Главная

Хизандин бахтунин пуд сир

Хизандин бахтунин пуд сир

Гзаф гъуьлери фикирзава хьи, абурун папавай масакIа авунайтIа жедай. Амма кар ана ава хьи, квевай са касни дегишариз жедач, сифте жув дегишар тавунмаз. Эгер хъсан гъуьл хьун патал куьне рикIин сидкьидай къуватар эцигнатIа, вахтар финвай яваш-явашди виликан гзаф месэлаяр, чеб тIем гъиз тежербур хьиз аквадай, арада авай тафаватвилер акъатна дуьз жеда. Гъуьлуьн хъсанвили папан вири нукьсанар лайихлувилериз элкъуьрун ва адакай пачагьдин паб авун мумкин я.

 

Хъсан гъуьл хьун патал ингье пуд меслят.

 

1.      Квез бегенмиш тир ва куьне чухсагъул лугьузвай папан вад ери хкя

Куьн сад лагьай сеферда куь папахъ галаз гуьруьшмиш хьайи вахт рикIел хкваш, куьн куь адал ашукьарна. Нагагь хъсан ерийриз фикир гайитIа, икьван чIавалди чаз бегенмиш тушир хесетри чаз къвердавай тIимил хъел гъида. Гьавиляй адвокатар жез алакьун ва чи патарив гвай хъсанвилер акун важиблу я.

Им, гьелбетда, четин я. КIвалахди, пулуни, сагъламвили чаз эсер ийизва ва чи папан чаз бегенмиш тушир хесетри чаз генани хъел гъизва.

Гьар юкъуз куьне куь папаз чухсагъул лугьузвай вад шейинин сиягь туькIуьра. Нагагь абур фад кьилиз текъвез хьайитIа, са тIимил фикир ая, са вуч ятIани жагъурун патал. Са затIни лап тIимилди туш ам таквадайвал. Гьар юкъуз гьакI ийиз алахъ – ва куьн куь папаз килигунин патахъай квез ажайиб дегишвилер аквада. Адаз чухсагъул лугьун ва вич кьетIенди тирди адав гьиссиз тун генани хъсан я. АкI ийидайла квез аквада адан вилери гьикI цIарцIар гудатIа. Кар чухсагъул лугьунал агакьайла, ам артуханди жедач.

 

2.      Папаз пул це

Гъуьл вичин папаз даях хьун лазим я. Пул бес тахьунин арзади ва я кьадардилай артух пулунин месэлаяр веревирд авуни куь некягьдиз куьмек гудач, ида анжах куь папан кефи чIурда. Адан паталай куьне ийизвай харжар акьуллу жуьреда ая ва папан игьтияжрин гъавурдани гьат. Куьн кьведни рази жедайвал къизилдин юкь яхъ.

Куь папаз пул харж авунин асул кар алай касдиз хьиз килиг. Адаз виридалайни гзаф кIанзавай савкьватар гуз алахъ. Нагагь квез ахьтин мумкинвал авачтIа, идакай адаз лагь, амма мукьвара якъин гуз жедайдакай лагь. ЧIехи паюни идаз къимет гуда ва алахъунрай чухсагъул лугьуда, гьатта гьасятда абурун вири игьтияжар кьилиз акъудиз тежез хьайитIани. Хизан патал гъуьлуьн алахъунар папаз лап важиблу я.

 

3.      Темягь авачир кIанивал ва я хатурдай хатур?

ЧIехи пай рафтарвилер, иллаки кIвалахдиз талукь тир – им хатур авунай хатур хъувун я. Гьайиф хьи, и жуьреди некягьда хъсандиз кIвалахдач. «Вуна зи далу чухвада – за ви далу» шартIунал бинеламиш хьанвай рафтарвилера кIанивилин пай бес жезвач. Гзаф итимри сифте сеферда чпин вири уьмуьрдин муьгьуьббат гьалтайла, чеб акьалтIай намуслу жуьреда тухузва ва куьмек гуз гьазур я. Амма вахтар фейила, абурун гьевес тIимил хьурдавай ва крарин яцIа гьатунивай, абуруз умудар арадал къвезва. Нагагь абурувай куьмек тIалабайтIа, адан эвезда абурун са кве ятIани вил жеда.

Квез чи меслят: куьмек авунай куьмек гуьзлемишун акъвазара. Мергьяматлу хьухь, адет яз папа вичел къачузвай везифаяр жагъура ва абур тамамариз алахъ. Гьикьван куьне куь папаз гзаф авуртIа, гьакьван куь уьмуьр регьят жеда. Ахтармиша, дугъриданни гьакI жезвайди я. Аялар мектебдай хкваш, газдин, экверин пул це ва икI мад.

 

 

Мугьаммад Алимчулов

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


КапI тавун къиямат я!

Вилер ахъайиз кIанзавачир…генани къарагъна чин­гъил чуьхуьдай ашкъи авачир. «Бррр…яд къайиди я эхир!» ­ ФатIимадин и карни рикIел хтана ва ам генани яргъандик алчуд хъхьана.   «Къе гьяд югъ я. Мектебдизни физвайди туш, гьавиляй яргъалди ксайтIа...


Исламда зурба дишегьлияр

Къенин юкъуз дишегьлидин гуьрчегвал рекламада ишлемишун - им дишегьлияр маса гайидай, абурал хъуьрейдай жезва.    Алай девирдин рагъ акIидай патан медениятди (культура) дишегьли гуя вири патарихъай азад ийизва. Амма а мусурман тушир халкьарин ниятар михьибур туш, чахъ абуруз къимет...


Дастамаз къачудайла дуьаяр кlелун

Суал: Дуьз рекьелай алатнавай са бязибуру лугьузва хьи, дастамаз къачудайла (гъилер, кIвачер чуьхуьдайла) дуьаяр кIелун бид’а я, гьавиляй абур кIелдай ихтияр авач. И гафар дуьзбур яни?   Жаваб: Ваъ, дуьзбур туш. Дуьа гьина хьайитIани ва мус хьайитIани ийидай ихтияр ава, анжах...


Ибрагьим пайгъамбардикай гьакъикъи гьадисар

Са сеферда Ибрагьим пайгъамбардикай асгьабриз ахъайдай чlавуз Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Гьакъикъатда, Ибрагьим Исмаилахъ ва адан дидедихъ галаз рекье гьатна ва абурув яд авай цел гвай. Исмаилан дидеди а целцяй яд хъваз хьана ва адаз вичин хциз гудай гзаф нек авай, та абур Меккадиз...


Сура ат-Тавба (гъил къачун тlалабун)

И сурадин вилик «Бисмиллягь…» авач, вучиз лагьайтlа гьакl буйругъна Пайгъамбарди ﷺ. Аль-Гьакима агакьарнавай гьадисди и кар тестикьарзава. Гьакlни чал агакьнава хьи, «бисмиллягь…» - Аллагьди ﷻ хуьн патал лугьузва, амма и сура имансузриз кlичlе гун патал...