Главная

Чинерар авач лугьузвай мусурмандин патахъай къарар гьихьтинди я?

Чинерар авач лугьузвай мусурмандин патахъай къарар гьихьтинди я?

Чинерар ва шейтIанар авайдакай Къуръандин гзаф аятра ва Пайгъамбардин ﷺ якъин гьадисра лугьузва, ам ашкара тир гьакъикъат яз гьисабзава ва гаф сад хьана Исламдин вири алимри ам тестикьарзава.

 

Чинерар авайдакай Къуръандин «аз-Зарият» сурадин 56-аятда лугьузва (баяндин мана): «За чинерарни инсанар анжах Заз ибадат авун патал халкьнава».

ГьакIни «аль-Муъминун» сурадин 98-аятда лагьанва: «Лагь: «Я Рабби, за Вавай шейтIанри футфа гуникай зун хуьн тIалабзава»».

Диндин вири алимри гьисабзава хьи, и ва ихьтин маса аятра ихтилат гьакъикъатда авай, чпиз чинерар лугьузвай чан алай затIарикай физва, ва шейтIанар абурун жуьреяр я.

Имам ан-Нававиди вичин «Мингьаж атI-ТIалибин» ктабда муртадвиликай суалрин паюна ихьтин баян гузва: «Аллагь Таала ва я Мугьаммад Пайгъамбар ﷺ инкар ийизвай гьар са касди, чарасузвилин ва я къадагъадин патахъай Исламдин вири алимрин гаф сад хьанвай (ижма) затIарни инкар ийизва, ва я гьарам шей гьалал ийизва, (месела, зина авун), ва я рикIяй гележегда Исламдилай элкъуьн кьетI ийида, ва я адан патахъай шаклу жеда, ам шаксуз имансуз жезва».

Адан «…Исламдин вири алимрин гаф сад хьанвай» гафариз баян гудайла, имам Ибн Гьажар аль-Гьайтамиди гъавурда твазва хьи, виридаз малум тир гьакъикъат инкар авун имансузвал (куфр) жедач, эгер инкар ийизвайдаз сакIани ам чир хьун мумкин туширтIа, гьикI хьи диндин бязи месэлаяр са низ ятIани якъиндиз ва ашкара яз малум хьун мумкин я, амма са низ ятIани ваъ, ва ихьтин дуьшуьшда имансуз анжах а кас жезва, низ гьа месэладикай чирвал аватIа.

АкI хьайила, и месэладикай чирвал авай ва я авачир, амма мусурманрин арада яшамиш жезвай мусурмандивай, чизвачир лагьана вич гьахъ ийиз жедач – и месэла алимрин арадани, гьакI жергедин инсанрин арадани виридаз чизвай месэла хьуниз килигна. Ихьтин крар инкар авурла, адакай муртад жезва ва ам диндай акъатзава, гьикI хьи им Къуръандин аятар ва Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ гваз атанвай шейэр ачухдиз инкар авун я.

Ахьтин инсанди имансузвиликай туба авун чарасуз я ва шагьададин гафар (калимату шагьада) лагьана, вичин иман цIийи хъувун лазим я.

Къейд:

Имансуз жезвач а кас, ни гьа мукьвара Ислам кьабулуниз килигна, и месэладай адаз чирвал авачтIа. ГьакIни алимривай яргъа яшамиш жезвай кас ва нин инкар авунихъ абур аваз хьунин патахъай ваъ, чинеррин асул манадин патахъай маса чинебан мана кватIа

(«Мингьаж атI-ТIалибин», «Тугьфат аль-Мугьтаж», «аль-Фатгь аль-Мубин»).

 

2026-05-01 (Зуль Къаада 1447 г.) №5.


КпIунин арканар

Кпlунин арканар, яни чеб галачиз капI дуьз тежезвай, адан чарасуз паяр (дестекар) ибур я:   Ният (адан шартIар: ам кпIуниз гьахьдайла «Аллагьу акбар» лугьудай чIавуз рикIяй фикир авун; гьи капI ийизватIа тайинарун; ийизвайди ферз-капI, яни суннат-капI тайинарун. КIвачел дуьз...


Гъуьлуь папаз гьуьрмет авунин эдебар

Эвел алатай нумрада   5. Эгер гъуьл шаклу жезватIа, папа вич тухунин тегьерди рехъ гана виже текъвер ва хаталу нетижайрал гъун мумкин тирди, ада вичиз са затIни таквазвайдай кьуна кIандач. Себеб аваз ва себеб авачиз кьадардилай артух шаклу ва гъейратлу хьунни герек туш. Инани юкьван дережа...


Бахтлу хьунин хиялар

Эхиримжи вахтара инсанри къвердавай гзаф жуьреба-жуьре чкайрай шейэр маса къачузва. Гзафбуру идакай зурба лезет хкудзава, гьатта абур акьван герек шейэр туштIани.   Са затI маса къачурла лезет гун – гьар садаз таниш гьисс я, ам къалурунин дережа гьар жуьре ятIани: садбуру лап шадвал...


Кьиникьихъ галаз алакъалу Шариатдиз акси адетар

1.         ЯхцIурар (яхцIурни цIикьведар) къейд авун патал тешкилзавай межлисар. Кьейиди рикIел хкун патал адетар ийидайла мусурман тушир халкьарин адетриз тешпигь жедай ихтияр авач. Пайгъамбардин ﷺ гьадисда лагьанвайвал, яс пуд йикъалай гзаф кьадай ихтияр...


«Секиндиз хъфин»

Къенин юкъуз гзафбур пешекарвилин кризисда ава ва чеб кIвалахдикай галат хьана лугьузва. «Кана куьтягь хьун» ва «секиндиз хъфин» лугьудай гафар адетдинбур хьанва: им инсан кIвалахдилай экъечI тавуна, амма кIвалах ийиз рикIиз такIанзавайла, яни амай вахтунда яшамиш жедай...