Пехил жемир!

Гьадисда лагьанва: «Пехилвал анжах кьве касдихъ ийидай ихтияр ава. Сад лагьайди, Аллагьди ﷻ Къуръан кIелдай алакьун ганвай ва ам югъди-йифди кIелзавай инсандихъ, кьвед лагьайди, Аллагьди ﷻ девлет багъишнавай ва ам югъди-йифди диндин рекье харж ийизвай инсандихъ» (Бухари).

Малик вичин дуст Мугьаммадан кIвализ мугьмандиз фенвай. Мугьаммадан хизан шегьерда авай девлетлу хизанрикай сад тир. Абуруз еке ва иер кIвал авай. Мугьаммадаз цIийи компьютер, хъсан телефон ва парталар авай. ТIуьн нез абур кафедиз физвай ва чпиз кIандай тIуьнар незвай.

Маликаз Мугьаммадахъ галаз вахт акъудиз гзаф бегенмиш хьанвай. Амма кIвализ хъфидай вахт хьана. Чпин кIвализ гьахьайла, гада инихъ-анихъ килигна: адетдин кIвал, бубадин иски компьютер… Малик ажугъди кьуна. Адаз Мугьаммад девлетлу ва вич кесиб хьун адалатсузвал хьиз акуна. Маликаз девлет кIан хьана. Ам месел къаткана, вилер агална ва фикирдалди Мугьаммадан кIвализ хъфена, вич дустунин чкадал эцигна. Адан фикирар садлагьана дидедин гафари кьатIна:

- Хва, тIуьн нез ша!

Малик тIуьн незвай кIвализ гьахьна ва вичиз гишинзавач лагьана.

- Ацукь, шурва ва ви рикI алай салат неъ! – лагьана дидеди.

«Шурва, салат! Гьикьван жедайди я?! - нарази яз лагьана Малика, и йикъалай кьулухъ за зи рикI алай тIуьнар – суши, пицца ва креветкаяр неда.

Дидени буба мягьтел хьана.

- Багъишламиша, амма чавай ахьтин тIуьнар ваз гуз жедач.

- ЯтIа, я ман! – гьарайна Малика. – ГьакI ятIани заз ахьтин тIуьнар гьар юкъуз нез кIанзава! Ва кафеда тIуьн нез кIанзава! Парталарни заз багьабур кIанзава! Багьа телефонни компьютер кIанзава! Мад заз кесибвиле яшамиш жез кIанзавач!

- Малик! Секин хьухь! Чна чаз Аллагьди ﷻ ганвайдан гьакъиндай шукур авуна кIанда! – дидеди ам секинариз алахъна, амма гадади вичин ихтилатар акъвазарнач:

- Гьан!!! Вуч патал шукур ийида? И кIвалин ва шурвадин гьакъиндай? Заз девлетлудаказ ва гьич са бедбахтвални чин тийиз яшамиш жез кIанзава! Гьа вахтунда за шукурни ийидай!

Дидедиз лугьудай гаф амукьнач, амма бубади хцин патав атана явашдиз лагьана:

- Гьазур хьухь! За вун куьчедал гуьзетда.

Малик тажуб хьана, амма бубадиз аси хьанач. Ада вичин парталар алукIна бубадин гуьгъуьна аваз куьчедал экъечIна. Абур машинда ацукьна фена. Фидай рекье буба са туьквендин патав акъваз хьана ва анай са чанта ацIай недай шейэр маса къачуна. Малик генани тажуб хьанвай. Абур мад рекье гьат хъувуна ва шегьердин къерехдал – виридалайни кесиб инсанар яшамиш жезвай чкада машин акъвазарна.

- Ша, - лагьана бубади.

Абур са паяр чкIанвай кIвалин патав атана ва иски ракIар гатана. Чпи ина вуч ийизвайди ятIа Малик сакIани гъавурда акьазвачир, - адаз тади гьалда и чиркин чкадай вичин кIвализ хъфиз кIанзавай. Садлагьана ракIар са кьуьзуь къариди ачухна. Мугьманар акурла, адан чин нурлу хьана:

- Ассаляму аляйкум, Ринат Ахмедович! Ша буюр! – лагьана ада ва абур кIвализ гъана.

