Главная

Абу Бакра муртадрихъ галаз авур дяве

Абу Бакра муртадрихъ галаз авур дяве

Абу Бакра  муртадрихъ галаз авур дяве

Эвел алатай нумрайра

ТIулайгьат жагъурун патал халифди ракъурнавай Халид мукьва жезвайдакай Къурратаз ван хьана. Ам Бану Амир тайифадин кьиле авайбурухъ галаз рахана ва Халидахъ галаз дяве тавуртIа, хъсан я лагьана.

ТIулайгьат Исламдиз акси яз къарагънавайдан ва Гьабибдиз акси яз экъечIнавайдан гьакъиндай ам шаклу тир, гьикI хьи ада вич вагьйу къвезвай пайгъамбар яз малумарнавай. Бану Амир тайифади адаз яб ганач ва чеб Абу Бакраз муьтIуьгъ туширди малумарна. ГъатIфан ва Бану Амир тайифаяр сад хьана Къуррат алудна ва абур ТIулайгьатахъ агалтна. Ахпа абурун патав Фазарат тайифадин кьил Уяйнат атана. Амни ТIулайгьат пайгъамбар тирдахъ инанмишбурукай тир. Вири и муртадар къилинжарни гъиле кьуна Халидахъ галаз дяве ийиз гьазур тир.

Халида ТIулайгьатакай хабарар кIватIна ва фад хтунин буйругъ гана пуд чамар ракъурна. Абур Укашат ибн Мугьсин, Сабит ибн Аркам ва Саид ибн Амр аль-Махзуми тир. Абур бейхабардиз ТIулайгьатан муртадрал дуьшуьш хьана ва муртадри абур яна кьена. Абурулай хабар агакь тавурла, Халид вилик фена ва фидай рекье кьейибурал гьалтна. Шагьидар кучудна ада рехъ давамарна. Халид агакьзавайди чир хьайила, ТIулайгьатан патал алайбур кIевелай гьазур жез башламишна.

КIеви иман авай мугьажирринни ансаррин кьушун имансуз тайифадал агакьна. Аскерри, вагьши гьайванри хьиз, къативилелди сада-садахъ галаз дяве авуна. Имансузри чпихъ галаз стхаяр хьиз хьайи ва са хизан хьиз яшамиш хьайибур душманрай кьуна.

Шариатди сад авунвай арабрин тайифаяр муртадри чара авуна. Инсафсуз дяве башламишна, гзаф иви экъична ва кьве патайни гзаф инсанар телеф хьана. Сифтедай гъалибвиле инанмиш яз ва ТIулайгьатахъ агъана муртадрин руьгь хкаж хьанвай.

Ада вичин патал алайбуруз Халидан кьушундал гъалиб жеда лагьана гаф ганвай ва гуя Аллагьдин патай атай вагьйуда Жабраила идан гьакъиндай адаз хабар гана лугьуз инандирмишзавай. Амма Халидан кьушундин къуват ва къудрат гьиссайла, ТIулайгьатан кьушунди кьулухъ чIугваз башламишна. Къвез-къвез абуру гъалибвиликай умуд атIуз гатIумна.

Уяйнат ТIулайгьатан патав физ-хквезвай ва Жабраила адаз шад гуда лугьуз, умудлу тир, амма адан мурадар кьилиз акъатнач. ТIулайгьата кьил къакъудиз хьана ва Уяйнат гъавурда акьуна хьи, абур гьакIан тапарар тирди.

Ам Фазарат тайифадин патав хъфена ва ТIулайгьатан пайгъамбарвал таб тирди абуруз хабар гана. «Зун инанмиш хьана ам пайгъамбар туширди», - малумарна ада ва галай-галайвал вири ахъайна. Вич гьахъ туширди гъавурда акьур Уяйнат Фазарат тайифани галаз катиз алахъна. Адан гуьгъуьниз ГъатIфан ва Бану Амир тайифаяр галаз Къурратни фена.

