Главная

Дишегьлийриз жуьмя кпIунал къведай ихтияр авани?

Дишегьлийриз жуьмя кпIунал къведай ихтияр авани?

Дишегьлийриз жуьмя кпIунал къведай ихтияр авани?

Винидихъ къейд авурдай малум жезвайвал, дишегьлийривай нисинин кпIунин паталай жуьмя йикъан капI авуртIа жезва.

 

Эгер жуьмядин капI ийизвайбур, истемишзавай жуьредин шартIарал амал авуна ийизвай инсанар яз хьайитIа, алава капI тавуртIани жеда. Дишегьлийри жуьмя йикъан капI авуртIа хъсан я.

Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Дишегьлийриз мискIиндиз фин къадагъа ийимир». Атикат тIвар алай дишегьли мискIиндиз физ хьана, амма ада вичиз мискIиндилай кIвале капI авун къулай тирди аннамишайла, капI кIвале ийиз хьана. Дишегьлияр итимар кIватI жезвай чкайрал тахьун патал, абуруз жуьмя йикъан капI авун фарз туш. Абур патал капI кIвале авун хъсан яз гьисабзава. ЯтIани, эгер мискIинда абур патал кьилдин къапу аваз хьайитIа, итимривай чара авунвай кьилдин чка аваз хьайитIа, абурал Шариатди истемишзавай тегьерда партал алаз хьайитIа, жемятдихъ галаз ийизвай кпIунай къвезвай сувабар, ийизвай вязерай чирвилер къачунин чарасузвал фикирдиз къачурла, мискIиндиз фин абуруз гьикI къадагъа ийида? Амма абур кIвале акъвазайтIани, садани абурук тахсир кутадач.

Гзафбуру хабар кьазва, жемятдин капI мискIиндиз тефена кIвалин къене авуртIа жедачни кьван? Эгер са касди вичин аялрихъ, папахъ, мугьманрихъ ва я дустарихъ галаз кIвале капI авуртIа, абуруз 27 сеферда артух сувабар гуда, амма мискIинда ийизвай кпIунай генани суваб артух жеда. Эгер кьабул жедай себеб аваз мискIиндиз физ тежез хьайитIа, месела, начагъвал себеб яз, я тахьайтIа, мугьманар атана ва абурухъ гелкъуьн себеб яз ва я мискIин кIваливай хейлин яргъа аваз хьайитIа, жемятдин капI кIвале ийида. Амма нихъ мискIиндиз фидай са тIимил хьайитIани мумкинвал аваз хьайитIа, аниз фин лазим я. Эгер, кIвале жемят ава лугьуз, вири кIвалера акъвазиз хьайитIа, вуч арадал къведа? Са тIимил кьван мумкинвал аваз хьайитIани, мискIиндиз физ алахъ, мискIин - им Аллагьдин ﷻ КIвал я. Нагагь гъуьлуь, имам яз, папахъ галаз санал капI ийиз хьайитIа, абуруз жемятдин кпIунай гузвай кьван сувабар гуда. ГьакIни, яш тамам тахьанвай аялрихъ галаз ийизвай капIни жемятдин кпIунай гьисабзава. Амма кIвалин къене акъвазна гьарда вичи-вичиз капI авун – им чIехи авамвал я. Им шейтIанди вичин къуват къалурзавай вахт я.

Гьа инал дишегьлийри фарз тир гьаж авуникайни лугьун кутугнава. Нагагь дишегьлиди сад лагьай сеферда гьаж ийизватIа, адаз акьван гьяркьуь рехъ ачухнавач. Адаз магьрам (Шариатди ихтияр ганвай кас) галачиз гьаж ийидай ихтияр ава, амма анжах бязи шартIар аваз хьайитIа ва абур кьиле тухуз хьайитIа.

