Главная

Бубадикай залан гьакъикъат

Бубадикай залан гьакъикъат

Рушан гьеле йис тахьанмаз, чун чара хьана. Вири и вахтунда ам тахай бубадихъ галаз чIехи хьана, адан буба адахъ галаз рахазвачир, анжах пул ракъурзавай ва гьикI ава лугьуз, хабар кьазвай. Мукьвара руш сад лагьай классдиз фида, амма адаз гилани вичин халис буба вуж ятIа чизвач. Адан психикадиз зиян тежедайвал чна адаз вири гьакъикъат гьикI ахъайда?

 

 Алимдин жаваб:

Чара гъуьлни паб жезва, амма аялрихъ ва кьве патанни мукьва-кьилийрихъ галаз ваъ. Сад-садав такьуниз ва бейкефвилериз килиг тавуна, жезмай кьван аялри диде ва я буба патав гвачирди гьисс тийидайвал авун лазим я.

Аялдин бубади неинки аял пулуналди таъмин авунин патахъай къайгъу чIугуна кIанда, гьакI адаз тербия гунин, дин чирунин патахъайни ва икI мад.

Куьне, дидеди хьиз, виликан гъуьлуьз аял аквадай мумкинвал гун лазим тир. Эгер рушахъ галаз гуьруьшмиш жедай са манийвални авачиртIа, ам вичин рушан патав татун, адаз тербия гунин карда иштирак тавун лап пис я. Аялдихъай бубадикай гьакъикъат чуьнуьхун герек туш, адаз гьеле гъвечIизамаз бубадикай вири ахъаюн лазим тир. А ихтилат гьикьван яргъал вегьейтIа, адаз а гьакъикъат кьабулун гьакьван четин жеда.

Аялдин бубадиз гуьруьшдиз эвера, эхирни абуруз чеб-чпиз акурай, къужахламишрай. Гьатта сад лагьай гуьруьшда рахаз четин хьайитIани, зи фикирдалди, гуьгъуьнлай жезвай гуьруьшри виридаз шадвал гъида. Рушаз адан бубадикай анжах хъсан ихтилатар ийиз алахъ, абур сад-садавай къакъатнаваз хьуниз гьахълу ийидай делил жагъура. ГьикI хьайитIани, адахъ галаз рикIин сидкьидай рахаз алахъ. Гуьруьш гьикI тешкилдатIа, виликан гъуьлуьхъ галаз веревирд ая.

Диде-бубади сада-садаз хсуси истемишунар авуниз килигна, аял лазим тир дикъет гуникай ва къайгъу чIугуникай магьрум хьанвайдан гьакъиндай рикIин сидкьидай жавабдарвал аннамишна, аялдин патахъай хьанвай гунагьрилай Аллагьдивай ﷻ гъил къачун тIалаб. Яргъалди рушан уьмуьрда хайи буба тахьун тамамариз алахъ. Рушаз бубадихъ галаз алакъаяр туькIуьриз куьмек гун патал, квевай, дидедивай хьиз, гзаф крар жеда.

 

Психологдин меслят:

Куь руша бубадикай гьакъикъат секиндиз кьабулда лагьана, гьелбетда, тамам заминвал авач, гьикI гьакъикъат лугьуналди куьне адан психикадиз зиян гуда лугьунани. Ина гзаф рушан вичин къилихдилай ва аданни тахай бубадин рафтарвилерилай аслу я.

Гьакъикъат рикIин тIарвилелди а дуьшуьшда кьабулда, эгер куь гилан гъуьлуьнни рушан араяр къанваз хьайитIа. И дуьшуьшда, чара халуди ва я дидедин гъуьлуь адавай лап кIевиз истемишзавай ва адалатсуз тир лагьана, ам бейкеф хьун мумкин я. А чIавуз ада ахьтин фикир авун мумкин я хьи, нагагь адан чкадал вичин халис буба алайтIа, вири масакIа жедай ва абуруз садаз-сад гзаф кIан жедай. Амма, зи фикирдалди, им куь дуьшуьш туш ва, ам вичин бубадай кьуна, рушанни куь гъуьлуьн араяр хъсанзава.

