Главная

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Аллагьдин Расулдиз ﷺ вуч хьанва?

 

Пайгъамбардин ﷺ асгьабрин са межлисдал – а вахтунда абурун кьадар 38 кас хьанвай – Абу Бакра кIевивал ийиз хьана, Пайгъамбарди ﷺ ачухдиз диндихъ эвер гудайвал ва ам чуьнуьх тийидайвал.

 

Пайгъамбарди ﷺ адаз лагьана: «Я Абу Бакр, чун тIимил ава». Амма Абу Бакр вичин гафунал кIевиз акъвазнавай ва та Пайгъамбар ﷺ рази жедалди, ам рекьив гъиз алахъна. Чпин дин дуьздал акъуддай ихтияр гайила, асгьабар чпин тайифаяр мискIинда кIватI жезвай чкайрал фена. Абу Бакр мискIинда диндикай рахана, Аллагьдин Расул ﷺ лагьайтIа, а чIавуз ацукьна адаз килигзавай. Ам сад лагьай инсан тир Сад тир Аллагьдихъ ва Адан Пайгъамбар Мугьаммадахъ ﷺ инанмиш хьун патал ачухдиз инсанриз эвер гайи. И гафарин ван хьайила, къурайшитар ажугълу хьана ва Абу Бакрални мусурманрал вегьена ва абур гатаз гатIумна. А юкъуз мушрикри мусурманар инсафсузвилелди гатана. Виридалайни гзаф Абу Бакраз зарар хьана. Абу Бакр ярх хьанвайла, адан патав Утба ибн Рабиа атана ва адан чина кьуьлер эцягъиз хьана, ахпа адан руфунал акъвазна адакай хъуьруьнар ийиз хьана. Абу Бакран чин эйбежер гьалдиз атанвай. А вахтунда Бану Тамим тайифадай инсанар атана. Абуру мушрикривай чпин тайифадай тир Абу Бакр къахчуна ва ам кIвализ хутахна. Ам кIвализ хкайла, Бану Тамим ам кьенва лагьана, инанмиш тир. Абу Бакрал чан аламайди якъин хьайила, абур элкъвена мискIиндиз хтана ва лагьана: «Чна Аллагьдал кьин кьазва, эгер Абу Бакр кьенайтIа, чна Утба ибн Рабиа рекьидай».

Хьайи вакъиадилай кьулухъ кIвализ хтайла, Абу Бакран хизан адан месин кьилихъ ацукьнавай. Абу Бакра са гаф кьванни лугьудатIа лугьуз абуру умуд ийизвай, амма няналди ам вич-вичел хтанач.

Гьа йикъан няниз Абу Бакр вич-вичел хтана. Ада вилер ахъайна ва ада гайи сифте суал им тир: «Аллагьдин Расулдиз ﷺ вуч хьанва?!» Абуру, вири хъсан я лугьуз, ам секинариз хьана. Амма а гафари Абу Бакран рикI секинарнач. Ам вичин диде Ум Халядихъ галаз кьилди амукьайла, ада мад адавай хабар кьуна: «Аллагьдин Расулдиз ﷺ вуч хьанва?»

- За Аллагьдал ﷻ кьин кьазва, заз ви дустуниз вуч хьанватIа чизвач, - жаваб гана ада.

- Ум Жамилан патав алад ва адаз вуч хьанватIа, адавай чира.

Абу Бакран диде кIваляй экъечIна ва Ум Жамилан патав фена. Адан кIвализ атайла, Ум Халяди лагьана: «Абу Бакра вавай Мугьаммад ибн Абдуллагьан патахъай хабар кьазва».

- Заз са Абу Бакрни Мугьаммад ибн Абдуллагь чидайди туш, - жаваб гана ада – амма, эгер ваз кIан хьайитIа, зун вахъ галаз ви хцин патав къведа.

- Ша, - лагьана ада ва абур санал Абу Бакран кIвализ фена. Абу Бакран гьал акурла, ада кIеви сесиналди лагьана: «А кафирри ва гунагькарри вал хирер авуна, за Аллагьдивай ﷻ тIалабзава, Ада абуруз жаза гудайвал». Абу Бакра жузуна: «Аллагьдин Расулдиз ﷺ вуч хьанва?»

