Главная

Дишегьлийриз жуьмя кпIунал къведай ихтияр авани?

Дишегьлийриз жуьмя кпIунал къведай ихтияр авани?

Дишегьлийриз жуьмя кпIунал къведай ихтияр авани?

Винидихъ къейд авурдай малум жезвайвал, дишегьлийривай нисинин кпIунин паталай жуьмя йикъан капI авуртIа жезва.

 

Эгер жуьмядин капI ийизвайбур, истемишзавай жуьредин шартIарал амал авуна ийизвай инсанар яз хьайитIа, алава капI тавуртIани жеда. Дишегьлийри жуьмя йикъан капI авуртIа хъсан я.

Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Дишегьлийриз мискIиндиз фин къадагъа ийимир». Атикат тIвар алай дишегьли мискIиндиз физ хьана, амма ада вичиз мискIиндилай кIвале капI авун къулай тирди аннамишайла, капI кIвале ийиз хьана. Дишегьлияр итимар кIватI жезвай чкайрал тахьун патал, абуруз жуьмя йикъан капI авун фарз туш. Абур патал капI кIвале авун хъсан яз гьисабзава. ЯтIани, эгер мискIинда абур патал кьилдин къапу аваз хьайитIа, итимривай чара авунвай кьилдин чка аваз хьайитIа, абурал Шариатди истемишзавай тегьерда партал алаз хьайитIа, жемятдихъ галаз ийизвай кпIунай къвезвай сувабар, ийизвай вязерай чирвилер къачунин чарасузвал фикирдиз къачурла, мискIиндиз фин абуруз гьикI къадагъа ийида? Амма абур кIвале акъвазайтIани, садани абурук тахсир кутадач.

Гзафбуру хабар кьазва, жемятдин капI мискIиндиз тефена кIвалин къене авуртIа жедачни кьван? Эгер са касди вичин аялрихъ, папахъ, мугьманрихъ ва я дустарихъ галаз кIвале капI авуртIа, абуруз 27 сеферда артух сувабар гуда, амма мискIинда ийизвай кпIунай генани суваб артух жеда. Эгер кьабул жедай себеб аваз мискIиндиз физ тежез хьайитIа, месела, начагъвал себеб яз, я тахьайтIа, мугьманар атана ва абурухъ гелкъуьн себеб яз ва я мискIин кIваливай хейлин яргъа аваз хьайитIа, жемятдин капI кIвале ийида. Амма нихъ мискIиндиз фидай са тIимил хьайитIани мумкинвал аваз хьайитIа, аниз фин лазим я. Эгер, кIвале жемят ава лугьуз, вири кIвалера акъвазиз хьайитIа, вуч арадал къведа? Са тIимил кьван мумкинвал аваз хьайитIани, мискIиндиз физ алахъ, мискIин - им Аллагьдин ﷻ КIвал я. Нагагь гъуьлуь, имам яз, папахъ галаз санал капI ийиз хьайитIа, абуруз жемятдин кпIунай гузвай кьван сувабар гуда. ГьакIни, яш тамам тахьанвай аялрихъ галаз ийизвай капIни жемятдин кпIунай гьисабзава. Амма кIвалин къене акъвазна гьарда вичи-вичиз капI авун – им чIехи авамвал я. Им шейтIанди вичин къуват къалурзавай вахт я.

Гьа инал дишегьлийри фарз тир гьаж авуникайни лугьун кутугнава. Нагагь дишегьлиди сад лагьай сеферда гьаж ийизватIа, адаз акьван гьяркьуь рехъ ачухнавач. Адаз магьрам (Шариатди ихтияр ганвай кас) галачиз гьаж ийидай ихтияр ава, амма анжах бязи шартIар аваз хьайитIа ва абур кьиле тухуз хьайитIа.

