Главная

Кьин кьадай къайда

Кьин кьадай къайда

Кьин кьадай къайда

Аллагьдин ﷻ тIвар кьун тавуна, жуваз багьа са касдал – Пайгъамбардал ﷺ, дидедал ва икI мад кьин кьуртIа жедани?

Бязи инсанри, диндин чирвилерин патахъай чпин авамвиляй, ахьтин кардин нагьакьанвиликай фикир тавуна, бязи вахтара лагьайтIа, вичин темягькарвилин мурадар патал, Пайгъамбардин ﷺ тIварцIел, дидедал, фал ва икI мад кьин кьазва.

Бязи алимрин фикирдалди, Исламда ахьтин кьин кьун гьакъикъи туширди ва гьатта гунагь авайди жеда, вучиз лагьайтIа кьин кьаз анжах Аллагьдин ﷻ тIварцIел ва я Адан лишанрал (сифетрал) жеда.

Чешне яз Аллагьдин ﷻ тIварцIел кьазвай кьинерин жуьреяр гъайитIа жеда: «Аллагьдал ﷻ кьин кьазва», «Алемрин Раббидал ﷻ кьин кьазва» ва я «Зи чан Нин ихтиярда аватIа, Адал кьин кьазва» ва икI мад.

Пайгъамбардин ﷺ гьадисда лугьузва: «Ни Аллагьдин ﷻ тIварцIелай гъейри маса затIунал кьин кьуртIа, адакай имансуз жезва», маса риваятда: «…мушрик жеда» (Аль-Гьаким).

Амма къейд авун лазим я хьи, и гьадисда ихтилат физвайди, ни са касдал ва я са затIунал ам алемрин Халикьдин дережадиз хкажунин ният аваз кьин кьазватIа, гьадакай я, яни Адаз и карда шерик гъиз.

Мадни гзаф делилар авай фикирдал асаслу яз, Аллагьдин ﷻ тIварцIелай ва я Адан лишанрилай гъейри маса затIунал кьин кьун нагьакьан кар яз гьисабзава, къадагъа алайди яз ваъ.

(«Тугьфат аль-Мугьтаж»)

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Желил халудин тlварун стха

1947-йисуз зун цlукьуд йиса авай гада тир. Чи ери-бине Мегьарамдхуьре аватlани, зи дах Атаханов Абдуселим «Серго» колхоздин председатель яз, Цlелегуьндал Зиядин лугьудай касдин кlвале ацукьнавай. Мектебдай ахъаяйла, гатун ва хъуьтlуьн каникулрин вахтунда, зун Цlелегуьндал фидай ва...


Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирун

Мусурманди Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чируниз кьетIен фикир гана кIанда. Чна Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин себеб эвелни эвел, Аллагьди ﷻ Мугьаммадалай ﷺ лайихлу са касни халкь тавун я.   Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин метлеб адакай ихтилат авун патал гьакI инсанар кIватIун туш, кьве...


Руьгь гьамга хьиз михьибур…

Лагьанач лугьумир!   Санал акъудиз бахчада йикъарни-йифер, Дустар хьанва къаргъаярни лифер. Гьа тегьерда дустар жезва кицIни кац, Шадвал ийиз, сада-садав вугуз пац. Алахъзавай масадан фу яванриз, И кар чешне туш са бязи инсанриз. *** Пеше кьунач, закай хьанач гъуьрчехъан, Алава яз,...


Дуьнья кlан хьунин мусибат

Инсанар ва чинерар, Къуръанда лугьузвайвал, Аллагьди ﷻ анжах Вичиз ибадат авун патал халкьнава. Анжах абур и дуьньяди алдатмишарзава. Малум тирвал, дуьнья кlан хьайи касдиз эхират такlан жезва, ада гьалал-гьарам лугьун тавуна дуьньядин девлет къазанмишзава ва Халикьдивай ﷻ яргъа...


Гунагьрилай гъил къачун тlалабун

Аллагь Таалади лагьана: «…ва жуван гунагьдилай гъил къачун тIалаб ва иман гъанвай итимрин ва дишегьлийрин гунагьрилай гъил къачун тIалаб» («Мугьаммад» сура, 19-аят).   Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Аллагьдивай гъил къачун тIалаб, гьакъикъатда, Аллагь...