керематрин арада авай тафаватни чир хьун лазим я. Му’жизатар – ибур пайгъамбаррин гьахълувал субутзавай тIебиатдин къанунралди кьил акъудиз тежер аламатар я. Керематар – ибур Пайгъамбардин ﷺ рехъ гвайбуруз – авлияйриз ганвай адетдин тушир алакьунар я. Ибур вири Аллагьдин ﷻ ихтиярдалди жезва.

Керематрин сагьибар хьун патал ибадатда гзаф алахъунар ийизвайбурузни авлияйри туьгьмет ийизва. Абуру лугьузвайвал, ибадатдин макьсад сад хьун лазим я – Аллагьдин ﷻ разивал къачун. Керемат паквилин шартI туш. Са бязи вахтара керематар авачир авлияяр, абур авайбурулай Аллагьдин ﷻ вилик лайихлубур жезва. Мадни, керематар устаздин гьакъикъивал къалурзавай шартIни туш.

 

Къ. Рамазанов

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Зулумдалди эменни къазанмишун

Ислам динда къад лагьай чlехи гунагь – зулумдалди эменни къазанмишун я (цlекlуьд лагьай чlехи гунагь – им дяведа душманривай вахчунвай эменнидикай (трофей) чуьнуьхун я. Ам зулумдалди эменни къазанмишунин жуьрейрикай сад хьуниз килигна чна а кьве чlехи гунагьдизни талукь яз са макъала...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран тIвар кьурла Умар шехьзава   Садра Умар алай чкадал инсанар Абу Бакракай рахаз хьана. Умара лагьана: «Заз зи вири крар Абу Бакран уьмуьрдай са йикъахъни са йифехъ дегишарнайтIа кIандай. Йифиз талукь яз лагьайтIа – им Пайгъамбардихъ ﷺ галаз чуьнуьх хьун патал Савр...


Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирун

Мусурманди Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чируниз кьетIен фикир гана кIанда. Чна Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин себеб эвелни эвел, Аллагьди ﷻ Мугьаммадалай ﷺ лайихлу са касни халкь тавун я.   Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин метлеб адакай ихтилат авун патал гьакI инсанар кIватIун туш, кьве...


Аялриз Исламдин тербия гунин эдебар

Эгер аялрик хъсан эдебдин къайдаяр кутунвачтIа, диде-бубайриз уьмуьрда шад йикъар аквадач. И уьмуьрда инсандин бахтлувал ва бахтсузвал хъсан къилихдин несил тербияламишиз алакьунилай аслу я.   Виридаз тежрибадай малум я хьи, диде-бубдин кIвале гьихьтин секинвал жезватIа, эгер аялар тербия...


Савда бинт Зам’ат

Меккадиз Ислам атай чIавалай башламишна къурайшитри чпин ватанэгьлийриз абуру Ислам кьабулна лугьуз жазаяр гуз хьана. Мусурманрин гьал лап четин хьайила, Пайгъамбарди ﷺ динэгьлияр къутармишун патал абуруз Эфиопиядиз куьч хьун эмирна, а чIавуз адан кьиле гьахълу пачагь авай. Ада мусурманар...