Главная

Диде-бубаяр патал 10 веси

Диде-бубаяр патал 10 веси

Диде-бубаяр патал 10 веси

 

  1. Жуван аял жув хьтинди ва я жуваз кIанзавай хьтинди хьун гуьзетмир. Адаз вун хьтинди ваъ, вич хьтинди жез куьмек це.
  2. Авунвай вири крарай куьне аялдивай гьакъи истемишмир. Вуна адаз уьмуьр ганва, сагърай лугьун яз, ада ваз вуч хгуда? Ада масадаз уьмуьр гуда, масадани — пуд лагьайдаз. Им инсандин тIебиатдин са къанун я.
  3. Кьуьзуь хьайила туькьуьл фу тIуьн тавун патал аялдилай жуван бейкефвилер ва ажугъар аладармир, гьикI лагьайтIа вуна вуч цайитIа, гьам экъечIда.
  4. Аялдин дердийриз винелай килигмир. Уьмуьр гьар садаз вичин къуватриз килигна ганва. Инанмиш хьухь, аялдиз ам валай тIимил залан туш. Мумкин я, адаз ам валайни залан я, гьикI лагьайтIа аялдихъ тежриба авач.
  5. Аялдин намусдик хуькуьрмир!
  6. РикIелай ракъурмир, инсандин виридалайни важиблу гуьруьшмишвилер аялрихъ галаз жезвайбур я. Абурал жезмай кьван гзаф фикир желб ая, вучиз лагьайтIа аялдин патай вуч гуьзет ийидатIа, чаз садрани чир жедач.
  7. Жуван аял патал са вуч ятIани кьилиз акъудиз алакьзавачтIа, жуваз азаб гумир. Эгер алакьзаватIа, амма ийизвачтIа, азаб це. РикIел хуьх, эгер вири авунвачтIа, куьне аял патал бес кьадар крар кьилиз акъуднавач.
  8. Аял ви вири уьмуьрдал агъавалзавай зулумкар туш. Ам неинки ви бедендин ва ивидин пай, гьакI уьмуьрди виче яшайишдин цIай хуьн ва вилик тухун патал ганвай багьа къаб (чаша) я. Уьмуьрди ваз аялдин яратмишунрин цIай хуьдай ва вилик тухудай мумкинвал ганва. Им дидедин ва бубадин гьакъикъи, азад муьгьуьббат я.
  9. Чарадан аял кIан жез чир хьухь. Жуван аялдиз такIан крар чарадазни садрани ийимир.
  10. Гьихьтинди ятIани (бажарагъсузди, крар туькIуьн тийидайди, чIехи хьанвайди), жуван аял кIан хьухь. Адахъ галаз хуш рафтарвал авуналди, шадвал ая, вучиз лагьайтIа аял — им гьелелиг вахъ галамай сувар я.

 

Нариман Мамедов, журналист-педагог

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакра дуьньядин няметрикай игьтиятвал ийизва   Зайд ибн Аркама агакьарна: «Чун Абу Бакрахъ галаз санал алай ва ада вичиз яд гъун тIалабна. Адаз яд ва вирт гъана. Абу Бакраз вичиз цихъ галаз виртни гъанвайди акурла, адан вилерал накъвар акьалтна, ахпа ам кIевиз шехьиз гатIумна. Абу...


Сура аль-А`раф (Манийвилер)

эвел алатай нумрайра   Чна абур дестейралди чилел чукIурна (дуьньядин жуьреба-жуьре паяриз). Абурун арада хъсан ксар ава (Ислам кьабулнавайбур) ва масабур (имансузар ва гунагькарар). Чна абур ахтармишна хъсанвилелди (агьвалдалди ва сагъламвилелди) ва писвилелди (кашалди ва азарралди),...


Кьиникьин къеце патан себебар

Къе чун виридаз талукь тир темадай рахада – къеце пата себебралди жезвай кьиникьрин вилик пад атIуникай.   Къецепатан себебар вучар я? Абур азарар ва яш туш. Абур чанар тухузвай – гзаф вахтара жегьил, къуватлу инсанрин – бейхабардиз жезвай, мусибатлу вакъиаяр я. Абур...


Ислен йикъалай башламишда

Квез мукьвал-мукьвал ихьтин фикир къвезвани: «КIвалахар куьтягьда ва фадлай рикIик квай кар гъиле кьада»? Дустарихъ галаз гуьруьшар, машгъулатар, сиягьатар ва гьатта гьакIан шадвилерни кваз «хъсан вахтарал» вегьезвани? Эгер гьакI ятIа, куьн тек туш.   Алай девирдин...


Къуни-къуншивал

Са юкъуз дахдиз аялрин кIвале Айшани диде къуншийрикай ихтилатар ийиз ацукьнаваз акуна. Руша чпин къуншияр гьихьтин мегьрибан, чин ачух, хъсан инсанар ятIа, ихтилатзавай.   Гьа и арада дахди, абур авай кIвализ гьахьна, икI лагьана: «Ваз чидани, чан руш, кIвал къачудалди, къуншидал вужар яшамиш...