Главная

Хизандин бахтунин пуд сир

Хизандин бахтунин пуд сир

Гзаф гъуьлери фикирзава хьи, абурун папавай масакIа авунайтIа жедай. Амма кар ана ава хьи, квевай са касни дегишариз жедач, сифте жув дегишар тавунмаз. Эгер хъсан гъуьл хьун патал куьне рикIин сидкьидай къуватар эцигнатIа, вахтар финвай яваш-явашди виликан гзаф месэлаяр, чеб тIем гъиз тежербур хьиз аквадай, арада авай тафаватвилер акъатна дуьз жеда. Гъуьлуьн хъсанвили папан вири нукьсанар лайихлувилериз элкъуьрун ва адакай пачагьдин паб авун мумкин я.

 

Хъсан гъуьл хьун патал ингье пуд меслят.

 

1.      Квез бегенмиш тир ва куьне чухсагъул лугьузвай папан вад ери хкя

Куьн сад лагьай сеферда куь папахъ галаз гуьруьшмиш хьайи вахт рикIел хкваш, куьн куь адал ашукьарна. Нагагь хъсан ерийриз фикир гайитIа, икьван чIавалди чаз бегенмиш тушир хесетри чаз къвердавай тIимил хъел гъида. Гьавиляй адвокатар жез алакьун ва чи патарив гвай хъсанвилер акун важиблу я.

Им, гьелбетда, четин я. КIвалахди, пулуни, сагъламвили чаз эсер ийизва ва чи папан чаз бегенмиш тушир хесетри чаз генани хъел гъизва.

Гьар юкъуз куьне куь папаз чухсагъул лугьузвай вад шейинин сиягь туькIуьра. Нагагь абур фад кьилиз текъвез хьайитIа, са тIимил фикир ая, са вуч ятIани жагъурун патал. Са затIни лап тIимилди туш ам таквадайвал. Гьар юкъуз гьакI ийиз алахъ – ва куьн куь папаз килигунин патахъай квез ажайиб дегишвилер аквада. Адаз чухсагъул лугьун ва вич кьетIенди тирди адав гьиссиз тун генани хъсан я. АкI ийидайла квез аквада адан вилери гьикI цIарцIар гудатIа. Кар чухсагъул лугьунал агакьайла, ам артуханди жедач.

 

2.      Папаз пул це

Гъуьл вичин папаз даях хьун лазим я. Пул бес тахьунин арзади ва я кьадардилай артух пулунин месэлаяр веревирд авуни куь некягьдиз куьмек гудач, ида анжах куь папан кефи чIурда. Адан паталай куьне ийизвай харжар акьуллу жуьреда ая ва папан игьтияжрин гъавурдани гьат. Куьн кьведни рази жедайвал къизилдин юкь яхъ.

Куь папаз пул харж авунин асул кар алай касдиз хьиз килиг. Адаз виридалайни гзаф кIанзавай савкьватар гуз алахъ. Нагагь квез ахьтин мумкинвал авачтIа, идакай адаз лагь, амма мукьвара якъин гуз жедайдакай лагь. ЧIехи паюни идаз къимет гуда ва алахъунрай чухсагъул лугьуда, гьатта гьасятда абурун вири игьтияжар кьилиз акъудиз тежез хьайитIани. Хизан патал гъуьлуьн алахъунар папаз лап важиблу я.

 

3.      Темягь авачир кIанивал ва я хатурдай хатур?

ЧIехи пай рафтарвилер, иллаки кIвалахдиз талукь тир – им хатур авунай хатур хъувун я. Гьайиф хьи, и жуьреди некягьда хъсандиз кIвалахдач. «Вуна зи далу чухвада – за ви далу» шартIунал бинеламиш хьанвай рафтарвилера кIанивилин пай бес жезвач. Гзаф итимри сифте сеферда чпин вири уьмуьрдин муьгьуьббат гьалтайла, чеб акьалтIай намуслу жуьреда тухузва ва куьмек гуз гьазур я. Амма вахтар фейила, абурун гьевес тIимил хьурдавай ва крарин яцIа гьатунивай, абуруз умудар арадал къвезва. Нагагь абурувай куьмек тIалабайтIа, адан эвезда абурун са кве ятIани вил жеда.

Квез чи меслят: куьмек авунай куьмек гуьзлемишун акъвазара. Мергьяматлу хьухь, адет яз папа вичел къачузвай везифаяр жагъура ва абур тамамариз алахъ. Гьикьван куьне куь папаз гзаф авуртIа, гьакьван куь уьмуьр регьят жеда. Ахтармиша, дугъриданни гьакI жезвайди я. Аялар мектебдай хкваш, газдин, экверин пул це ва икI мад.

 

 

Мугьаммад Алимчулов

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакра дуьньядин няметрикай игьтиятвал ийизва   Зайд ибн Аркама агакьарна: «Чун Абу Бакрахъ галаз санал алай ва ада вичиз яд гъун тIалабна. Адаз яд ва вирт гъана. Абу Бакраз вичиз цихъ галаз виртни гъанвайди акурла, адан вилерал накъвар акьалтна, ахпа ам кIевиз шехьиз гатIумна. Абу...


Гъуьлуь папаз гьуьрмет авунин эдебар

Гьар са инсанди вичин папахъ галаз рафтарвилер вичиз кIандайвал туькIуьрзава. Ни вичин кIвалахар Шариатдин къанунрихъ галаз кьадайвал туькIуьрзавачтIа, ада вичин рафтарвилер папахъ галаз вичин нефсиниз кIандайвал туькIуьрзава.   Бязибуру, чпи папаз кичIе гузва лугьуз, чпин рикIе акьур...


СУАЛ-ЖАВАБ

Мусурманриз килисадиз фидай ихтияр авани? Имам ар-Рамлиди вичин «Нигьаят аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Мусурманриз килисадиз, синагогадиз ва икI мад фидай ихтияр ава, эгер: - абурун (гьа ибадатханадин векилрин) ихтияр аваз хьайитIа; - ана кьадардилай артух вине кьазвай шикилар,...


РикI пашманвиликай гьикI хуьда?

Чи уьмуьрда «иммунитет» гафуни мягькем чка кьунва. И гаф гьамиша духтуррин меслятрай ван къвезва, ам чаз витаминар авай кьватийрал аквазва ва мукьвабурухъ галаз кефидикай ийизвай ихтилатра веревирд ийизва.   Пандемиядилай кьулухъ беден хуьзвай къуватриз куьмек гун гзафбуруз...


Кьиникьин къеце патан себебар

Къе чун виридаз талукь тир темадай рахада – къеце пата себебралди жезвай кьиникьрин вилик пад атIуникай.   Къецепатан себебар вучар я? Абур азарар ва яш туш. Абур чанар тухузвай – гзаф вахтара жегьил, къуватлу инсанрин – бейхабардиз жезвай, мусибатлу вакъиаяр я. Абур...