Кьвед лагьай сеферда гьаж ийизваз хьайитIа, адахъ магьрам – гъуьл, буба, хва, стха, я тахьайтIа ими, халу – галачиз гьаждиз фин къадагъа я. Эгер инсан вичин нефсиниз муьтIуьгъ тахьана Шариатдин истемишунрал амал ийизваз хьайитIа, Аллагь ﷻ Вичин лукIралай рази жезва, адаз сувабар ракъурзава, дережа хкажзава ва гунагьрилай гъил къачузва.

Нагагь дишегьлийри Шариатдал амал ийизваз хьайитIа, фарз тир гьаждилай кьулухъ ам кIвале акъвазун лазим я. Амма магьрам галаз адавай гьар йисуз гьаж авуртIани жеда. ГьакIни зи фикирдалди, дишегьлияр дидедин ва я бубадин паталай гьаждиз фин дуьз туш.

Инални алишвериш авун патал къецепатан уьлквейриз физвай дишегьлийрин гьакъинай суал арадал къвезва. Ихьтин жуьредин сиягьатар авун Шариатда ихтияр авай кар туш, гьавиляй ахьтин ихтияр абуруз садавайни гузни жедач. Белки абуруз чпин гъуьлери ихтияр гузва жеди. Ахьтин гъуьлериз чпин кIвалериз агьвал гьинай ва гьикI къвезватIа, гьич къайгъуни туш. Итимар кIвале акъвазна, чпин папар гьафтеда ва я вацра алишвериш ийиз маса уьлквейриз рекье туни мягьтеларзавачни? Вучиз абуру чпин папар кIвалера туна чеб физвач, я тахьайтIа абурухъ галаз санал кьванни физвач? Аллагьди ﷻ Вичин регьимдик кутурай!

 

«Берекатлу чирвилерин хазина» ктабдай.

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Сура ат-Тавба (гъил къачун тlалабун)

И сурадин вилик «Бисмиллягь…» авач, вучиз лагьайтlа гьакl буйругъна Пайгъамбарди ﷺ. Аль-Гьакима агакьарнавай гьадисди и кар тестикьарзава. Гьакlни чал агакьнава хьи, «бисмиллягь…» - Аллагьди ﷻ хуьн патал лугьузва, амма и сура имансузриз кlичlе гун патал...


Ибрагьим пайгъамбардикай гьакъикъи гьадисар

Са сеферда Ибрагьим пайгъамбардикай асгьабриз ахъайдай чlавуз Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Гьакъикъатда, Ибрагьим Исмаилахъ ва адан дидедихъ галаз рекье гьатна ва абурув яд авай цел гвай. Исмаилан дидеди а целцяй яд хъваз хьана ва адаз вичин хциз гудай гзаф нек авай, та абур Меккадиз...


Исламда мазгьабар гьикl арадал атана?

Са гьихьтин хьайитIани месэладин гьакъиндай къарар кьабулдайла, имамар сифтени-сифте Къуръанда адакай вуч лагьанватIа, гьаниз килигзава.   Эгер анай абуруз жаваб жагъун тавуртIа, абур гьадисриз килигзава. Эгер гьанайни жагъун тавуртIа, а месэладин гьакъиндай асгьабри сад авунвай гафуниз...


Ислягь алакъайра жен

Квез жавандихъ галаз суьгьбетиз кIан хьунин алахъунар шумуд сеферда къал-макъалдалди акьалтIна? Ягьсуз хьанвай аял ягъ тавун патал куьн шумуд сеферда сабур хуьниз мажбур хьана? Вири и дуьшуьшар масакIа куьтягь хьунни мумкин тир! КIанзавайди и четин макъамда аялдив эгечIдай тегьер чир хьун я....


Исламда зурба дишегьлияр

Къенин юкъуз дишегьлидин гуьрчегвал рекламада ишлемишун - им дишегьлияр маса гайидай, абурал хъуьрейдай жезва.    Алай девирдин рагъ акIидай патан медениятди (культура) дишегьли гуя вири патарихъай азад ийизва. Амма а мусурман тушир халкьарин ниятар михьибур туш, чахъ абуруз къимет...