Главная

КичI

КичI

Вичин месик Агьмад зурзазвай. Адаз лап кичIезвай. Ингье! Мад са ни ятIани дакIар гатаз башламишна! Агьмадан зегьле фена – адаз кIвале авай са шейинин хъен акуна. КичIевиляй адан бедендал алай вири чIарар цаз-цаз хьана акъвазнавай. Адаз гьарайиз кIан хьана, амма сес акъудиз хьанач.

 

Садлагьана адаз вешрешдин ван хьана ва ам яргъандик чуьнуьх хъхьана. И арада адаз са жуьредин ван хьана. Эхирни Агьмад гьасятда кIваляй катна диде-бубадин кIвализ гьахьна ва дидедин къужахда гьатна. Гьарай кьилел алаз ва шехьиз кIвализ гьахьай хва акурла, дидедизни кичIе хьанвай.

- Агьмад! Агьмад! Секин хьухь! – гьарай акъатна дидедай ва хва секинариз эгечIна.

Велед секин жедалди диде-буба вил алаз акъвазна, ахпа вуч хьанатIа хабар кьаз эгечIна. Агьмада дериндай нефес къачуна суьгьбет башламишна:

- Агь, заз кичIе хьанвай къайдадикай квез хабар авайтIа! Зун ахварал физвай ара тир, садлагьана заз са шейинин ван хьана. Ам кIвале къекъвезвай.

- СубгьанаЛлагь! – тажуб хьайи дидедай гьарай акъатна.

- Заз кичIе хьанай! – давамарна Агьмада. – Ахпа са ни ятIани дакIар гатана. Заз зи рикI акъваздайди хьиз авай, - гьа къайдада заз кичIе хьанвай! Эхирдайни кIвалин пипIе са куь ятIани вешрешар ийиз эгечIна, ахпа ада зун авай патаз зверна ва зун адахъай катна иниз акъатна! – суьгьбет акьалтIарна Агьмада ва дидедив агатна.

Дидени Агьмад кIвале акъвазна, буба лагьайтIа, хцин кIвализ фена. Агьмад сакIани секин жезвачир. Адаз гьатта дидедин къужахдай эвичIиз кичIезвай.

- Зи хва, рикIел аламани, за ваз кIиче хьайи вахтунда лугьудай гафар чирай тир? – жузуна дидеди.

- М-м-м… - фикирдик акатна аял. – «Ля илягьа илляллагь» тушни?

- Эхь, дуьз я! А гафарин мана «сад Аллагьдилай ﷻ гъейри мад аллагьар авач» я. Ваз чизва хьи, эгер Аллагь Таалади вун хвейитIа, гьич са шейинивайни ваз зарар гуз жезвач.

- Дуьз яни? Гьатта чинерривайни?

- Гьелбетда, зи хва! Чун вири Аллагь Таалади халкьнава ва анжах Адаз вири муьтIуьгъ жезва. Виридалайни важиблу кар – рикIин сидкьидай Аллагь Тааладин къуватдихъ ва къудратдихъ инанмиш хьун я. ИкI хьайитIа, вун хуьзвайбурукай виридалайни Хъсанда хуьда!

- Чинерарни Аллагь Таалади халкьнавани? – мад суал гана Агьмада.

- Гьелбетда! - жаваб гана дидеди. – Аллагьди ﷻ абур цIукай халкьнава ва чаз таквадайвал авунва.

- Диде, бес абуру вучиз чаз зиян ва кичIерар гузва? Абур анжах гьа и кIвалахар авун патал халкьнава жал?

- Ваъ, Аллагь Таалади абур анжах Вичиз ибадат авун патал халкьнава. Ваз чир хьухь, вири чинерар писбур туш! Аллагьди ﷻ чаз хьиз абурузни хъсан ва пис шейэр, дуьз ва чIуру рехъ хкядай мумкинвал ганва, гьавиляй чилел исятда имансуз – шейтIанар ва иман гъанвай – мусурман чинерар яшамиш жезва. Мусурман чинерри гьич садрани инсанриз зарар гузвач! Идалайни гъейри, зи хва, ваз чир хьун лазим я хьи, мусурмандиз чинеррихъай кичIе хьана кIандач, вучиз лагьайтIа абурни гьа чун хьтин махлукьатар я. ГьакIни Пайгъамбарди ﷺ чаз чIуру чинерин зарардикай къутармиш жедай къайда чирнава.