Малик кIвализ гьахьна ва гьавада авай мурсунин ни атайла, ада вичи-вичелай чин чIурна. КIвалин цлар ва къав акурла, ам тажуб хьана. Им къавай стIалар авахьзавай гъвечIи кIвал тир. Гьамамдин чкадал пипIе са тиян авай. Месел яхун са гада алай, мугьманар акурла, къарагъна Маликан бубадин кьилив ада тади авуна:

- Ринат халу! Зи рикI квехъ акъатна хьи! – лагьана ада ва агатна итимдив.

- Зи рикIни вахъ акъатна, Шамиль! – чинал хъвер алаз адаз жаваб гана Маликан бубади. – Килиг за ваз вуч гъанатIа! – алава хъувуна ада ва недай шейэр авай чанта бицIи гададив вугана.

Гадади шаддиз чантада авай шейэр акъудиз эгечIна:

- Баде, килиг! Фу! Агь, ина къенфетарни ава! Аллагьдиз ﷻ шукур хьуй! Чухсагъул! Агь! Ингье зи рикI алай макаронар! – эхирдайни, чантадин кIаняй машинка жагъайла, аялди шадвиляй хкадариз, Ринат Ахмедовичаз чухсагъул лугьуз башламишна. Кьуьзуь къаридини акъваз тавуна Аллагьдиз ﷻ шукур ийизвай.

Гададини къариди а къайда рикIин сидкьидай чухсагъул лугьузвай хьи, гьатта вилерай авахьиз гьазур хьанвай накъвар Малика са гужуналди кьуна. Фу, макаронар ва ужуз машинка акурла инсан икьван шад хьун мумкин тирди адан гьич фикирдизни къвезвачир. Гила ам бубади вич вучиз и чкадиз гъанатIа, гъавурда акьаз башламишна.

КIваляй экъечIиз агакьнач, гьасятда Малика бубадивай гъил къачун тIалабна:

- Буба, къе за жув пис тухвана, багъишламиша, заз чун кесибар хьиз хьанвай амма гила… Гила за акI фикирзавач…

- Альгьамдулиллягь! – жаваб гана адаз бубади. – За фикирзава, ваз Аллагьдиз ﷻ шукур ийидай себебар гзаф авайдан гила вун гъавурда акьуна. Къе вуна авур амалдиз пехилвал лугьуда. МичIи ва инсан бамишардай пехилвал. Ам лап пис гьиссер я, зи хва! Ахьтин пехилвал шейтIандин яракь я. Ам хьайила инсандивай шукур хъийиз жезмач. Пехилвал вилерин вилик акъваззавай перде я, ам хьайила инсандиз вичиз Аллагь Таалади гузвай кьван няметар аквазвач. А гададиз килигайла ви диде-бубадал чан алама, вун сагълам я, ваз недай ва алукIдай шейэр ава, вун хъсан кIвале яшамиш жезва.

Гьа са вахтунда дуьньяда ихьтин шейэрикай магьрум тир пара инсанар ава. ГьакI ятIани абуру Аллагьдиз ﷻ шукур авун рикIелай алудзавач, вучиз лагьайтIа абуруз чи шукур ийиз рикIелай физвай няметрин къимет чизва. Гьар са нефес, гьар са цин хупI – еке нямет я. КIеви иман ва Аллагьдик ﷻ умуд кутун, Адаз шукур авун – инсандин виридалайни еке девлет я. Чакай гьар садаз вичин ризкьи ава: са низ ятIани девлетлу яз, са низ ятIани кесиб яз яшамиш хьун кьисмет авунва Аллагьди ﷻ.

Гьавиляй чарадан девлетдал пехил жемир, валай четин гьалда авайбуруз килиг ва гьич садрани Аллагьдиз ﷻ шукур ийиз рикIелай алудмир.