Главная

Диде-бубаяр патал 10 веси

Диде-бубаяр патал 10 веси

Диде-бубаяр патал 10 веси

 

  1. Жуван аял жув хьтинди ва я жуваз кIанзавай хьтинди хьун гуьзетмир. Адаз вун хьтинди ваъ, вич хьтинди жез куьмек це.
  2. Авунвай вири крарай куьне аялдивай гьакъи истемишмир. Вуна адаз уьмуьр ганва, сагърай лугьун яз, ада ваз вуч хгуда? Ада масадаз уьмуьр гуда, масадани — пуд лагьайдаз. Им инсандин тIебиатдин са къанун я.
  3. Кьуьзуь хьайила туькьуьл фу тIуьн тавун патал аялдилай жуван бейкефвилер ва ажугъар аладармир, гьикI лагьайтIа вуна вуч цайитIа, гьам экъечIда.
  4. Аялдин дердийриз винелай килигмир. Уьмуьр гьар садаз вичин къуватриз килигна ганва. Инанмиш хьухь, аялдиз ам валай тIимил залан туш. Мумкин я, адаз ам валайни залан я, гьикI лагьайтIа аялдихъ тежриба авач.
  5. Аялдин намусдик хуькуьрмир!
  6. РикIелай ракъурмир, инсандин виридалайни важиблу гуьруьшмишвилер аялрихъ галаз жезвайбур я. Абурал жезмай кьван гзаф фикир желб ая, вучиз лагьайтIа аялдин патай вуч гуьзет ийидатIа, чаз садрани чир жедач.
  7. Жуван аял патал са вуч ятIани кьилиз акъудиз алакьзавачтIа, жуваз азаб гумир. Эгер алакьзаватIа, амма ийизвачтIа, азаб це. РикIел хуьх, эгер вири авунвачтIа, куьне аял патал бес кьадар крар кьилиз акъуднавач.
  8. Аял ви вири уьмуьрдал агъавалзавай зулумкар туш. Ам неинки ви бедендин ва ивидин пай, гьакI уьмуьрди виче яшайишдин цIай хуьн ва вилик тухун патал ганвай багьа къаб (чаша) я. Уьмуьрди ваз аялдин яратмишунрин цIай хуьдай ва вилик тухудай мумкинвал ганва. Им дидедин ва бубадин гьакъикъи, азад муьгьуьббат я.
  9. Чарадан аял кIан жез чир хьухь. Жуван аялдиз такIан крар чарадазни садрани ийимир.
  10. Гьихьтинди ятIани (бажарагъсузди, крар туькIуьн тийидайди, чIехи хьанвайди), жуван аял кIан хьухь. Адахъ галаз хуш рафтарвал авуналди, шадвал ая, вучиз лагьайтIа аял — им гьелелиг вахъ галамай сувар я.

 

Нариман Мамедов, журналист-педагог

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


Мусурманриз садаз-сад кIан хьун лазим я

А юкъуз Айша кIвализ пашмандаказ хтана. И кар кьетIай дидеди адаз гьасятда суалар гуз башламишнач. Эхирни, югъ няни хьайила, тарсар авурдалай кьулухъ, ада мектебда вуч хьанатIа жузуна. Айшади са гужуналди накъвар хвена, суьгьбетиз эгечIна: «Вуна заз къачур карандашар рикIел аламани? Къе зун...


Шейх Желил бубадикай кьисаяр

Вучиз чай хъваначир?   Шейх Желилаз, мугьмандиз ша лугьуз, гзаф теклифдай тир. Тlвар за кьадач, амма са касди Желилаз мугьмандиз ша лагьанай. Мугьмандиз фидайла, шейх Желилан суьрсет вичин гьебеда (чанта) жедай тир. Кlвализ фенмазди вичив гвай паярни фад-фад акъуддай. Ша лагьай чкадиз ам фидай...


Сура аль-А`раф (Манийвилер)

эвел алатай нумрайра   Фиръавана лагьана: «Куьне зи ихтияр авачиз адал иман гъанани? Гьакъикъатда, ибур – чинебан чIуру къасатар я куьне (Мусадихъ галаз икьрар хьана) уьлкведа (Египетда) фикир авунвай, анай адан агьалияр чукурдайвал. Амма мукьвара квез чир жеда (и кардай квез...


ТIуьн тIуьрдалай кьулухъ зарарлу хесетар

Чна гьар юкъуз са гьихьтин ятIани крар ийизва ва абур чи хесетриз ва я адетриз элкъвезва. Амма абурукай гзафбуру чи сагъламвилиз пис эсер авун мумкин я, иллаки тIуьнилай кьулухъ чна чун тухунихъ галаз алакъалубур. Чна куь фикирдиз, тIуьн тIуьрдалай кьулухъ гьасятда вуч авун виже къвезвачтIа,...


Хциз кIелиз кIанзавач

Кьулан хциз гьич кIелиз кIанзавач. Мектебда адаз ялна пудар эцигзава – анжах кIуьд лагьай класс акьалтIарна аттестат вахчудайвал. Гъуьл а кардиз муьтIуьгъ хьанва ва лугьузва: «Виридакай академикар жедач кьван, садакай чубанни хьана кIанда». Ам акваз зи гъиляй кIвалах къвезмач. Вуч...