- Абурукай къутармиш хьун патал чна вуч авуна кIанда? – хабар кьуна Агьмада.

- Чун Аллагьди ﷻ лянет хьайи шейтIандикай хуьн патал «Аль-Фалякъ» ва «Ан-Нас» сураяр кIелун лазим я. Мад кIвале гьамиша Къуръандин, иллаки «Аль-Бакъара» сурадин ван хьана кIанда! Имансуз чинерривай Аллагьдин ﷻ гафар эхиз жезвач ва абур лугьузвай чкадай катзава.

- Ваз чизвани, диде, заз гила акьван кичIезмач! – лагьана Агьмада ва дидедин къужахдай эвичIна.

- Ма ша Аллагь! – шад хьана дидедиз.

- Ви кичI михьиз квахьдайвал, ша чна исятда аят «Аль-Курси» кIелин. Чир хьухь, ксудалди и аят кIелайтIа, гьатта пакама жедалди вак садани хуькуьрдач.

Дидеди Агьмад къужахламишна ва абуру кьведани санал аят «Аль-Курси» кIелна. КIелна куьтягьнамазди кIвализ буба гьахьна. Адан чинал хъвер алай.

- Хва, ваз кичIерар гайибур заз жагъана. – Ингье ви йифен мугьман, алава хъувуна ада ва къуншидин шенпIи чилел эцигна.

Дидени Агьмада лап тажуб хьана.

- Ингье дакIар гатайдини, - лагьана бубади ва ич къалурна. Куьчеда гар авай, гьавиляй тарарин хилер гарал къугъвазвай ва дакIарар гатазвай, - ахъайна куьтягьна бубади.

- Альгьамдулиллягь! – лагьана дидеди. – Аквазвани, хва? Авайвал лагьайтIа, кичIе жедай гьич са шейни авачир. Эгер вуна къе инал лагьай дуьаяр кIелиз хьайитIа ваз гьич садрани кичIе женни ийидач. Ин ша Аллагь!

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Исламда зурба дишегьлияр

Къенин юкъуз дишегьлидин гуьрчегвал рекламада ишлемишун - им дишегьлияр маса гайидай, абурал хъуьрейдай жезва.    Алай девирдин рагъ акIидай патан медениятди (культура) дишегьли гуя вири патарихъай азад ийизва. Амма а мусурман тушир халкьарин ниятар михьибур туш, чахъ абуруз къимет...


Себеб хьана

Желил буба гьар нин кlвализ хьайитlани фидай кас тушир. Ам мукьувай чидай инсанри и кар тестикьардай. Гьар са хуьре адаз вич фидай кlвалер авалдай. Мегьарамдхуьре ихьтин кlвалерикай сад Къадиран гадайрикай тир Абас халудин кlвал тир.   Са сеферда чун (тахминан 1957-йис я), са десте жегьилар,...


Угъри Аллагьди ﷻ лянетламишзава

Газет кlелзвай играми стхаярни вахар, къе чун угъривиликай рахада. Ам Исламда къанни сад лагьай чlехи гунагь я. Угъри инсанриз ва Аллагьдиз ﷻ такlан кас я, ам халкьдин виляй аватзава ва Шариатдини адаз пис жаза гузва, гьавиляй мусурманар а гунагьдивай яргъа хьун лазим я.   Ислам динди...


Дастамаз къачудайла дуьаяр кlелун

Суал: Дуьз рекьелай алатнавай са бязибуру лугьузва хьи, дастамаз къачудайла (гъилер, кIвачер чуьхуьдайла) дуьаяр кIелун бид’а я, гьавиляй абур кIелдай ихтияр авач. И гафар дуьзбур яни?   Жаваб: Ваъ, дуьзбур туш. Дуьа гьина хьайитIани ва мус хьайитIани ийидай ихтияр ава, анжах...


Ислягь алакъайра жен

Квез жавандихъ галаз суьгьбетиз кIан хьунин алахъунар шумуд сеферда къал-макъалдалди акьалтIна? Ягьсуз хьанвай аял ягъ тавун патал куьн шумуд сеферда сабур хуьниз мажбур хьана? Вири и дуьшуьшар масакIа куьтягь хьунни мумкин тир! КIанзавайди и четин макъамда аялдив эгечIдай тегьер чир хьун я....