Къизилар авай кисе
Къизилар авай кисе
Алатай вахтара Умар лугьудай са гада вичин дидебубадихъ галаз хъсандиз яшамиш жезвай, анжах са юкъуз хизанда бедбахтвал хьана – буба кечмиш хьана ва ам вичин дидедихъ галаз недай фу къазанмишдай итим кIвале амачиз амукьна. Абуру чпихъ авай кьван къимет авай шейэр недай фу маса къачудайвал гана, гьа икI, эхиримжи лаваш тIуьна куьтягьай югъни алукьна.
Умар йифди ксанач – ада Аллагьдивай ﷻ чпиз куьмек гун ва кашакай хуьн тIалабзавай. Пакамаз ам недай фу къазанмишдай кIвалах жагъуриз фена. Ада къунши хуьруьз фин кьетIна, белки анай зун са регьимлу касди кIвалахал кьабулда. Къунши хуьруьз фидай рекье Умараз чилелай къизилдин манатар авай кисе жагъана. Умараз, гьелбетда, гзаф шад хьана. И пул зазни зи дидедиз са йисан къене бес жеда! Аллагьдиз ﷻ шукур хьуй лагьана, кисе хъуьчIуьк кутуна, дидедиз муштулух гун патал ада кIвализ гьерекатна.
Чамарна куьтягьайдалай кьулухъ, нефес чкадал хтайла, ада дидедиз вичиз жагъай шейиникай хабар гана:
Агь, диде! Килиг ина гьикьван пул аватIа! Гила чун хъсандиз яшамиш жеда! – шаддиз лагьана Умара ва дидедиз килигна. Анжах дидедиз гьич шад хьанвачир.
И пул иесидив вахкана кIанда! – тек са и гафар я дидеди лагьайди.
Вуна вуч лугьузвайди я? – мягьтел хьана Умар. – Диде! И такьатрихъ чавай са йисан къене фу нез жеда! Ваз аквазва хьи, Аллагьди ﷻ чи дуьайриз жаваб ганва! Гьатта заз кIвалах жагъурунни герек къведач!
Я хва, ваз Пайгъамбарди ﷺ ихьтин арада вуч лугьузвайтIа чизвачни?
Ваъ…
Пайгъамбарди ﷺ чаз чирна: са шей жагъайтIа, мусурманди адакай инсанриз хабар гана кIанда. Адан иеси малум хьайитIа, жагъанвай затI адав вахкун лазим я! Гъавурда акьукь, и пулуналди Аллагьди ﷻ ви имандин кIевивал ахтамишзава! Гьелбетда, вавай а къизилар жуваз таз жеда, анжах вун абурулай са шумуд сеферда къиметлу шейиникай – Раббидин ﷻ регьимдикай ва разивиликай магьрум жеда! – лагьана дидеди.
Умар фикирдик акатна ва къизилриз вил яна. Адаз и кисе вичиз таз гзаф кIанзавай. Анжах адан рикIел Аллагь ﷻ хтана, Къияматдин йикъакай, чарадан шей къачур инсандиз гузвай жазадикай фикирна. Умарак зурзун акатна.
Вун гьахъ я, диде, къизилрилай Аллагьдин ﷻ регьим хъсан я! – адай гьарай акъатна ва иеси жагъуриз фена. Мад къунши хуьруьз фена адан агьалийривай хабарар кьаз башламишна – икьван къизил нивай квахьун мумкин я? Инсанри хуьре авай девлетлу касдин кIвалел тIуб туькIуьрна.
Умар кьакьан парудин патав атана кIвалин иесидиз эверна. Ам кIваляй экъечIайла, Умара хабар кьуна: «Квевай пул авай кисе квахьнани?» Мягьтел хьана девлетлуди лагьана: Эхь, къе къизилар авай зи кисе квахьна. Ваз адакай гьинай хабар хьана?
Заз ам чилелай жагъана ва Аллагь ﷻ патал ам иесидив вахкун кьетIна. Вахчу кисе! – лагьана Умара ам иесидив вахкана.
Девлетлу генани мягьтел хьана: икьван чIавалди адал ихьтин намуслу инсан гьалтнавачир.
За ваз чухсагъул гьикI лугьуда, намуслу инсан? – хабар кьуна ада Умаравай, амма ада жаваб гана:
Заз суваб Аллагьди ﷻ гуда! Саламат хьуй куьн! – лагьана, ам хъфиз гьазур хьана. Анжах девлетлу касдиз адан къилих гзаф бегенмиш хьана ва гададин гъил кьуна кIвализ гьахьун теклифна:
Вуна зи рикI тIармир! Зи кIвализ гьахь! Умар кIвализ гьахьна, девлетлу касди Умаравай адан яшайишдикай хабарар кьуна ва суьгьбетдин эхирдай лагьана:
Яб це, Умар, вун зи кIвале акъваз, зи куьмекчи хьухь! Гьакъисагъвилелди кIвалах ийида вуна, за ваз гъилин ачухвилелди гьакъи гуда – идалай кьулухъ кесибвал ва каш вуч ятIа ви рикIелай алатда! Ви дидени иниз атурай, ина виридаз чка бес жеда! Умараз гзаф шад хьана, Аллагьдиз ﷻ шукур хьуй
