Главная

Келима шагьадат

Келима шагьадат

ЦIикьвед йисан яшда авай Магьмудаз гзаф дустар авай ва адаз жуьреба-жуьре къугъунар чидай. Са ни ятIани зайиф аялрин кефи хаз хьайитIа, ада абуруз куьмек гудай. Гадайрин арада къал арадал атайла, адахъ абур меслятдал гъидай алакьун авай.

 

Адаз вирида гьуьрмет ийизвай ва инсанри чпин аялриз Магьмудалай чешне къачу лугьузвай. Магьмудан диде-бубадизни ам гзаф кIанзавай, вучиз лагьайтIа ада вичиз лагьай кIвалах ийизвай, аси жезвачир. Амма виридалайни кьилинди – ам рикIин сидкьидай Сад Аллагьдихъ ﷻ инанмиш тир ва Исламди истемишзавай тегьерда вич тухуз чалишмиш жезвай.

Ада вичин вири мусурман дустариз гьар жуьмя юкъуз ва гьар йифиз санал мискIиндиз фин теклифна ва абуру адан теклиф кьабулна. Гьа вахтунилай эгечIна дустар капI ийиз ва Къуръандин тарсар къачуз мискIиндиз физ хьана. Мектебдани ада хъсандиз кIелзавай. Алай вахтунда ихьтин, вири патарихъай хъсан аялар тек-бир хьанва, абурукай сад Магьмуд тир. «Ихьтин велед къуй Аллагьди ﷻ гьар садаз гурай!» - хуьруьнвийри адан гуьгъуьниз ихьтин дуьа ийизвай.

Магьмуд яшамиш жезвай хуьре Исламди истемишзавай тегьерда чеб тухузвай, капI ийизвай ва мискIиндиз физвай инсанар тIимил авай. Гьавиляй и гъвечIи гада диндал кIеви къайда акурла хуьруьнвияр мягьтел жезвай ва адаз килигна регъуь хьана гзафбуру иллаки Магьмудан мукьва-кьилийри капI ийиз башламишна. Гададиз инсанри «бицIи имам» лугьудай тIвар ганвай ва гележегда адакай чIехи алим жеда лагьана умуд кутунвай. А хуьре неинки мусурманар, гьакI маса динриз табий жезвай инсанарни авай. Вичин вири дустар мусурман диндиз табий хьун Магьмудан мурад тир. Бубади ам гъвечIи чIавалай инсандивай жезвай виридалайни хъсан кIвалах Аллагьдин ﷻ дин раиж авун тирди гъавурда тунвай. Са сеферда ада бубадивай хабар кьуна: «Мусурман тушир инсандикай мусурман хьун мумкин яни?» Ада жаваб гана: «Гьелбетда, эгер имамдин насигьатдин ван хьайидалай кьулухъ адаз Ислам кьабулиз кIан хьайитIа, ада шагьадат – «Ашгьаду алля илягьа илляллагь ва ашгьаду анна Мугьаммада-ррасулюллагь» (За шагьидвал ийизва Аллагь сад тирди ва мад за шагьидвал ийизва Мугьаммад ﷺ адан Расул тирди) гъайитIа, адакай мусурман жеда».

Магьмуда вичин бубадиз и суал гьакI ганвачир, адан дустарикай сад – Виктор мусурман тушир. Гьа йикъалай Магьмуда адаз да’ват (диндиз эвер гун) ийиз башламишна. Диндикай ихтилатар ийидайла, бязи вахтара гьуьжетар арадал къвезвай, амма «бицIи имамдин» хъсан къилих себеб яз гьич садрани абурун арада къал арадал атанач. Виктораз гьич сакIани Ислам кьабулиз кIанзавачир. Вичин мурад гьикI кьилиз акъуддатIа лугьуз Магьмуда гзаф фикир ийизвай. Са сеферда ада вичин бубадивай якъиндиз чир жедайвал хабар кьуна: «Мусурман хьун патал са шагьадат гъун бес жезва, лугьузвай гафар гьахъ яни? Шагьадат гъайи кас гьасятда Исламда жезвани?» Бубади чинал хъвер алаз «эхь» лагьана. Ахпа гададиз вичин кьилиз атай фикир дуьзди тирди якъиндиз чир хьана ва ам кьилиз акъудиз гьерекатна.

Къуръандин тарсуниз фидалди кьве сят кьван вахт амай ва вири дустар кIвалин гьаятда вуч ийидатIа чин тийиз ацукьнавай. Абурун жергеда аваз Викторни. И арада Магьмуда дустариз «фанты» лугьудай къугъун теклифна: гьар са гадади вичин са шей вугун лазим тир, ахпа къугъун кьиле тухузвайда гайи тапшуругъ тамамарайдалай кьулухъ иесидив вичин шей вахкузвай. Магьмудакай къугъун кьиле тухузвайди хьана ва ада вилер акьална са-са шей акъудиз, абурун иесийриз тапшуругъар гуз эгечIна. Ада гузвай тапшуругъар хъуьруьн къведай ва амалдарбур тир. Ингье Агьмад 30 сеферда са кIвачел ацукьиз къарагъна ва вичин къелем вахчуна. Вичин лазер вахчун патал Эльдара чантаяр гваз туьквендай хквезвай кьуьзуь къари жагъурна ва адаз кIвализ кьван чантаяр тухуз куьмек гана. Вичин телефон вахчун патал Азиза къуншидин цIегь чуьлдай хкана.