Амма гьар са касдиз вичин халис диде-буба вуж ятIа чир жедай ихтияр ава, ва ахьтин ихтиярдикай ам магьрум авун дуьз жедач. Куь рушазни я фад, я геж вири чир жеда. Гьавиляй къуй адаз а гьакъикъат вичиз мукьва инсанривай чир хьурай: квевай ва куь гъуьлуьвай. Гьамиша хатавал ава хьи, адаз гьакъикъат хъсан тушир шартIара, мукьва тушир, квез хьиз ам кIан тийизвай са касдивай чир жеда лагьана.

Ам гьикI ийида? Ина са четинвални авач. Адаз лагьана кIанда, сифте куьн масадак гъуьлуьк квай, амма адахъ галаз хъсан алакъаяр туькIвенач. А некягьда ам хана. Чара хьайидалай кьулухъ, куьн масадаз гъуьлуьз фена, ам бубадин чкадал хьана ва вичин хайи руш хьиз кIан хьана.

Рушаз лагь, бубадивай са гьихьтин ятIани себебралди адахъ галаз хъсан алакъаяр туькIуьриз хьанач, амма пулуналди куьмек гузвай ва адакай хабарар кьазвай.

Гьелбетда, идалай кьулухъ са кьадар вахтунда руша гьар жуьредин къулай тушир суалар гуда. Абуруз жаваб тагана тамир, тахьайтIа ам вич жавабар жагъуриз алахъда ва адаз вуч жагъидатIа, са Аллагьдиз ﷻ чида.

 

 

Алиасгьаб Мурзаев, психолог

Адиль Ибрагьимов, алим

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


СУАЛ-ЖАВАБ

Мусурманди вичин атIанвай чIарарни кикер гьиниз авун лазим я? Мусурмандиз абур санал кIватIна са михьи чкадал, чилик кутун меслят къалурзава («Ианату-тI-тIалибин»).       Алай вахтунда некягь ийидайла, гададин паталай адан буба физва. Ихьтин некягь дуьз...


Асиррай фенвай муьгъ

Дагъустан Республикадин меркезда, Исламдин юкьван асиррин алемдин образовательный центрайрин виридалайни метлеблубурукай сад тир, ан-Низамия медресадин бине эцигайдалай инихъ 950 йис тамам хьуниз бахшнавай чIехи форум кьиле фена.   2025-йисан декабрдиз Махачкъала вири Россиядай алимар,...


Сура аль-А`раф (Манийвилер)

эвел алатай нумрайра   Фиръавана лагьана: «Куьне зи ихтияр авачиз адал иман гъанани? Гьакъикъатда, ибур – чинебан чIуру къасатар я куьне (Мусадихъ галаз икьрар хьана) уьлкведа (Египетда) фикир авунвай, анай адан агьалияр чукурдайвал. Амма мукьвара квез чир жеда (и кардай квез...


Устаздиз гьуьрмет авунин эдебар

Гьакъикъи устаздин гуьгъуьна аваз фин, ада тапшурмишнавай вирд (Аллагьдиз ﷻ зикир авун ва Пайгъамбардал ﷺ салаватар кIелун) тамамарун гьар са мусурмандиз ферз я. Ам итимриз ва дишегьлийриз, алимриз ва тийижирбуруз, гьакимриз ва гьакIан инсанриз, кьуьзуьбуруз ва жегьилриз ферз я.   Къуръандин...


Иманди дуьзвал истемишзава

Бисмиллягьи-ррагьмани-ррагьим. Вири тарифар Аллагь Тааладиз, салат ва салам Мугьаммад Пайгъамбардиз ﷺ, адан хизандиз ва асгьабриз.   Ибадатда рикIин сидкьидай туширвиликай гьикI къутармиш жеда? Чи крара чун кьве чин алайбур тахьун патал гьикьван алахъзава? Дуьз рехъ гьикI кьада? Ихьтин...