Главная

Кьин кьадай къайда

Кьин кьадай къайда

Кьин кьадай къайда

Аллагьдин ﷻ тIвар кьун тавуна, жуваз багьа са касдал – Пайгъамбардал ﷺ, дидедал ва икI мад кьин кьуртIа жедани?

Бязи инсанри, диндин чирвилерин патахъай чпин авамвиляй, ахьтин кардин нагьакьанвиликай фикир тавуна, бязи вахтара лагьайтIа, вичин темягькарвилин мурадар патал, Пайгъамбардин ﷺ тIварцIел, дидедал, фал ва икI мад кьин кьазва.

Бязи алимрин фикирдалди, Исламда ахьтин кьин кьун гьакъикъи туширди ва гьатта гунагь авайди жеда, вучиз лагьайтIа кьин кьаз анжах Аллагьдин ﷻ тIварцIел ва я Адан лишанрал (сифетрал) жеда.

Чешне яз Аллагьдин ﷻ тIварцIел кьазвай кьинерин жуьреяр гъайитIа жеда: «Аллагьдал ﷻ кьин кьазва», «Алемрин Раббидал ﷻ кьин кьазва» ва я «Зи чан Нин ихтиярда аватIа, Адал кьин кьазва» ва икI мад.

Пайгъамбардин ﷺ гьадисда лугьузва: «Ни Аллагьдин ﷻ тIварцIелай гъейри маса затIунал кьин кьуртIа, адакай имансуз жезва», маса риваятда: «…мушрик жеда» (Аль-Гьаким).

Амма къейд авун лазим я хьи, и гьадисда ихтилат физвайди, ни са касдал ва я са затIунал ам алемрин Халикьдин дережадиз хкажунин ният аваз кьин кьазватIа, гьадакай я, яни Адаз и карда шерик гъиз.

Мадни гзаф делилар авай фикирдал асаслу яз, Аллагьдин ﷻ тIварцIелай ва я Адан лишанрилай гъейри маса затIунал кьин кьун нагьакьан кар яз гьисабзава, къадагъа алайди яз ваъ.

(«Тугьфат аль-Мугьтаж»)

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Папа гъуьлуьз гьуьрмет авунин эдебар

Ислам – им инсаният патал виридалайни хъсан рехъ ва вини дережадин чешне я.   Гьавиляй ада хизандин рафтарвилерин виридалайни метлеблу, гуьзел ва хийирлу рехъ тайин ийизва, вичиз ухшар авайди мад авачир. Инсанрин тIебиатдихъ галаз кьан тийизвай, кьиле тефир къанунрал бинеламиш хьанвай...


Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрайра   (Эй, имансузар!) Эгер куьне къарар тIалабзавайтIа, къарар квел агакьна (куьн ваъ, мусурманар гъалиб хьана). Нагагь куьне акъвазарайтIа (Аллагьдин Расулдиз душманвал ийиз ва адахъ галаз дяве ийиз), ам квез хъсан жеда. Амма куьн элкъвена хтайтIа (адахъ галаз дяве авунал),...


Шейх Желилакай гьикая

Гьуьрметлу Желил халу заз аял чlавалай жуван буба хьиз чида, ада захъ галаз назик, ширин суьгьбетар ийидай.   Желил халуни зи буба Жамалдин рикl алай дустар яз, стхайрилайни багъри тир. Сифтегьан Цlелегуьнар – Касал булахдин кьилел, Магьмутрин, Брекрин хуьрер аквадай кьакьан тепедал,...


Бахтунин чинебан къайда

«Саляту-н-нарият» - им Мугьаммад Пайгъамбардиз ﷺ салават гъунин виридалайни фазилатлу ва багьа жуьрейрикай сад я.   Араб чIала «ан-Нар» гафунихъ «цIай» лугьудай мана ава, яни «Саляту-н-нарият» - им цIу хьиз фад таъсир ийидай, фад агакьдай...


СУАЛ-ЖАВАБ

Теспягьрал вуч кIелайтIа хъсан я? Теспягьрал «СубгьанаЛлагь» (Аллагь ﷻ нукьсанрикай михьи я), «АльгьамдулиЛлягь» (шукур хьуй Аллагьдиз ﷻ), «Аллагьу акбар» (Аллагь ﷻ виридалай чIехи я), «астагъфируЛлагь» (за Аллагьдивай ﷻ гунагьрилай гъил къачун...