Эхирни Магьмуда сят акъудна, адаз ам Викторан сят тирди чир хьана. Магьмудаз гзаф шад хьана ва гьарайна: «И фантдин тапшуругъ шагьадат кIелун я». Дустари Виктораз шагьадатдин гафар дуьз лугьуз чирна, ахпа тахтадал ацукьна ада шагьадат лагьана. Идалай кьулухъ Магьмуда адав сят вахкана ва мубарак авуна: «Мубаракрай, гила вун мусурман я». Адаз вичин дуст мусурман хьана лугьуз шадзавай, амма Виктораз вич мусурман тирди кьабулиз кIан хьанач. Дустари адахъ галаз гьикьван гьуьжетар авунайтIани, ада мусурманвал хиве кьунач. Гьа икI мискIиндиз фидай вахт алукьна ва дустар мискIиндиз фена, ана тарсар гузвай алимдивай чпин суалдиз жаваб гун тIалабна. Ахьтин шагьадат кьабулзавач лугьудай жавабдин ван хьайила, Магьмуд пашман хьана. Вучиз лагьайтIа инсандикай мусурман хьун патал эвелни-эвел шагьадат адан рикIе хьана кIанда, анжах са мецел ваъ. Шагьадат лугьузвай касдиз адан мана чир хьун ва ам рикIелди кьабулун лазим я. Виктораз лагьайтIа, алимдин жаваб бегенмиш хьана ва тарсарин эхирдалди дустарихъ галаз мискIинда амукьна.

Пашман хьанвай «бицIи имамди» йифиз вичин бубадиз юкъуз хьайи вакъиа ахъайна ва гила вичиз дустуни Ислам кьабулдайвал вуч ийидатIа чидач лагьана. Бубади хва да’ват регьят кIвалах туширдан ва ада гьасятда нетижа гун тийизвайдан гъавурда туна. Бязи вахтара рикIе цанвай имандин тум экъечIдалди йисар фин мумкин я. «Чи хиве авай кар, - лагьана бубади, - инсанриз Исламдикай ахъаюн ва Аллагьдиз ﷻ ибадат авун я». Магьмуда гьамиша Виктораз, Аллагьди ﷻ ам Исламдиз гъун патал дуьа авун кьетIна. Дустаризни ада мусурман тушир дустунихъ галаз анжах хъсан алакъаяр хуьн буйругъна, адаз Исламдин иервал аквадайвал.

…АкI хьана хьи, пакад юкъуз Виктора дустарихъ галаз Къуръандин тарсуна иштирак авуна…

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Сура ат-Тавба (гъил къачун тlалабун)

И сурадин вилик «Бисмиллягь…» авач, вучиз лагьайтlа гьакl буйругъна Пайгъамбарди ﷺ. Аль-Гьакима агакьарнавай гьадисди и кар тестикьарзава. Гьакlни чал агакьнава хьи, «бисмиллягь…» - Аллагьди ﷻ хуьн патал лугьузва, амма и сура имансузриз кlичlе гун патал...


Аялриз Исламдин тербия гунин эдебар

Эвел алатай нумрада   Аял Исламди хъсан яз гьисабзавай лацу рангунин парталар алукIиз вердишарна кIанда, гьеле аял чIавуз рушарик кьил кIевирдай вердишвал кутуна кIанда, яни чIарар къалур тийидай. ГъвечIи чIавалай тербиясуз аял табий тежедайди, терсди, тапарардайди, буш рахунрал рикI алайди,...


Угъри Аллагьди ﷻ лянетламишзава

Газет кlелзвай играми стхаярни вахар, къе чун угъривиликай рахада. Ам Исламда къанни сад лагьай чlехи гунагь я. Угъри инсанриз ва Аллагьдиз ﷻ такlан кас я, ам халкьдин виляй аватзава ва Шариатдини адаз пис жаза гузва, гьавиляй мусурманар а гунагьдивай яргъа хьун лазим я.   Ислам динди...


Дастамаз къачудайла дуьаяр кlелун

Суал: Дуьз рекьелай алатнавай са бязибуру лугьузва хьи, дастамаз къачудайла (гъилер, кIвачер чуьхуьдайла) дуьаяр кIелун бид’а я, гьавиляй абур кIелдай ихтияр авач. И гафар дуьзбур яни?   Жаваб: Ваъ, дуьзбур туш. Дуьа гьина хьайитIани ва мус хьайитIани ийидай ихтияр ава, анжах...


СУАЛ-ЖАВАБ

КапI авурдалай кьулухъ бязибуру кьилелай гъил алтадзава ва са вуч ятIани кIелзава. Ам Шариатда авай кIвалах яни? Ферз тир капI авурдалай кьулухъ кьилин чIараривай гъил гвягъун Сунна (Пайгъамбардин ﷺ рехъ) я. Анас бин Малика лагьана: «КапI авурдалай кьулухъ Пайгъамбарди ﷺ гъил кьиливай...