Главная

Аллагьди ﷻ виниз акъуднавай варз – Ражаб

Аллагьди ﷻ виниз акъуднавай варз – Ражаб

Аллагьди ﷻ виниз акъуднавай варз – Ражаб

Играми тир мусурманар, квез алукьзавай пак варцар Ражаб, Ша’бан ва Рамазан мубаракрай! Къуй Аллагьди ﷻ чаз и варцар кутугай тегьерда тухун патал куьмек гурай! Чи гунагьрилай гъил къачурай! Амин.

 

Ражаб - вацран календардин ирид лагьай варз я. «Ражаб» гаф «ар-ружуб», яни «виниз акъудун» гафуникай хьанва. ГьакI, гьа Ражаб вацра вири мусурманриз малум тир вакъиаяр – аль-Исраъ ва аль-Ми`раж (Мугьаммад Пайгъамбар ﷺ йифиз Меккадай Иерусалимдиз фин ва анай цаварал хкаж хьун) – кьиле фена. Ражаб вацраз гьакIни Музаран Ражаб (Пайгъамбардин ﷺ ата-бубайрикай садан гьуьрметдай) лугьузва, вучиз лагьайтIа амай арабри чпиз дяве акъвазариз кIан тахьайла, Ражаб маса вацрал хутахзавай, адан тайифади лагьайтIа, а вацран чка дегишарнач.

Ражаб варз пак, къадагъа варцарикай сад я. Адакай Аллагь Таалади Къуръанда лагьанва (мана):

«Гьакъикъатда, затIар ва вахт яратмишайдалай кьулухъ Хуьзвай Кьуларал кхьенвай варцарин кьадар цIикьвед я. Абурукай кьуд къадагъа варцар я: Зуль-Къа`да, Зуль-Гьижжа, Мугьаррам ва Ражаб. И къадагъавални – дуьз рехъ я, Ибрагьиман ва Исмаилан рехъ, гьакI хьайила куьне абурун рехъ яхъ. Куьне квез зулум ийимир гьа кьуд вацра гунагьар авуналди, гьикI хьи а варцара авур гунагьар амай вахтара авурбурулай залан я…» («Ат-Тавба» сура, 36-аят).

Гьадисрин рекьяй имамар тир аль-Бухариди ва Муслима гъизвай, Абу Бакр асгьабдилай агакьнавай гьадисда лугьузва: «Йис цIикьвед вацракай ибарат я, абурукай кьуд къадагъа алайбур я, абурукай пуд сад-садан гуьгъуьналлаз къвезва: Зуль-Къа`да, Зуль-Гьижжа, Мугьаррам ва Музаран Ражаб Жумадаль-Ухрадинни Ша`бан варцарин арада ава» («Сагьигь аль-Бухари» № 6893; «Сагьигь Муслим» № 3179(. И варцар къадагъа алайбур я, вучиз лагьайтIа:

  1. Дявеяр авун къадагъа я, эгер душманди гьужум тавуртIа. Жув хуьн гьатта и варцарани къадагъа туш.
  2. И варцара авур гунагь маса вахтунда авурдалай артух я. Гьавиляй Аллагьди ﷻ Къуръанда гьа варцара къадагъа крар авуникай чун игьтиятлу авуналди лугьузва (мана): «Къадагъа тир варцара гунагьар авуналди куьне квез зулум ийимир» («Ат-Тавба» сура, 36-аят). Къейд авун лазим я хьи, къадагъа крар авун неинки гьа и кьуд вацра гунагь я, амма и вахтунда гунагьдин заланвал шумудни са сеферда артух жезва!

Гьа и кар себеб яз Ражаб вацра авур хъсан крарай сувабни артух жезва. Малум тирвал, сив хуьн виридалайни важиблу ибадатрикай сад я, вучиз лагьайтIа маса ибадатрилай тафаватлу яз, сив хуьн чинебан ибадат я ва адакай анжах Аллагьдиз ﷻ ва сив хуьзвайдаз вичиз чизва. Адалай гъейри, имам Абу Давуда гъизвай якъин гьадисда лугьузва: «…къадагъа тир варцара сив хуьх ва хкуд, къадагъа тир варцара сив хуьх ва ам хкуд, къадагъа тир варцара сив хуьх ва хкуд…» («Сунану Абу Давуд» №2073).

Къуй Аллагь Таалади и вацран лайихлувилиз кутугай саягъда гьуьрмет ийиз чаз виридаз куьмек гурай, и вацра къадагъа тир крар авуникай чун хуьрай! Амин.

 

Мугьаммад-Амин Магомедрасулов

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Сура ат-Тавба (гъил къачун тlалабун)

И сурадин вилик «Бисмиллягь…» авач, вучиз лагьайтlа гьакl буйругъна Пайгъамбарди ﷺ. Аль-Гьакима агакьарнавай гьадисди и кар тестикьарзава. Гьакlни чал агакьнава хьи, «бисмиллягь…» - Аллагьди ﷻ хуьн патал лугьузва, амма и сура имансузриз кlичlе гун патал...


Дастамаз къачудайла дуьаяр кlелун

Суал: Дуьз рекьелай алатнавай са бязибуру лугьузва хьи, дастамаз къачудайла (гъилер, кIвачер чуьхуьдайла) дуьаяр кIелун бид’а я, гьавиляй абур кIелдай ихтияр авач. И гафар дуьзбур яни?   Жаваб: Ваъ, дуьзбур туш. Дуьа гьина хьайитIани ва мус хьайитIани ийидай ихтияр ава, анжах...


Исламда мазгьабар гьикl арадал атана?

Са гьихьтин хьайитIани месэладин гьакъиндай къарар кьабулдайла, имамар сифтени-сифте Къуръанда адакай вуч лагьанватIа, гьаниз килигзава.   Эгер анай абуруз жаваб жагъун тавуртIа, абур гьадисриз килигзава. Эгер гьанайни жагъун тавуртIа, а месэладин гьакъиндай асгьабри сад авунвай гафуниз...


Аялриз Исламдин тербия гунин эдебар

Эвел алатай нумрада   Аял Исламди хъсан яз гьисабзавай лацу рангунин парталар алукIиз вердишарна кIанда, гьеле аял чIавуз рушарик кьил кIевирдай вердишвал кутуна кIанда, яни чIарар къалур тийидай. ГъвечIи чIавалай тербиясуз аял табий тежедайди, терсди, тапарардайди, буш рахунрал рикI алайди,...


Ван ша, инсан, ахпа геж я

  Ван ша, инсан!   Аллагьди ﷻ ваз акьул ганва Пис-хъсанди кьатIун патал, Шуьше хьтин кьве вил ганва Экуь дуьнья акун патал.   Ваз руьгь ганва гьисс ийидай, РикIни уьмуьрдал шад жедай, Пай ганва ваз каинатдай Гьар жуьредин ванер къведай.   Вучиз и экуь дуьньяда Йиф...