Главная

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран иман

 

Са сеферда Пайгъамбарди ﷺ асгьабривай хабар кьуна: «Квекай садаз кьванни (къе) ахвар акунани?» Са асгьабди лагьана: «Заз акуна, гьикI цаварилай терезар эвичIнатIа ва абурал вунни Абу Бакр алцумна, вун адалай залан хьана. Ахпа Абу Бакр ва Умар алцумна, Абу Бакр Умаралай залан хьана. Ахпа Умарни Усман алцумна ва Умар адалай залан хьана. Адалай кьулухъ терезар цаварал хкаж хъувуна». Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Пайгъамбарвилин гьакимвал. (Яни, Пайгъамбардилай ﷺ кьулухъ гьакимвал Абу Бакрал къведа, ахпа Умарал ва Усманал, ва абуру пайгъамбарвилин гьакимвилелди гьакимвал ийида, яни адан рехъ кьуна). Ахпа Аллагьди ﷻ гьакимвал вичиз кIан хьайидав вугуда».

 

Пайгъамбардин ахвар

Пайгъамбардиз ﷺ Абу Бакран патахъай ахвар акуна, ада Абу Бакран чирвилерикай лугьузвай. Абдуллагь ибн Умара агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Заз ахварай акуна, гьикI зав некIедай ацIанвай къаб вуганатIа, ва за адай тух жедалди хъвана. Ахпа заз акуна а нек зи хамунин ва дамаррин арада авай дамаррай гьикI авахьзаватIа. Адалай кьулухъ къапуна гьеле нек амай ва за ам Абу Бакрав вугана». Асгьабри лагьана: «Ам чирвал я Аллагьди ﷻ ви кьиле тунвай ва адай вун ацIурна, артуханди ахпа вуна Абу Бакрав вугана». Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Квез чир хьана».

 

Заз дуьа чира

Садра Абу Бакра Пайгъамбардиз ﷺ лагьана: «Я Аллагьдин Расул ﷺ, заз зи кпIуна за тIалабдай дуьа чира». Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Лагь: «Я Аллагь, За жуваз лап адалатсузвал авуна. Валай гъейри садани гунагьрилай гъил къачузвайди туш. Залай гъил къачу Ви багъишламишуналди, гьакъикъатда Вун Гъил Къачудайди, Мергьяматлуди я».

 

Сад лагьай мусурман

Имам аш-Ши`биди Ибн Аббасавай хабар кьуна, сад лагьай мусурман вуж я лагьана. Ибн Аббаса жаваб гана: «Ам Абу Бакр ас-Сиддикь я». Ахпа Ибн Аббаса Гьассанан шиир кIелна. Ана ада Пайгъамбардихъ ﷺ инанмиш хьайи сад лагьай инсан Абу Бакр я лугьузва».

Зи дуст тур

Абу Дардади агакьарайвал, са сеферда Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Куьне зи дустунин кефи хун акъвазардачни?! Куьне зи дустунин кефи хун акъвазардачни?! За квез лагьайла: «Эй инсанар, зун Аллагьдин Расул я куь виридан патав ракъурнавай», - куьне жаваб гана: «Вуна тапарарзава!», Абу Бакра лагьайтIа, лагьана: «Вуна дуьз лугьузва».

 

Женнетдиз фидай сад лагьай инсан

Абу Гьурайради агакьарайвал, Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Зи патав Жибриль атана ва ада заз зи уммат Женнетдиз фидай варар къалурна». И гафарин ван хьайила, Абу Бакра лагьана: «Я Аллагьдин Расул ﷺ, а вахтунда зазни вахъ галаз санал жез кIандай, абуруз килигдайвал». А вахтунда Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Ваз талукь яз лагьайтIа, я Абу Бакр, вун Женнетдиз фидай сад лагьайди я».

 

«Пайгъамбардин ﷺ халифрикай 600 кьиса» ктабдай

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Зулумдалди эменни къазанмишун

Ислам динда къад лагьай чlехи гунагь – зулумдалди эменни къазанмишун я (цlекlуьд лагьай чlехи гунагь – им дяведа душманривай вахчунвай эменнидикай (трофей) чуьнуьхун я. Ам зулумдалди эменни къазанмишунин жуьрейрикай сад хьуниз килигна чна а кьве чlехи гунагьдизни талукь яз са макъала...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран тIвар кьурла Умар шехьзава   Садра Умар алай чкадал инсанар Абу Бакракай рахаз хьана. Умара лагьана: «Заз зи вири крар Абу Бакран уьмуьрдай са йикъахъни са йифехъ дегишарнайтIа кIандай. Йифиз талукь яз лагьайтIа – им Пайгъамбардихъ ﷺ галаз чуьнуьх хьун патал Савр...


Ички зиян я

Чехир, ички. Дегь девиррани и шейэр гьазуриз ва ишлемишиз чизвай. Эгер тарихдиз вил вегьейтIа, жуьреба-жуьре набатат-рикай, емишрикай пиводиз ухшар шей чи эрадал къведалди са шумуд агъзур йис вилик Египетда, Месопотамияда, Китайда, Мексикада гьазурзавай.   Чи эрадал къведалди ирид агъзур йис...


Желил халудин тlварун стха

1947-йисуз зун цlукьуд йиса авай гада тир. Чи ери-бине Мегьарамдхуьре аватlани, зи дах Атаханов Абдуселим «Серго» колхоздин председатель яз, Цlелегуьндал Зиядин лугьудай касдин кlвале ацукьнавай. Мектебдай ахъаяйла, гатун ва хъуьтlуьн каникулрин вахтунда, зун Цlелегуьндал фидай ва...


Итимдин далу

Заз, папаз хьиз, гъуьл кIвалахдал хкаж жедай ва агалкьунар жедай шартIар арадал гъиз кIанзава. Им хизандин сергьятра мумкин яни? Я тахьайтIа итим кIвалахдин рекьяй хкаж хьун анжах адан къилихдилай ва хсуси ерийрилай аслу яни? Бес гьа «далу» гьикI хьана кьван?   Алимдин...