Главная

Диде-бубаяр патал 10 веси

Диде-бубаяр патал 10 веси

Диде-бубаяр патал 10 веси

 

  1. Жуван аял жув хьтинди ва я жуваз кIанзавай хьтинди хьун гуьзетмир. Адаз вун хьтинди ваъ, вич хьтинди жез куьмек це.
  2. Авунвай вири крарай куьне аялдивай гьакъи истемишмир. Вуна адаз уьмуьр ганва, сагърай лугьун яз, ада ваз вуч хгуда? Ада масадаз уьмуьр гуда, масадани — пуд лагьайдаз. Им инсандин тIебиатдин са къанун я.
  3. Кьуьзуь хьайила туькьуьл фу тIуьн тавун патал аялдилай жуван бейкефвилер ва ажугъар аладармир, гьикI лагьайтIа вуна вуч цайитIа, гьам экъечIда.
  4. Аялдин дердийриз винелай килигмир. Уьмуьр гьар садаз вичин къуватриз килигна ганва. Инанмиш хьухь, аялдиз ам валай тIимил залан туш. Мумкин я, адаз ам валайни залан я, гьикI лагьайтIа аялдихъ тежриба авач.
  5. Аялдин намусдик хуькуьрмир!
  6. РикIелай ракъурмир, инсандин виридалайни важиблу гуьруьшмишвилер аялрихъ галаз жезвайбур я. Абурал жезмай кьван гзаф фикир желб ая, вучиз лагьайтIа аялдин патай вуч гуьзет ийидатIа, чаз садрани чир жедач.
  7. Жуван аял патал са вуч ятIани кьилиз акъудиз алакьзавачтIа, жуваз азаб гумир. Эгер алакьзаватIа, амма ийизвачтIа, азаб це. РикIел хуьх, эгер вири авунвачтIа, куьне аял патал бес кьадар крар кьилиз акъуднавач.
  8. Аял ви вири уьмуьрдал агъавалзавай зулумкар туш. Ам неинки ви бедендин ва ивидин пай, гьакI уьмуьрди виче яшайишдин цIай хуьн ва вилик тухун патал ганвай багьа къаб (чаша) я. Уьмуьрди ваз аялдин яратмишунрин цIай хуьдай ва вилик тухудай мумкинвал ганва. Им дидедин ва бубадин гьакъикъи, азад муьгьуьббат я.
  9. Чарадан аял кIан жез чир хьухь. Жуван аялдиз такIан крар чарадазни садрани ийимир.
  10. Гьихьтинди ятIани (бажарагъсузди, крар туькIуьн тийидайди, чIехи хьанвайди), жуван аял кIан хьухь. Адахъ галаз хуш рафтарвал авуналди, шадвал ая, вучиз лагьайтIа аял — им гьелелиг вахъ галамай сувар я.

 

Нариман Мамедов, журналист-педагог

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Тапарар ва алай аямдин илим

Чна виш лагьай сеферда Къуръандин аят гъизва (мана): «Чна ахпа Чи аламатар къалурда, та абуруз, Ам Гьакъикъат тирди, ашкара жедалди» («Фуссилат» сурадин 53-аят) – ва виш лагьай сеферда Аллагьдин ﷻ регьимдал чун аламат жезва, вучиз лагьайтIа Ада Вичи лагьайдахъ чаз...


СУАЛ-ЖАВАБ

Теспягьрал вуч кIелайтIа хъсан я? Теспягьрал «СубгьанаЛлагь» (Аллагь ﷻ нукьсанрикай михьи я), «АльгьамдулиЛлягь» (шукур хьуй Аллагьдиз ﷻ), «Аллагьу акбар» (Аллагь ﷻ виридалай чIехи я), «астагъфируЛлагь» (за Аллагьдивай ﷻ гунагьрилай гъил къачун...


Аш’аридин акъида дуьзди тушни?

Суал: Эхиримжи вахтара имам Аш’аридин акъида (инанмишвилин тегьер) инкар ийизвай, ам кафирвал я лугьузвай инсанар акъатнава. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, абур ягъалмиш я. Фикъгьдин (шариат) месэлайрин гьакъиндай «агьлу-с-Суннадин» имамар Абу Гьанифа, Малик, Шафии ва Агьмад...


Бахтунин чинебан къайда

«Саляту-н-нарият» - им Мугьаммад Пайгъамбардиз ﷺ салават гъунин виридалайни фазилатлу ва багьа жуьрейрикай сад я.   Араб чIала «ан-Нар» гафунихъ «цIай» лугьудай мана ава, яни «Саляту-н-нарият» - им цIу хьиз фад таъсир ийидай, фад агакьдай...


Папа гъуьлуьз гьуьрмет авунин эдебар

Ислам – им инсаният патал виридалайни хъсан рехъ ва вини дережадин чешне я.   Гьавиляй ада хизандин рафтарвилерин виридалайни метлеблу, гуьзел ва хийирлу рехъ тайин ийизва, вичиз ухшар авайди мад авачир. Инсанрин тIебиатдихъ галаз кьан тийизвай, кьиле тефир къанунрал бинеламиш хьанвай...