Главная

Диде-бубаяр патал 10 веси

Диде-бубаяр патал 10 веси

Диде-бубаяр патал 10 веси

 

  1. Жуван аял жув хьтинди ва я жуваз кIанзавай хьтинди хьун гуьзетмир. Адаз вун хьтинди ваъ, вич хьтинди жез куьмек це.
  2. Авунвай вири крарай куьне аялдивай гьакъи истемишмир. Вуна адаз уьмуьр ганва, сагърай лугьун яз, ада ваз вуч хгуда? Ада масадаз уьмуьр гуда, масадани — пуд лагьайдаз. Им инсандин тIебиатдин са къанун я.
  3. Кьуьзуь хьайила туькьуьл фу тIуьн тавун патал аялдилай жуван бейкефвилер ва ажугъар аладармир, гьикI лагьайтIа вуна вуч цайитIа, гьам экъечIда.
  4. Аялдин дердийриз винелай килигмир. Уьмуьр гьар садаз вичин къуватриз килигна ганва. Инанмиш хьухь, аялдиз ам валай тIимил залан туш. Мумкин я, адаз ам валайни залан я, гьикI лагьайтIа аялдихъ тежриба авач.
  5. Аялдин намусдик хуькуьрмир!
  6. РикIелай ракъурмир, инсандин виридалайни важиблу гуьруьшмишвилер аялрихъ галаз жезвайбур я. Абурал жезмай кьван гзаф фикир желб ая, вучиз лагьайтIа аялдин патай вуч гуьзет ийидатIа, чаз садрани чир жедач.
  7. Жуван аял патал са вуч ятIани кьилиз акъудиз алакьзавачтIа, жуваз азаб гумир. Эгер алакьзаватIа, амма ийизвачтIа, азаб це. РикIел хуьх, эгер вири авунвачтIа, куьне аял патал бес кьадар крар кьилиз акъуднавач.
  8. Аял ви вири уьмуьрдал агъавалзавай зулумкар туш. Ам неинки ви бедендин ва ивидин пай, гьакI уьмуьрди виче яшайишдин цIай хуьн ва вилик тухун патал ганвай багьа къаб (чаша) я. Уьмуьрди ваз аялдин яратмишунрин цIай хуьдай ва вилик тухудай мумкинвал ганва. Им дидедин ва бубадин гьакъикъи, азад муьгьуьббат я.
  9. Чарадан аял кIан жез чир хьухь. Жуван аялдиз такIан крар чарадазни садрани ийимир.
  10. Гьихьтинди ятIани (бажарагъсузди, крар туькIуьн тийидайди, чIехи хьанвайди), жуван аял кIан хьухь. Адахъ галаз хуш рафтарвал авуналди, шадвал ая, вучиз лагьайтIа аял — им гьелелиг вахъ галамай сувар я.

 

Нариман Мамедов, журналист-педагог

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Желил халудин тlварун стха

1947-йисуз зун цlукьуд йиса авай гада тир. Чи ери-бине Мегьарамдхуьре аватlани, зи дах Атаханов Абдуселим «Серго» колхоздин председатель яз, Цlелегуьндал Зиядин лугьудай касдин кlвале ацукьнавай. Мектебдай ахъаяйла, гатун ва хъуьтlуьн каникулрин вахтунда, зун Цlелегуьндал фидай ва...


Женнетдин няметар

1. Аль-Мугъира бин Шу`бади агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Са сеферда Мусади вичин Раббидивай ﷻ хабар кьуна: «Женнетда авай инсанрикай виридалайни агъада авай гьал низ жеда?»   Ада жаваб гана: «Ам Женнетдин вири агьалияр Женнетдиз фейидалай кьулухъ атай...


ФатIимадин къугъунар

Гьар гъилера ФатIима куьчедал экъечIайла, адан кьилел са кар къведай. Гагь адал къунши куьчедавай кицI элуькьдай, гагь тутун тарцяй аватдай, гагь парудилай элячIдайла юбка къазун жедай.   Вун гада хьтин руш я, ­ айиб авуна дидеди. – Рушариз чеб акI тухун кутугнавач. ­ Бес...


Гунагьрилай гъил къачун тlалабун

Аллагь Таалади лагьана: «…ва жуван гунагьдилай гъил къачун тIалаб ва иман гъанвай итимрин ва дишегьлийрин гунагьрилай гъил къачун тIалаб» («Мугьаммад» сура, 19-аят).   Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Аллагьдивай гъил къачун тIалаб, гьакъикъатда, Аллагь...


Итимдин далу

Заз, папаз хьиз, гъуьл кIвалахдал хкаж жедай ва агалкьунар жедай шартIар арадал гъиз кIанзава. Им хизандин сергьятра мумкин яни? Я тахьайтIа итим кIвалахдин рекьяй хкаж хьун анжах адан къилихдилай ва хсуси ерийрилай аслу яни? Бес гьа «далу» гьикI хьана кьван?   Алимдин...