Главная

Бубадикай залан гьакъикъат

Бубадикай залан гьакъикъат

Рушан гьеле йис тахьанмаз, чун чара хьана. Вири и вахтунда ам тахай бубадихъ галаз чIехи хьана, адан буба адахъ галаз рахазвачир, анжах пул ракъурзавай ва гьикI ава лугьуз, хабар кьазвай. Мукьвара руш сад лагьай классдиз фида, амма адаз гилани вичин халис буба вуж ятIа чизвач. Адан психикадиз зиян тежедайвал чна адаз вири гьакъикъат гьикI ахъайда?

 

 Алимдин жаваб:

Чара гъуьлни паб жезва, амма аялрихъ ва кьве патанни мукьва-кьилийрихъ галаз ваъ. Сад-садав такьуниз ва бейкефвилериз килиг тавуна, жезмай кьван аялри диде ва я буба патав гвачирди гьисс тийидайвал авун лазим я.

Аялдин бубади неинки аял пулуналди таъмин авунин патахъай къайгъу чIугуна кIанда, гьакI адаз тербия гунин, дин чирунин патахъайни ва икI мад.

Куьне, дидеди хьиз, виликан гъуьлуьз аял аквадай мумкинвал гун лазим тир. Эгер рушахъ галаз гуьруьшмиш жедай са манийвални авачиртIа, ам вичин рушан патав татун, адаз тербия гунин карда иштирак тавун лап пис я. Аялдихъай бубадикай гьакъикъат чуьнуьхун герек туш, адаз гьеле гъвечIизамаз бубадикай вири ахъаюн лазим тир. А ихтилат гьикьван яргъал вегьейтIа, адаз а гьакъикъат кьабулун гьакьван четин жеда.

Аялдин бубадиз гуьруьшдиз эвера, эхирни абуруз чеб-чпиз акурай, къужахламишрай. Гьатта сад лагьай гуьруьшда рахаз четин хьайитIани, зи фикирдалди, гуьгъуьнлай жезвай гуьруьшри виридаз шадвал гъида. Рушаз адан бубадикай анжах хъсан ихтилатар ийиз алахъ, абур сад-садавай къакъатнаваз хьуниз гьахълу ийидай делил жагъура. ГьикI хьайитIани, адахъ галаз рикIин сидкьидай рахаз алахъ. Гуьруьш гьикI тешкилдатIа, виликан гъуьлуьхъ галаз веревирд ая.

Диде-бубади сада-садаз хсуси истемишунар авуниз килигна, аял лазим тир дикъет гуникай ва къайгъу чIугуникай магьрум хьанвайдан гьакъиндай рикIин сидкьидай жавабдарвал аннамишна, аялдин патахъай хьанвай гунагьрилай Аллагьдивай ﷻ гъил къачун тIалаб. Яргъалди рушан уьмуьрда хайи буба тахьун тамамариз алахъ. Рушаз бубадихъ галаз алакъаяр туькIуьриз куьмек гун патал, квевай, дидедивай хьиз, гзаф крар жеда.

 

Психологдин меслят:

Куь руша бубадикай гьакъикъат секиндиз кьабулда лагьана, гьелбетда, тамам заминвал авач, гьикI гьакъикъат лугьуналди куьне адан психикадиз зиян гуда лугьунани. Ина гзаф рушан вичин къилихдилай ва аданни тахай бубадин рафтарвилерилай аслу я.

Гьакъикъат рикIин тIарвилелди а дуьшуьшда кьабулда, эгер куь гилан гъуьлуьнни рушан араяр къанваз хьайитIа. И дуьшуьшда, чара халуди ва я дидедин гъуьлуь адавай лап кIевиз истемишзавай ва адалатсуз тир лагьана, ам бейкеф хьун мумкин я. А чIавуз ада ахьтин фикир авун мумкин я хьи, нагагь адан чкадал вичин халис буба алайтIа, вири масакIа жедай ва абуруз садаз-сад гзаф кIан жедай. Амма, зи фикирдалди, им куь дуьшуьш туш ва, ам вичин бубадай кьуна, рушанни куь гъуьлуьн араяр хъсанзава.