ТIулайгьата абуруз туьгьмет ийиз регъуь ийиз алахъна: «Куьн вучиз катзава?» Аскеррикай сада лагьана: «Чун вучиз катзаватIа ваз чир хьана кIанзавани? Чна дуьньядин девлетар патал, жуван чан патал дяве ийизва, атIабуру лагьайтIа, эхират патал кьникьихъ ялзава». ГьакI ада чпин мурадар сад-садаз аксибур тирди гъавурда туна: садбуруз чан хуьз кIанзава, муькуьбуруз – адавай къакъатиз.

ТIулайгьатан папа катзавай аскерриз айиб гъиз хьана, амма абурукай сада вичин жавабдалди ам кисарна ва ада вич рахана лугьуз гьайиф чIугуна. «Эгер, Навар, ви гъуьл гьакъикъи пайгъамбар тиртIа, ам и саягъда алчахардачир».

Ихьтин наразивилер ван хьайила ва кьушун вичиз муьтIуьгъ тежезвайди акурла, ТIулайгьата гьиссзавай, на лугьуди адан кIвачерик квай чил кузва. Ада Навараз эверна: «Ша, тади ая. Таб дуьздал акъатна, гьакъикъат ачух хьана». НуькIре хьиз балкIандал хкадарна, ада паб вичин кьулухъ ацукьарна ва чукурна фена.

Халидан кьушундал гъалибвал къачуз тахьай муртадар, вири рикIелай алатна, гьайванар хьиз чкIана. ТIулайгьатахъ инанмиш хьайи ва адан гуьгъуьна аваз фейи ахмакьри чпин и дуьньядин ва эхиратдин уьмуьр пучна. Халидан буйругъдалди душманди гадарай вири яракьар садни амачиз кIватIна. Са дестедиз абур хуьн буйругъна, амайбур лагьайтIа, муртадрихъ калтугиз фена.

КьатI ама

«ПАЙГЪАМБАРРИН КЬИСАЯР 2-ПАЙ» КТАБДАЙ.

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Исламда зурба дишегьлияр

Къенин юкъуз дишегьлидин гуьрчегвал рекламада ишлемишун - им дишегьлияр маса гайидай, абурал хъуьрейдай жезва.    Алай девирдин рагъ акIидай патан медениятди (культура) дишегьли гуя вири патарихъай азад ийизва. Амма а мусурман тушир халкьарин ниятар михьибур туш, чахъ абуруз къимет...


Себеб хьана

Желил буба гьар нин кlвализ хьайитlани фидай кас тушир. Ам мукьувай чидай инсанри и кар тестикьардай. Гьар са хуьре адаз вич фидай кlвалер авалдай. Мегьарамдхуьре ихьтин кlвалерикай сад Къадиран гадайрикай тир Абас халудин кlвал тир.   Са сеферда чун (тахминан 1957-йис я), са десте жегьилар,...


СУАЛ-ЖАВАБ

КапI авурдалай кьулухъ бязибуру кьилелай гъил алтадзава ва са вуч ятIани кIелзава. Ам Шариатда авай кIвалах яни? Ферз тир капI авурдалай кьулухъ кьилин чIараривай гъил гвягъун Сунна (Пайгъамбардин ﷺ рехъ) я. Анас бин Малика лагьана: «КапI авурдалай кьулухъ Пайгъамбарди ﷺ гъил кьиливай...


Аялриз Исламдин тербия гунин эдебар

Эвел алатай нумрада   Аял Исламди хъсан яз гьисабзавай лацу рангунин парталар алукIиз вердишарна кIанда, гьеле аял чIавуз рушарик кьил кIевирдай вердишвал кутуна кIанда, яни чIарар къалур тийидай. ГъвечIи чIавалай тербиясуз аял табий тежедайди, терсди, тапарардайди, буш рахунрал рикI алайди,...


Дастамаз къачудайла дуьаяр кlелун

Суал: Дуьз рекьелай алатнавай са бязибуру лугьузва хьи, дастамаз къачудайла (гъилер, кIвачер чуьхуьдайла) дуьаяр кIелун бид’а я, гьавиляй абур кIелдай ихтияр авач. И гафар дуьзбур яни?   Жаваб: Ваъ, дуьзбур туш. Дуьа гьина хьайитIани ва мус хьайитIани ийидай ихтияр ава, анжах...