Гъуьл патал жув гуьрчегара
Итимдиз гьикьван шад жезва, йикъан вири четинвилерилай кьулухъ ам кIвализ хтайла, а чкадиз хьи, гьина ам къайи секинвили ваъ, къулай шартIари, михьивили ва чимивили гуьзлемишзавайла! Гьина папа ам хъуьтуьл хъвердалди, гуьрчег ва михьи парталар алаз, кьезил атирдин ни къвез къаршиламишзаватIа. Гьина цIийиз рганвай къагьведин ва я чрай затIарин атир къекъвезватIа, гьина аялар къаншардиз катзаватIа, ва ам вич лагьайтIа, суфрадихъ ацукьзава ва адаз хъуьруьнрин, секин сесерин ван къвезва.
Бес им бахт тушни? Бес гьа идахъ тушни итимдин рикI акъатзавайди?
Аллагь Таалади Къуръанда лагьана (баяндин мана): «Адан лишанрикай – им Ада квез квекай папар яратмишна, квез абура секинвал жагъидайвал. Ада куь арада кIанивал ва регьимлувал тайин авуна…» («Ар-Рум» сура, 21-аят).
Маса аятда лагьанва (баяндин мана): «…Абур – куьн патал либасар я ва куьн – абур патал либасар я…» («Аль-Бакъара» сура, 187-аят).
И къайдадикай фикир ая: гьикI парталри гуьрчегарзаватIа, хуьзватIа ва чими ийизватIа, гьакI паб гъуьлуьз ва гъуьл папазни я.
Абу Гьурайради ахъаяйвал, Пайгъамбардивай ﷺ хабар кьуна: «Гьихьтин дишегьли виридалайни хъсанди я?» Ада жаваб гана: «Ам я хьи, ни вичиз гъуьл килигдайла ам шадарзаватIа; гъуьлуь са кар буйругъайла, адаз муьтIуьгъ жезватIа; ва ам гъуьлуьз акси жезвач, эгер адаз са вуч ятIани бегенмиш жезвачтIа папакай ва я ада вичин мал-девлет харж ийизвай жуьредикай» (Агьмад, ан-Насаи).
Играми зи вахар, кIвалин гьал чи гъиле ава. Итимди къазанмишзава, гъизва, амма папа кIвал чимивиляй, кIанивиляй ва гуьрчегвиляй ацIурзава. Гьа са вахтунда гъуьлуь вичин жавабдарвал рикIелай алудун лазим туш: къайгъудар, дикъетлу хьун, паб хъвер алаз къаршиламишун, адан рикI шадарун ва адан руьгь хкажун. КIанивал ва регьимлувал кьве патайни хьун лазим я хьи.
Шадвал шедачни кьван гъуьл хкведалди 20-30 декьикьа амаз жув къайдадиз гъуниз, иер перем хкягъуниз, атир ягъуниз ва, кьилинди, жуван рикI ам къаршиламишиз гьазуруниз чара авуртIа? Мугьманар патал чун иллаки дикъетдалди гьазур жезва хьи, бес рикI алай гъуьл тIимил лайихлу яни кьван?
Гьелбетда, четин йикъарни жезва. Галат хьун, начагъвал, аялрихъ гелкъуьн, къуватсузни жезва. Амма гъуьл патал гьатта са тIимил кьванни алахъун – чIехи нямет я. РикIин сидкьидай тир ният бес я: «Заз зи гъуьл шадариз кIанзава Аллагь ﷻ рази жедайвал». А чIавуз гьатта гьакIан хъвер, хушвилелди килигун ва чими са-кьве гаф ам патал шадвал авахьзавай булахдиз элкъведа.
Гъуьл патал жув гуьрчегарун – им неинки парталар ва рангар ягъун я. Ам мад гуьгьуьл, гафар ва хушвал я. ГьакI вичин дикъет гуналди ва къайгъу чIугуналди паб гуьрчегарзавай гъуьлуьни, адан рикI бахтлу ийизва.
Куьне гъуьлуьн вилер фикирдиз гъваш, ада ракIар ахъаяйла, хъуьрез акъвазна ам къаршиламишзавай куьн акурла, абур гьикI жедатIа. Зи играми стхаяр, куьне фикирдиз гъваш, куь папан рикIи гьикI цуьк акъуддатIа, куьн кIвализ галат хьана хъел кваз ваъ, хъсан хъвер алаз хтайла.
Куьне сада-садаз куь кIвал руьгьди гьанихъ ялдай чка ая. Къуй гьар сеферда кIвализ хтун сувар хьурай, къуй кьведани чеб гуьзетзавайди, кIанзавайди гьиссрай ва сада-садаз чеб безетмишрай. Неинки куьче ва масабур патал куьн безетмиша, гьакI сифтени-сифте ам патал, вуж куь экв ва даях ятIа. А вахтунда куь рафтарвилери нур гуда. КIвале шадвал ва хъуьруьн гзаф жеда, рикIе – гзаф муьгьуьббат ва секинвал, ва кIвал Женнетдин багъларикай са гъвечIи багъдиз элкъведа, виче муьгьуьббат ва регьим – гьакIан гафар ваъ, чан алай гьакъикъат тир.
