Главная

Чинерар авач лугьузвай мусурмандин патахъай къарар гьихьтинди я?

Чинерар авач лугьузвай мусурмандин патахъай къарар гьихьтинди я?

Чинерар ва шейтIанар авайдакай Къуръандин гзаф аятра ва Пайгъамбардин ﷺ якъин гьадисра лугьузва, ам ашкара тир гьакъикъат яз гьисабзава ва гаф сад хьана Исламдин вири алимри ам тестикьарзава.

 

Чинерар авайдакай Къуръандин «аз-Зарият» сурадин 56-аятда лугьузва (баяндин мана): «За чинерарни инсанар анжах Заз ибадат авун патал халкьнава».

ГьакIни «аль-Муъминун» сурадин 98-аятда лагьанва: «Лагь: «Я Рабби, за Вавай шейтIанри футфа гуникай зун хуьн тIалабзава»».

Диндин вири алимри гьисабзава хьи, и ва ихьтин маса аятра ихтилат гьакъикъатда авай, чпиз чинерар лугьузвай чан алай затIарикай физва, ва шейтIанар абурун жуьреяр я.

Имам ан-Нававиди вичин «Мингьаж атI-ТIалибин» ктабда муртадвиликай суалрин паюна ихьтин баян гузва: «Аллагь Таала ва я Мугьаммад Пайгъамбар ﷺ инкар ийизвай гьар са касди, чарасузвилин ва я къадагъадин патахъай Исламдин вири алимрин гаф сад хьанвай (ижма) затIарни инкар ийизва, ва я гьарам шей гьалал ийизва, (месела, зина авун), ва я рикIяй гележегда Исламдилай элкъуьн кьетI ийида, ва я адан патахъай шаклу жеда, ам шаксуз имансуз жезва».

Адан «…Исламдин вири алимрин гаф сад хьанвай» гафариз баян гудайла, имам Ибн Гьажар аль-Гьайтамиди гъавурда твазва хьи, виридаз малум тир гьакъикъат инкар авун имансузвал (куфр) жедач, эгер инкар ийизвайдаз сакIани ам чир хьун мумкин туширтIа, гьикI хьи диндин бязи месэлаяр са низ ятIани якъиндиз ва ашкара яз малум хьун мумкин я, амма са низ ятIани ваъ, ва ихьтин дуьшуьшда имансуз анжах а кас жезва, низ гьа месэладикай чирвал аватIа.

АкI хьайила, и месэладикай чирвал авай ва я авачир, амма мусурманрин арада яшамиш жезвай мусурмандивай, чизвачир лагьана вич гьахъ ийиз жедач – и месэла алимрин арадани, гьакI жергедин инсанрин арадани виридаз чизвай месэла хьуниз килигна. Ихьтин крар инкар авурла, адакай муртад жезва ва ам диндай акъатзава, гьикI хьи им Къуръандин аятар ва Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ гваз атанвай шейэр ачухдиз инкар авун я.

Ахьтин инсанди имансузвиликай туба авун чарасуз я ва шагьададин гафар (калимату шагьада) лагьана, вичин иман цIийи хъувун лазим я.

Къейд:

Имансуз жезвач а кас, ни гьа мукьвара Ислам кьабулуниз килигна, и месэладай адаз чирвал авачтIа. ГьакIни алимривай яргъа яшамиш жезвай кас ва нин инкар авунихъ абур аваз хьунин патахъай ваъ, чинеррин асул манадин патахъай маса чинебан мана кватIа

(«Мингьаж атI-ТIалибин», «Тугьфат аль-Мугьтаж», «аль-Фатгь аль-Мубин»).

 

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Ислен йикъалай башламишда

Квез мукьвал-мукьвал ихьтин фикир къвезвани: «КIвалахар куьтягьда ва фадлай рикIик квай кар гъиле кьада»? Дустарихъ галаз гуьруьшар, машгъулатар, сиягьатар ва гьатта гьакIан шадвилерни кваз «хъсан вахтарал» вегьезвани? Эгер гьакI ятIа, куьн тек туш.   Алай девирдин...


Сура аль-А`раф (Манийвилер)

эвел алатай нумрайра   Чна абур дестейралди чилел чукIурна (дуьньядин жуьреба-жуьре паяриз). Абурун арада хъсан ксар ава (Ислам кьабулнавайбур) ва масабур (имансузар ва гунагькарар). Чна абур ахтармишна хъсанвилелди (агьвалдалди ва сагъламвилелди) ва писвилелди (кашалди ва азарралди),...


Кьиникьихъ галаз алакъалу ферзер ва эдебар

Чан гайидалай кьулухъ руьгь инсандин бедендай экъечIзава. Инсан мейитдиз элкъвезва. Руьгь гаруз ва я гьавадиз тешпигь я. Ам аквадач ва гьамишалугъ амукьзава.   Азарлудал кьил чIугун сунна я, иллаки ам кьиникьин азар ятIа, амма яргъалди адан патав амукьун меслят къалурзавач. Азарлу касдив...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакра дуьньядин няметрикай игьтиятвал ийизва   Зайд ибн Аркама агакьарна: «Чун Абу Бакрахъ галаз санал алай ва ада вичиз яд гъун тIалабна. Адаз яд ва вирт гъана. Абу Бакраз вичиз цихъ галаз виртни гъанвайди акурла, адан вилерал накъвар акьалтна, ахпа ам кIевиз шехьиз гатIумна. Абу...


СУАЛ-ЖАВАБ

Мусурманриз килисадиз фидай ихтияр авани? Имам ар-Рамлиди вичин «Нигьаят аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Мусурманриз килисадиз, синагогадиз ва икI мад фидай ихтияр ава, эгер: - абурун (гьа ибадатханадин векилрин) ихтияр аваз хьайитIа; - ана кьадардилай артух вине кьазвай шикилар,...