Главная

Абу Бакра муртадрихъ галаз авур дяве

Абу Бакра муртадрихъ галаз авур дяве

Абу Бакра  муртадрихъ галаз авур дяве

Эвел алатай нумрайра

ТIулайгьат жагъурун патал халифди ракъурнавай Халид мукьва жезвайдакай Къурратаз ван хьана. Ам Бану Амир тайифадин кьиле авайбурухъ галаз рахана ва Халидахъ галаз дяве тавуртIа, хъсан я лагьана.

ТIулайгьат Исламдиз акси яз къарагънавайдан ва Гьабибдиз акси яз экъечIнавайдан гьакъиндай ам шаклу тир, гьикI хьи ада вич вагьйу къвезвай пайгъамбар яз малумарнавай. Бану Амир тайифади адаз яб ганач ва чеб Абу Бакраз муьтIуьгъ туширди малумарна. ГъатIфан ва Бану Амир тайифаяр сад хьана Къуррат алудна ва абур ТIулайгьатахъ агалтна. Ахпа абурун патав Фазарат тайифадин кьил Уяйнат атана. Амни ТIулайгьат пайгъамбар тирдахъ инанмишбурукай тир. Вири и муртадар къилинжарни гъиле кьуна Халидахъ галаз дяве ийиз гьазур тир.

Халида ТIулайгьатакай хабарар кIватIна ва фад хтунин буйругъ гана пуд чамар ракъурна. Абур Укашат ибн Мугьсин, Сабит ибн Аркам ва Саид ибн Амр аль-Махзуми тир. Абур бейхабардиз ТIулайгьатан муртадрал дуьшуьш хьана ва муртадри абур яна кьена. Абурулай хабар агакь тавурла, Халид вилик фена ва фидай рекье кьейибурал гьалтна. Шагьидар кучудна ада рехъ давамарна. Халид агакьзавайди чир хьайила, ТIулайгьатан патал алайбур кIевелай гьазур жез башламишна.

КIеви иман авай мугьажирринни ансаррин кьушун имансуз тайифадал агакьна. Аскерри, вагьши гьайванри хьиз, къативилелди сада-садахъ галаз дяве авуна. Имансузри чпихъ галаз стхаяр хьиз хьайи ва са хизан хьиз яшамиш хьайибур душманрай кьуна.

Шариатди сад авунвай арабрин тайифаяр муртадри чара авуна. Инсафсуз дяве башламишна, гзаф иви экъична ва кьве патайни гзаф инсанар телеф хьана. Сифтедай гъалибвиле инанмиш яз ва ТIулайгьатахъ агъана муртадрин руьгь хкаж хьанвай.

Ада вичин патал алайбуруз Халидан кьушундал гъалиб жеда лагьана гаф ганвай ва гуя Аллагьдин патай атай вагьйуда Жабраила идан гьакъиндай адаз хабар гана лугьуз инандирмишзавай. Амма Халидан кьушундин къуват ва къудрат гьиссайла, ТIулайгьатан кьушунди кьулухъ чIугваз башламишна. Къвез-къвез абуру гъалибвиликай умуд атIуз гатIумна.

Уяйнат ТIулайгьатан патав физ-хквезвай ва Жабраила адаз шад гуда лугьуз, умудлу тир, амма адан мурадар кьилиз акъатнач. ТIулайгьата кьил къакъудиз хьана ва Уяйнат гъавурда акьуна хьи, абур гьакIан тапарар тирди.

Ам Фазарат тайифадин патав хъфена ва ТIулайгьатан пайгъамбарвал таб тирди абуруз хабар гана. «Зун инанмиш хьана ам пайгъамбар туширди», - малумарна ада ва галай-галайвал вири ахъайна. Вич гьахъ туширди гъавурда акьур Уяйнат Фазарат тайифани галаз катиз алахъна. Адан гуьгъуьниз ГъатIфан ва Бану Амир тайифаяр галаз Къурратни фена.

