Главная

ПIапIрус чIугун гьарам яни, тахьайтIа гьалал?

ПIапIрус чIугун гьарам яни, тахьайтIа гьалал?

ПIапIрус чIугун гьарам яни, тахьайтIа гьалал?

Гъавурда акьазвай касдиз, пIапIрус чIугун къадагъа тирдан патахъай тамам делилар ава, вучиз лагьайтIа ада диндиз, хизандин пулуниз ва гьакIни инсандин сагъламвилиз зиян гузва. Им са сир ва я ийизвай са цIийи ачухун туш. Сад тир Аллагьди ﷻ пак тир Къуръанда лугьузва:

 

Сад тир Аллагьди ﷻ Пак тир Къуръандин и ва гзаф маса аятра чаз чирзава, гьикI диде-бубайри чирзаватIа: жуван сагъламвилиз, хизандиз, жемятдиз зиян гузвай, вичин асулдай михьи тушир ва вичикай хийир авачир гьар са шей къадагъа я. Инсандиз хийир авай гьар са шей гьалалдинди, къадагъа алачирди я. ИкI Аллагь Таалади эмирзава (мана): «Куьне куьн кьиникьдал гъимир, куьн рекьимир!» ПIапIрус чIугун - им жува жув явашдаказ кьиникьдал гъизва лагьай чIал тирди чна винидихъ гъанвай мисалри тестикьарзавачни мегер? Инсандивай фу тIуьн тавуна, яд хъун тавуна яшамиш жедач, амма тенбек ишлемиш тавуртIа вуч жеда? Аллагьди ﷻ инсан вич ихьтин шейэрал машгъуларун патал халкьнавайди яни мегер? Тенбекди инсан Аллагьдивай ﷻ яргъа авуналди диндиз гузвай зиян бес тушни? ПIапIрус чIугвазвай инсандиз Аллагьдиз ибадат ийиз четин жеда. ПIапIрус чIугуни ам хъсан къилихдин инсанривай яргъа ийизва ва къвез-къвез ахьтинбурувай чара ийида. Ахьтиндаз пIапIрус чIугвазвай, хъвазвай ва буш ихтилатар ийиз вахт акъудзавай инсанрин ара мукьва жеда. Ада гьа ихьтин инсанрикай танишар кьада ва гьахьтинбуруз мукьва жез гьавалат жеда. Тенбекди сагъламвилиз зурба зиян гузва: ам ишлемишунин нетижада инсандин къуват тIимил жезва, вилерин ишигъ зайиф жезва, рикIив фад-фад кIвалахиз тазва ва уьгьуь акатзава. ПIапIрус чIугуни рак азар арадал гъун мумкин я. ПIапIрус чIугуни уьмуьр куьруь ийида ва инсандин къазанжийризни таъсирна, кесибвилел гъида. Духтуррини пIапIрус чIугун зиян тирдакай гьавая лугьузвач. Пайгъамбаррин, имамрин, авлияйрин, шейхерин ва алимрин арада пIапIрус чIугвазвай ва чIугун ихтияр гузвай са касни авач. И ксар анжах дуьз рекьяй фена ва физва, Исламдин истемишунрикай абуру чIурай са шейни авач. Тенбек гьалал я лугьунин патахъай гьихьтин делилар хьун мумкин я? Нагагь пIапIрус чIугун нагьакьан (макругь) кар я лагьайтIа, ам, дугъриданни, герек авачир кIвалах я ва ихтияр авачир кардиз мукьва я (карагьату тахIрим). Нагагь нагьакьан кар пуд сеферда тикрар авуртIа, адакай гъвечIи гунагь жезва. Эгер гъвечIи гунагь пуд сеферда тикрарайтIа, ам чIехидаз элкъвезва. Гила гьисаб, йикъа шумуд пIапIрус чIугвазватIа ва нетижада гьикьван чIехи гунагьар жезватIа. Йисан къене шумуд варз ава ва варцарин къене - шумуд югъ?! Къуй Аллагьди ﷻ пIапIрус чIугвазвайбуруз и зиянлу хесетдикай хкатдай къуватар гурай!

Лугьуда хьи, тенбек иблисди цвар авур чкадал экъечIнавай шей я! Исламда пIапIрус чIугунилай пис цIийивал авач. Лугьузвайвал, пIапIрус чIугун инанмишсузбурун арада 999-йисуз пайда хьана.

Вилик девирра, инсанриз диндар алимрай кутуг тавур крар акурла (алимрин, я тахьайтIа Аллагьдин ﷻ рекье вири къуватар эцигнавай ксарин патай), абур ихьтинбурувай къерех жез гьавалат жедай, вучиз лагьайтIа абурухъ акьул, чирвилер ва Исламдай савадлувал авай. Алай вахтунда лагьайтIа, вири масакIа я. Исятда инсанри лугьузва: «Нагагь къадагъа тиртIа, абуруни акI ийидачир» - ва акур чIуру кар шаддаказ тикрарзава.

Диндин алимри лугьузвайвал, инсандин сагъламвилиз зиян гузвай гьар са шей, кIантIа ам тIуьн хьуй, кIантIа – хъун, къадагъа (гьарам) я.

 

«Берекатлу чирвилерин хазина» ктабдай.

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


Мусурманриз садаз-сад кIан хьун лазим я

А юкъуз Айша кIвализ пашмандаказ хтана. И кар кьетIай дидеди адаз гьасятда суалар гуз башламишнач. Эхирни, югъ няни хьайила, тарсар авурдалай кьулухъ, ада мектебда вуч хьанатIа жузуна. Айшади са гужуналди накъвар хвена, суьгьбетиз эгечIна: «Вуна заз къачур карандашар рикIел аламани? Къе зун...


Жуван меслят жуваз тур!

Куьне фикир гайиди яни, маса инсандиз меслят гуз гьикьван регьят кар ятIа? Я тахьайтIа жуван фикир лугьуз, ада вуч авун ва я тавун лазим тиртIа, гьатта вавай хабар кьун тавунваз хьайитIани? Кар чарадан уьмуьрдиз талукь тирла, чакай на лугьуди психологар ва я арифдарар жезва ва вуч ийидатIа, дуьз...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Кьунвай кьиниз вафалувал   Айшади ахъайзава: «Абу Бакра са чIавузни кьур кьин чIурайди туш, та кьин кьун чIурайла гъил къачуниз куьмекдай кар авунин аят ракъурдалди». Адалай кьулухъ ада лагьана: «Къедлай кьулухъ, са кардин патахъай кьин кьурла, эгер заз идалай са маса кар...


СУАЛ-ЖАВАБ

Мусурманди вичин атIанвай чIарарни кикер гьиниз авун лазим я? Мусурмандиз абур санал кIватIна са михьи чкадал, чилик кутун меслят къалурзава («Ианату-тI-тIалибин»).       Алай вахтунда некягь ийидайла, гададин паталай адан буба физва. Ихьтин некягь дуьз...


Шейх Желил бубадикай кьисаяр

Вучиз чай хъваначир?   Шейх Желилаз, мугьмандиз ша лугьуз, гзаф теклифдай тир. Тlвар за кьадач, амма са касди Желилаз мугьмандиз ша лагьанай. Мугьмандиз фидайла, шейх Желилан суьрсет вичин гьебеда (чанта) жедай тир. Кlвализ фенмазди вичив гвай паярни фад-фад акъуддай. Ша лагьай чкадиз ам фидай...