РабитIа вуч я? Ам ийидай ихтияр авани?
РабитIа – им жуван рикI вали касдин (устаздин) рикIив сад авун, галкIурун лагьай чIал я, гьа касдин паквиликай жуваз берекат ва файз (нур) къачун патал.
РабитIа – им пак ксар кIан хьунин лишанрикай сад я. Малум тирвал, са касди хъсан инсанрихъ галаз алакъаяр хуьз хьайитIа, адаз и кардикай хийир жеда, эгер пис ксарихъ галаз санал ацукьиз-къарагъзаватIа – анжах зарар. Гьаниз килигна Аллагь Таалади чаз Вичихъ ихьтин гафаралди элкъвена тIалабун истемишзава (мана): «Чун Вуна адалатлу, михьи инсанрин рекьяй твах. Ви ажугъдик акатай, дуьз рекьелай алатнавайбур фейи рекьивай яргъа ая» («Аль-Фатигьа» сура, 6-7- аятар).
КпIунин шартIарикай сад агъадихъ галай дуьа кIелун я (мана): «Ваз Аллагьдин патай салам, ва Адан рагьмет ва берекат хьуй, я Пайгъамбар ﷺ. Аллагьдин салам ва регьим чазни Адан адалатлу ва микьи лукIариз хьуй».
КпIуна и гафар кIелдайла, чна Пайгъамбарни ﷺ вири пак ксар рикIел хкизва. Гьа им рабитIа я.
Аллагь Таалади Къуръанда лугьузва (мана): «Куьн гьакъикъат гвай ва гьахълу (сиддикь) ксарихъ галаз хьухь» («ат-Тавба» сура, 119- аят).
И аятда гьахълу ксарин патав анжах бедендалди хьуникай лугьузвач. И аятда ахьтин ксарин патав бедендалди, гьакIни руьгьдин жигьетдай хьунин чарасузвиликай лагьанва. Пак ксарихъ галаз руьгьдин, рикIин алакъа хуьналди инсанди абурукай берекат къачуда, гьатта абур яргъа аваз хьайитIани. Эгер са кас вич савадлу касдин патав гваз, амма фикирдалди масана аватIа, и кардикай адаз са файдани жедач. Мисал яз Абу Жагьл гъиз жеда. Ам гзаф йисара Пайгъамбардин ﷺ патав хьана, амма и кардикай ада вичиз са хийирни къачунач.
Гьихьтин инсанрихъ галаз хьун хъсан я лугьудай суалдиз Пайгъамбарди ﷺ жаваб ганай: «Чеб акурла Аллагь рикIел къведай инсанрихъ галаз хьун» (Абу Я’лади агакьарна). И гьакъикъи гьадисди, чеб акурла Аллагь рикIел къведай вали ксар авайдан гьакъиндай шагьидвалзава. Имам Шафиидин муаллим хьайи Суфьян бин Уяйната лугьудай: «Хъсан ксарин тIварар кьадайла (чилерал) берекат ракъурзава». И гафар гьадисрини тестикьарзава («Итгьаф», 7-том, 357-чин).
Гьаниз килигна, хиялрай вич пак (вали) касдин патав гвайди хьиз кьазвай касдин рикIи Аллагьдихъ чIугвада. Гьа им рабитIа я. Къуръандайни гьадисрай, имамрин ихтилатрай рабитIа авуниз ихтияр авайди тестикьарзавай гзаф делилар гъиз жеда. Абур вири Кьагьибдай тир шейх Гьасан эфендидин «Ас-Сифру-ль-асна» ктабда ганва.