ТIулайгьата абуруз туьгьмет ийиз регъуь ийиз алахъна: «Куьн вучиз катзава?» Аскеррикай сада лагьана: «Чун вучиз катзаватIа ваз чир хьана кIанзавани? Чна дуьньядин девлетар патал, жуван чан патал дяве ийизва, атIабуру лагьайтIа, эхират патал кьникьихъ ялзава». ГьакI ада чпин мурадар сад-садаз аксибур тирди гъавурда туна: садбуруз чан хуьз кIанзава, муькуьбуруз – адавай къакъатиз.

ТIулайгьатан папа катзавай аскерриз айиб гъиз хьана, амма абурукай сада вичин жавабдалди ам кисарна ва ада вич рахана лугьуз гьайиф чIугуна. «Эгер, Навар, ви гъуьл гьакъикъи пайгъамбар тиртIа, ам и саягъда алчахардачир».

Ихьтин наразивилер ван хьайила ва кьушун вичиз муьтIуьгъ тежезвайди акурла, ТIулайгьата гьиссзавай, на лугьуди адан кIвачерик квай чил кузва. Ада Навараз эверна: «Ша, тади ая. Таб дуьздал акъатна, гьакъикъат ачух хьана». НуькIре хьиз балкIандал хкадарна, ада паб вичин кьулухъ ацукьарна ва чукурна фена.

Халидан кьушундал гъалибвал къачуз тахьай муртадар, вири рикIелай алатна, гьайванар хьиз чкIана. ТIулайгьатахъ инанмиш хьайи ва адан гуьгъуьна аваз фейи ахмакьри чпин и дуьньядин ва эхиратдин уьмуьр пучна. Халидан буйругъдалди душманди гадарай вири яракьар садни амачиз кIватIна. Са дестедиз абур хуьн буйругъна, амайбур лагьайтIа, муртадрихъ калтугиз фена.

КьатI ама

«ПАЙГЪАМБАРРИН КЬИСАЯР 2-ПАЙ» КТАБДАЙ.

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакра дуьньядин няметрикай игьтиятвал ийизва   Зайд ибн Аркама агакьарна: «Чун Абу Бакрахъ галаз санал алай ва ада вичиз яд гъун тIалабна. Адаз яд ва вирт гъана. Абу Бакраз вичиз цихъ галаз виртни гъанвайди акурла, адан вилерал накъвар акьалтна, ахпа ам кIевиз шехьиз гатIумна. Абу...


Гьуьрмет авуна кlвачел къарагъуникай

Суал: Са касдихъ галаз гуьруьш хьайила адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авани?   Жаваб: Ягъалмиш хьанвай инсанри тестикьарзава хьи, на лугьуди, са кас кIвализ атайла, адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авач. Чпин гафар субутарун патал абуру Пайгъамбардин ﷺ ихьтин...


Гъуьлуь папаз гьуьрмет авунин эдебар

Гьар са инсанди вичин папахъ галаз рафтарвилер вичиз кIандайвал туькIуьрзава. Ни вичин кIвалахар Шариатдин къанунрихъ галаз кьадайвал туькIуьрзавачтIа, ада вичин рафтарвилер папахъ галаз вичин нефсиниз кIандайвал туькIуьрзава.   Бязибуру, чпи папаз кичIе гузва лугьуз, чпин рикIе акьур...


Кьиникьихъ галаз алакъалу ферзер ва эдебар

Чан гайидалай кьулухъ руьгь инсандин бедендай экъечIзава. Инсан мейитдиз элкъвезва. Руьгь гаруз ва я гьавадиз тешпигь я. Ам аквадач ва гьамишалугъ амукьзава.   Азарлудал кьил чIугун сунна я, иллаки ам кьиникьин азар ятIа, амма яргъалди адан патав амукьун меслят къалурзавач. Азарлу касдив...


Диде-бубадиз гьуьрмет авунин эдебар

Эвел алатай нумрада   Диде-буба кечмиш хьайидалай кьулухъ абурухъ дуьаяр кIелун, Аллагьдивай ﷻ регьим ва абурун гунагьрилай гъил къачун тIалабун давамарун лазим я.   Гьадисда лугьузва: «Эгер диде-бубадиз азиятар гайи касди, рикIин сидкьидай а кардин патахъай туба авуна,...