Главная

Диде-бубаяр патал 10 веси

Диде-бубаяр патал 10 веси

Диде-бубаяр патал 10 веси

 

  1. Жуван аял жув хьтинди ва я жуваз кIанзавай хьтинди хьун гуьзетмир. Адаз вун хьтинди ваъ, вич хьтинди жез куьмек це.
  2. Авунвай вири крарай куьне аялдивай гьакъи истемишмир. Вуна адаз уьмуьр ганва, сагърай лугьун яз, ада ваз вуч хгуда? Ада масадаз уьмуьр гуда, масадани — пуд лагьайдаз. Им инсандин тIебиатдин са къанун я.
  3. Кьуьзуь хьайила туькьуьл фу тIуьн тавун патал аялдилай жуван бейкефвилер ва ажугъар аладармир, гьикI лагьайтIа вуна вуч цайитIа, гьам экъечIда.
  4. Аялдин дердийриз винелай килигмир. Уьмуьр гьар садаз вичин къуватриз килигна ганва. Инанмиш хьухь, аялдиз ам валай тIимил залан туш. Мумкин я, адаз ам валайни залан я, гьикI лагьайтIа аялдихъ тежриба авач.
  5. Аялдин намусдик хуькуьрмир!
  6. РикIелай ракъурмир, инсандин виридалайни важиблу гуьруьшмишвилер аялрихъ галаз жезвайбур я. Абурал жезмай кьван гзаф фикир желб ая, вучиз лагьайтIа аялдин патай вуч гуьзет ийидатIа, чаз садрани чир жедач.
  7. Жуван аял патал са вуч ятIани кьилиз акъудиз алакьзавачтIа, жуваз азаб гумир. Эгер алакьзаватIа, амма ийизвачтIа, азаб це. РикIел хуьх, эгер вири авунвачтIа, куьне аял патал бес кьадар крар кьилиз акъуднавач.
  8. Аял ви вири уьмуьрдал агъавалзавай зулумкар туш. Ам неинки ви бедендин ва ивидин пай, гьакI уьмуьрди виче яшайишдин цIай хуьн ва вилик тухун патал ганвай багьа къаб (чаша) я. Уьмуьрди ваз аялдин яратмишунрин цIай хуьдай ва вилик тухудай мумкинвал ганва. Им дидедин ва бубадин гьакъикъи, азад муьгьуьббат я.
  9. Чарадан аял кIан жез чир хьухь. Жуван аялдиз такIан крар чарадазни садрани ийимир.
  10. Гьихьтинди ятIани (бажарагъсузди, крар туькIуьн тийидайди, чIехи хьанвайди), жуван аял кIан хьухь. Адахъ галаз хуш рафтарвал авуналди, шадвал ая, вучиз лагьайтIа аял — им гьелелиг вахъ галамай сувар я.

 

Нариман Мамедов, журналист-педагог

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Машгьур макандикай зи фикирар

Виликан Куьре вилаят тарихда вири дуьньядиз машгьур эфендияр, шаирар, алимар, инкъилабчияр акъатнавай макан я.   Девирар дегиш хьуникди, цIийи гьукуматар арадал атуникди, виринра адет тирвал, эвела Куьре вилаят, ахпа Куьре ханлух, Куьре округ, Кьасумхуьруьн район, эхирдай СтIал Сулейманан...


Къуни-къуншивал

Са юкъуз дахдиз аялрин кIвале Айшани диде къуншийрикай ихтилатар ийиз ацукьнаваз акуна. Руша чпин къуншияр гьихьтин мегьрибан, чин ачух, хъсан инсанар ятIа, ихтилатзавай.   Гьа и арада дахди, абур авай кIвализ гьахьна, икI лагьана: «Ваз чидани, чан руш, кIвал къачудалди, къуншидал вужар яшамиш...


Гьуьрмет авуна кlвачел къарагъуникай

Суал: Са касдихъ галаз гуьруьш хьайила адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авани?   Жаваб: Ягъалмиш хьанвай инсанри тестикьарзава хьи, на лугьуди, са кас кIвализ атайла, адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авач. Чпин гафар субутарун патал абуру Пайгъамбардин ﷺ ихьтин...


Иманди дуьзвал истемишзава

Эвел алатай нумрайра   Йикъа шумуд сеферда куьне гунагьрикай туба ийизва, Аллагьдин ﷻ жазадихъай кичIела, мад абур хъувун тавунин ният аваз? Жувавай хабар яхъ, куьн садра кьванни Аллагьдихъай ﷻ кичIевал гьиссна шехьайди яни?   Аллагьди ﷻ Къуръанда лагьана (мана): «Абуруз...


Гъуьлуь папаз гьуьрмет авунин эдебар

Гьар са инсанди вичин папахъ галаз рафтарвилер вичиз кIандайвал туькIуьрзава. Ни вичин кIвалахар Шариатдин къанунрихъ галаз кьадайвал туькIуьрзавачтIа, ада вичин рафтарвилер папахъ галаз вичин нефсиниз кIандайвал туькIуьрзава.   Бязибуру, чпи папаз кичIе гузва лугьуз, чпин рикIе акьур...