- Инал ви диде ала, адаз чи ван къвезва, - жаваб гана ада.

- Адан патахъай архайин хьухь, ахъая.

- Ам хъсанзава, - секинарна ада ам.

- Ам гьинава?

- Аркаман кIвале.

- За Аллагьдиз ﷻ незуьр ийизва, та заз ам аквадалди, за я недач, я хъвадач.

Абу Бакран ихьтин кIевивал акурла, абуру ам Аллагьдин Расулдин ﷺ патав тухун кьетIна. Инсанар кIвалериз хъфидалди акъвазна, абуру Абу Бакр меселай къарагъарна. Адавай вичивай къекъвез жезвачир. Абурун къуьнерал гьалтна, ада са гуж-баладалди камар къачузвай. ГьакI ам Пайгъамбар ﷺ авай кIвализ гьахьна.

Абу Бакр акурла, Пайгъамбар ﷺ къарагъна, ам къужахда кьуна ва темен гана. Ахпа маса асгьабарни къарагъна ва ам къужахламишиз хьана. Абу Бакран гьалди Пайгъамбар ﷺ гзаф пашманарна. Абу Бакра ам секинарзавай ва лугьузвай: «Я Аллагьдин Расул ﷺ, заз са затIни хьанвач, анжах са гунагькарди зи чин кукIварна эйбежер авуна. Им зи диде я, вичин хцихъ гелкъвезвай, вуна лагьайтIа, Пайгъамбар ﷺ, адан патахъай дуьа ая». Пайгъамбарди ﷺ Абу Бакран дидедин патахъай Аллагьдиз ﷻ дуьа авуна. Ахпа Пайгъамбарди ﷺ адаз Аллагьдихъ инанмиш хьунихъ эвер гана, ва ада Ислам кьабулна.

 

«Пайгъамбардин халифрикай 600 кьиса» ктабдай

 

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Машгьур макандикай зи фикирар

Виликан Куьре вилаят тарихда вири дуьньядиз машгьур эфендияр, шаирар, алимар, инкъилабчияр акъатнавай макан я.   Девирар дегиш хьуникди, цIийи гьукуматар арадал атуникди, виринра адет тирвал, эвела Куьре вилаят, ахпа Куьре ханлух, Куьре округ, Кьасумхуьруьн район, эхирдай СтIал Сулейманан...


Къуни-къуншивал

Са юкъуз дахдиз аялрин кIвале Айшани диде къуншийрикай ихтилатар ийиз ацукьнаваз акуна. Руша чпин къуншияр гьихьтин мегьрибан, чин ачух, хъсан инсанар ятIа, ихтилатзавай.   Гьа и арада дахди, абур авай кIвализ гьахьна, икI лагьана: «Ваз чидани, чан руш, кIвал къачудалди, къуншидал вужар яшамиш...


Иманди дуьзвал истемишзава

Эвел алатай нумрайра   Йикъа шумуд сеферда куьне гунагьрикай туба ийизва, Аллагьдин ﷻ жазадихъай кичIела, мад абур хъувун тавунин ният аваз? Жувавай хабар яхъ, куьн садра кьванни Аллагьдихъай ﷻ кичIевал гьиссна шехьайди яни?   Аллагьди ﷻ Къуръанда лагьана (мана): «Абуруз...


Гьуьрмет авуна кlвачел къарагъуникай

Суал: Са касдихъ галаз гуьруьш хьайила адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авани?   Жаваб: Ягъалмиш хьанвай инсанри тестикьарзава хьи, на лугьуди, са кас кIвализ атайла, адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авач. Чпин гафар субутарун патал абуру Пайгъамбардин ﷺ ихьтин...


Сура аль-А`раф (Манийвилер)

эвел алатай нумрайра   Чна абур дестейралди чилел чукIурна (дуьньядин жуьреба-жуьре паяриз). Абурун арада хъсан ксар ава (Ислам кьабулнавайбур) ва масабур (имансузар ва гунагькарар). Чна абур ахтармишна хъсанвилелди (агьвалдалди ва сагъламвилелди) ва писвилелди (кашалди ва азарралди),...