Главная

Кьин кьадай къайда

Кьин кьадай къайда

Кьин кьадай къайда

Аллагьдин ﷻ тIвар кьун тавуна, жуваз багьа са касдал – Пайгъамбардал ﷺ, дидедал ва икI мад кьин кьуртIа жедани?

Бязи инсанри, диндин чирвилерин патахъай чпин авамвиляй, ахьтин кардин нагьакьанвиликай фикир тавуна, бязи вахтара лагьайтIа, вичин темягькарвилин мурадар патал, Пайгъамбардин ﷺ тIварцIел, дидедал, фал ва икI мад кьин кьазва.

Бязи алимрин фикирдалди, Исламда ахьтин кьин кьун гьакъикъи туширди ва гьатта гунагь авайди жеда, вучиз лагьайтIа кьин кьаз анжах Аллагьдин ﷻ тIварцIел ва я Адан лишанрал (сифетрал) жеда.

Чешне яз Аллагьдин ﷻ тIварцIел кьазвай кьинерин жуьреяр гъайитIа жеда: «Аллагьдал ﷻ кьин кьазва», «Алемрин Раббидал ﷻ кьин кьазва» ва я «Зи чан Нин ихтиярда аватIа, Адал кьин кьазва» ва икI мад.

Пайгъамбардин ﷺ гьадисда лугьузва: «Ни Аллагьдин ﷻ тIварцIелай гъейри маса затIунал кьин кьуртIа, адакай имансуз жезва», маса риваятда: «…мушрик жеда» (Аль-Гьаким).

Амма къейд авун лазим я хьи, и гьадисда ихтилат физвайди, ни са касдал ва я са затIунал ам алемрин Халикьдин дережадиз хкажунин ният аваз кьин кьазватIа, гьадакай я, яни Адаз и карда шерик гъиз.

Мадни гзаф делилар авай фикирдал асаслу яз, Аллагьдин ﷻ тIварцIелай ва я Адан лишанрилай гъейри маса затIунал кьин кьун нагьакьан кар яз гьисабзава, къадагъа алайди яз ваъ.

(«Тугьфат аль-Мугьтаж»)

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Аш’аридин акъида дуьзди тушни?

Суал: Эхиримжи вахтара имам Аш’аридин акъида (инанмишвилин тегьер) инкар ийизвай, ам кафирвал я лугьузвай инсанар акъатнава. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, абур ягъалмиш я. Фикъгьдин (шариат) месэлайрин гьакъиндай «агьлу-с-Суннадин» имамар Абу Гьанифа, Малик, Шафии ва Агьмад...


Халис инсан ятIа эгер…

ИкI лугьудай Хъсанвал ая эбеди, Амукьдайди са гьам я. Тикрардай заз дидеди, Писвал авун гьарам я.   “Батмиш жедач вацIа ам, ВегьейтIани кудач цIуз”. Жедачир кагьул бубадиз, Заз акьулдин тарсар гуз.   — Хъсанвал я ядигар, РикIелай гьич тефидай. Чун я, бала, инсанар, Дуьнья туна...


Ашервиле тахсирлу авунин гунагь

Исламда цlемуьжуьд лагьай чlехи гунагь – михьи дишегьлияр, гьакlни итимар ашервиле (зина) тахсирлу авун я. Эгер ам авай кlвалах ятlа, ада Шариатдин къазидин кьилив а кар (зина) чпин вилералди акунвай кьуд шагьид-итим гъун лазим я. Тахьайтlа, маса кас ашервиле тахсирлу авурдаз жаза къвезва....


СУАЛ-ЖАВАБ

Теспягьрал вуч кIелайтIа хъсан я? Теспягьрал «СубгьанаЛлагь» (Аллагь ﷻ нукьсанрикай михьи я), «АльгьамдулиЛлягь» (шукур хьуй Аллагьдиз ﷻ), «Аллагьу акбар» (Аллагь ﷻ виридалай чIехи я), «астагъфируЛлагь» (за Аллагьдивай ﷻ гунагьрилай гъил къачун...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

За вун гьабурукай жедайдак умуд кутазва   Абу Гьурайради агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Ни вичин эменнидикай Аллагьдин ﷻ рекье кьве паб таъмин ийиз хьайитIа, адаз Женнетдин варарай эверда. Женнетдиз муьжуьд варар ава. Ни кпIуна чалишмишвал авуртIа, адаз КпIунин варарай...