Кьвед лагьай сеферда гьаж ийизваз хьайитIа, адахъ магьрам – гъуьл, буба, хва, стха, я тахьайтIа ими, халу – галачиз гьаждиз фин къадагъа я. Эгер инсан вичин нефсиниз муьтIуьгъ тахьана Шариатдин истемишунрал амал ийизваз хьайитIа, Аллагь ﷻ Вичин лукIралай рази жезва, адаз сувабар ракъурзава, дережа хкажзава ва гунагьрилай гъил къачузва.

Нагагь дишегьлийри Шариатдал амал ийизваз хьайитIа, фарз тир гьаждилай кьулухъ ам кIвале акъвазун лазим я. Амма магьрам галаз адавай гьар йисуз гьаж авуртIани жеда. ГьакIни зи фикирдалди, дишегьлияр дидедин ва я бубадин паталай гьаждиз фин дуьз туш.

Инални алишвериш авун патал къецепатан уьлквейриз физвай дишегьлийрин гьакъинай суал арадал къвезва. Ихьтин жуьредин сиягьатар авун Шариатда ихтияр авай кар туш, гьавиляй ахьтин ихтияр абуруз садавайни гузни жедач. Белки абуруз чпин гъуьлери ихтияр гузва жеди. Ахьтин гъуьлериз чпин кIвалериз агьвал гьинай ва гьикI къвезватIа, гьич къайгъуни туш. Итимар кIвале акъвазна, чпин папар гьафтеда ва я вацра алишвериш ийиз маса уьлквейриз рекье туни мягьтеларзавачни? Вучиз абуру чпин папар кIвалера туна чеб физвач, я тахьайтIа абурухъ галаз санал кьванни физвач? Аллагьди ﷻ Вичин регьимдик кутурай!

 

«Берекатлу чирвилерин хазина» ктабдай.

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


СУАЛ-ЖАВАБ

Мусурманриз килисадиз фидай ихтияр авани? Имам ар-Рамлиди вичин «Нигьаят аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Мусурманриз килисадиз, синагогадиз ва икI мад фидай ихтияр ава, эгер: - абурун (гьа ибадатханадин векилрин) ихтияр аваз хьайитIа; - ана кьадардилай артух вине кьазвай шикилар,...


Дуьнья ислягь хьурай!

  Арабрин чил   Арабар гьаниз акъатдалди, Къумлух, кьуру чуьллер тир. Са стlал яд жагъидалди, Чан акъатай вахтар тир.   Чабалмишиз, чlугваз зегьмет, Арадиз гъана шегьерар. Гуьрчегвилиз авач къимет, Акурла вилиз меркезар.   Йифиз-юкъуз алимри Гьуьжетдивди ийиз...


Гьуьрмет авуна кlвачел къарагъуникай

Суал: Са касдихъ галаз гуьруьш хьайила адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авани?   Жаваб: Ягъалмиш хьанвай инсанри тестикьарзава хьи, на лугьуди, са кас кIвализ атайла, адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авач. Чпин гафар субутарун патал абуру Пайгъамбардин ﷺ ихьтин...


Диде-бубадиз гьуьрмет авунин эдебар

Эвел алатай нумрада   Диде-буба кечмиш хьайидалай кьулухъ абурухъ дуьаяр кIелун, Аллагьдивай ﷻ регьим ва абурун гунагьрилай гъил къачун тIалабун давамарун лазим я.   Гьадисда лугьузва: «Эгер диде-бубадиз азиятар гайи касди, рикIин сидкьидай а кардин патахъай туба авуна,...


Буба туна, диде хъфизва…

Дидедиз бубадихъ галаз чара жез кIанзава ва за вуч фикир ийизва лугьуз, ада завай хабар кьазва. Буба инсульт себеб яз кьве йис я инвалид хьана, амма вич-вичихъ гелкъвезва, кIвалахал физва. Дидедин ва бубадин арада мукьвал-мукьвал къалмакъалар жезвай ва заз чизва, чара хьайила дидедиз регьят жеда,...