Амма гьар са касдиз вичин халис диде-буба вуж ятIа чир жедай ихтияр ава, ва ахьтин ихтиярдикай ам магьрум авун дуьз жедач. Куь рушазни я фад, я геж вири чир жеда. Гьавиляй къуй адаз а гьакъикъат вичиз мукьва инсанривай чир хьурай: квевай ва куь гъуьлуьвай. Гьамиша хатавал ава хьи, адаз гьакъикъат хъсан тушир шартIара, мукьва тушир, квез хьиз ам кIан тийизвай са касдивай чир жеда лагьана.

Ам гьикI ийида? Ина са четинвални авач. Адаз лагьана кIанда, сифте куьн масадак гъуьлуьк квай, амма адахъ галаз хъсан алакъаяр туькIвенач. А некягьда ам хана. Чара хьайидалай кьулухъ, куьн масадаз гъуьлуьз фена, ам бубадин чкадал хьана ва вичин хайи руш хьиз кIан хьана.

Рушаз лагь, бубадивай са гьихьтин ятIани себебралди адахъ галаз хъсан алакъаяр туькIуьриз хьанач, амма пулуналди куьмек гузвай ва адакай хабарар кьазвай.

Гьелбетда, идалай кьулухъ са кьадар вахтунда руша гьар жуьредин къулай тушир суалар гуда. Абуруз жаваб тагана тамир, тахьайтIа ам вич жавабар жагъуриз алахъда ва адаз вуч жагъидатIа, са Аллагьдиз ﷻ чида.

 

 

Алиасгьаб Мурзаев, психолог

Адиль Ибрагьимов, алим

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Сура ат-Тавба (гъил къачун тlалабун)

И сурадин вилик «Бисмиллягь…» авач, вучиз лагьайтlа гьакl буйругъна Пайгъамбарди ﷺ. Аль-Гьакима агакьарнавай гьадисди и кар тестикьарзава. Гьакlни чал агакьнава хьи, «бисмиллягь…» - Аллагьди ﷻ хуьн патал лугьузва, амма и сура имансузриз кlичlе гун патал...


СУАЛ-ЖАВАБ

КапI авурдалай кьулухъ бязибуру кьилелай гъил алтадзава ва са вуч ятIани кIелзава. Ам Шариатда авай кIвалах яни? Ферз тир капI авурдалай кьулухъ кьилин чIараривай гъил гвягъун Сунна (Пайгъамбардин ﷺ рехъ) я. Анас бин Малика лагьана: «КапI авурдалай кьулухъ Пайгъамбарди ﷺ гъил кьиливай...


Тlебии дарманар

Чи дарманар чи патарив гва. Чна фагьум тагуз, я тахьайтIа, абурукай хабар авачиз, чин тийиз гьикьван менфятлу шейэр гадарзава. Месела, къачун чна гьар хуьрек гьазурдайла ишлемишзавай чичIекар.   Хъуьруьшар гьиниз физва? Гьелбетда, гадарзава. Абуру простатит, аденома авайбуруз лап хъсан куьмекда....


Ван ша, инсан, ахпа геж я

  Ван ша, инсан!   Аллагьди ﷻ ваз акьул ганва Пис-хъсанди кьатIун патал, Шуьше хьтин кьве вил ганва Экуь дуьнья акун патал.   Ваз руьгь ганва гьисс ийидай, РикIни уьмуьрдал шад жедай, Пай ганва ваз каинатдай Гьар жуьредин ванер къведай.   Вучиз и экуь дуьньяда Йиф...


Дастамаз къачудайла дуьаяр кlелун

Суал: Дуьз рекьелай алатнавай са бязибуру лугьузва хьи, дастамаз къачудайла (гъилер, кIвачер чуьхуьдайла) дуьаяр кIелун бид’а я, гьавиляй абур кIелдай ихтияр авач. И гафар дуьзбур яни?   Жаваб: Ваъ, дуьзбур туш. Дуьа гьина хьайитIани ва мус хьайитIани ийидай ихтияр ава, анжах...