Главная

Аллагьди ﷻ виниз акъуднавай варз – Ражаб

Аллагьди ﷻ виниз акъуднавай варз – Ражаб

Аллагьди ﷻ виниз акъуднавай варз – Ражаб

Играми тир мусурманар, квез алукьзавай пак варцар Ражаб, Ша’бан ва Рамазан мубаракрай! Къуй Аллагьди ﷻ чаз и варцар кутугай тегьерда тухун патал куьмек гурай! Чи гунагьрилай гъил къачурай! Амин.

 

Ражаб - вацран календардин ирид лагьай варз я. «Ражаб» гаф «ар-ружуб», яни «виниз акъудун» гафуникай хьанва. ГьакI, гьа Ражаб вацра вири мусурманриз малум тир вакъиаяр – аль-Исраъ ва аль-Ми`раж (Мугьаммад Пайгъамбар ﷺ йифиз Меккадай Иерусалимдиз фин ва анай цаварал хкаж хьун) – кьиле фена. Ражаб вацраз гьакIни Музаран Ражаб (Пайгъамбардин ﷺ ата-бубайрикай садан гьуьрметдай) лугьузва, вучиз лагьайтIа амай арабри чпиз дяве акъвазариз кIан тахьайла, Ражаб маса вацрал хутахзавай, адан тайифади лагьайтIа, а вацран чка дегишарнач.

Ражаб варз пак, къадагъа варцарикай сад я. Адакай Аллагь Таалади Къуръанда лагьанва (мана):

«Гьакъикъатда, затIар ва вахт яратмишайдалай кьулухъ Хуьзвай Кьуларал кхьенвай варцарин кьадар цIикьвед я. Абурукай кьуд къадагъа варцар я: Зуль-Къа`да, Зуль-Гьижжа, Мугьаррам ва Ражаб. И къадагъавални – дуьз рехъ я, Ибрагьиман ва Исмаилан рехъ, гьакI хьайила куьне абурун рехъ яхъ. Куьне квез зулум ийимир гьа кьуд вацра гунагьар авуналди, гьикI хьи а варцара авур гунагьар амай вахтара авурбурулай залан я…» («Ат-Тавба» сура, 36-аят).

Гьадисрин рекьяй имамар тир аль-Бухариди ва Муслима гъизвай, Абу Бакр асгьабдилай агакьнавай гьадисда лугьузва: «Йис цIикьвед вацракай ибарат я, абурукай кьуд къадагъа алайбур я, абурукай пуд сад-садан гуьгъуьналлаз къвезва: Зуль-Къа`да, Зуль-Гьижжа, Мугьаррам ва Музаран Ражаб Жумадаль-Ухрадинни Ша`бан варцарин арада ава» («Сагьигь аль-Бухари» № 6893; «Сагьигь Муслим» № 3179(. И варцар къадагъа алайбур я, вучиз лагьайтIа:

  1. Дявеяр авун къадагъа я, эгер душманди гьужум тавуртIа. Жув хуьн гьатта и варцарани къадагъа туш.
  2. И варцара авур гунагь маса вахтунда авурдалай артух я. Гьавиляй Аллагьди ﷻ Къуръанда гьа варцара къадагъа крар авуникай чун игьтиятлу авуналди лугьузва (мана): «Къадагъа тир варцара гунагьар авуналди куьне квез зулум ийимир» («Ат-Тавба» сура, 36-аят). Къейд авун лазим я хьи, къадагъа крар авун неинки гьа и кьуд вацра гунагь я, амма и вахтунда гунагьдин заланвал шумудни са сеферда артух жезва!

Гьа и кар себеб яз Ражаб вацра авур хъсан крарай сувабни артух жезва. Малум тирвал, сив хуьн виридалайни важиблу ибадатрикай сад я, вучиз лагьайтIа маса ибадатрилай тафаватлу яз, сив хуьн чинебан ибадат я ва адакай анжах Аллагьдиз ﷻ ва сив хуьзвайдаз вичиз чизва. Адалай гъейри, имам Абу Давуда гъизвай якъин гьадисда лугьузва: «…къадагъа тир варцара сив хуьх ва хкуд, къадагъа тир варцара сив хуьх ва ам хкуд, къадагъа тир варцара сив хуьх ва хкуд…» («Сунану Абу Давуд» №2073).

Къуй Аллагь Таалади и вацран лайихлувилиз кутугай саягъда гьуьрмет ийиз чаз виридаз куьмек гурай, и вацра къадагъа тир крар авуникай чун хуьрай! Амин.

 

Мугьаммад-Амин Магомедрасулов

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Женнетдин няметар

1. Аль-Мугъира бин Шу`бади агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Са сеферда Мусади вичин Раббидивай ﷻ хабар кьуна: «Женнетда авай инсанрикай виридалайни агъада авай гьал низ жеда?»   Ада жаваб гана: «Ам Женнетдин вири агьалияр Женнетдиз фейидалай кьулухъ атай...


Ички зиян я

Чехир, ички. Дегь девиррани и шейэр гьазуриз ва ишлемишиз чизвай. Эгер тарихдиз вил вегьейтIа, жуьреба-жуьре набатат-рикай, емишрикай пиводиз ухшар шей чи эрадал къведалди са шумуд агъзур йис вилик Египетда, Месопотамияда, Китайда, Мексикада гьазурзавай.   Чи эрадал къведалди ирид агъзур йис...


Аялриз Исламдин тербия гунин эдебар

Эгер аялрик хъсан эдебдин къайдаяр кутунвачтIа, диде-бубайриз уьмуьрда шад йикъар аквадач. И уьмуьрда инсандин бахтлувал ва бахтсузвал хъсан къилихдин несил тербияламишиз алакьунилай аслу я.   Виридаз тежрибадай малум я хьи, диде-бубдин кIвале гьихьтин секинвал жезватIа, эгер аялар тербия...


Рекье авайла суннатар авун герек яни?

Суал: Са бязибуру сеферда (рекье) авайла суннат-кпIар тавуртIани жеда лугьуз тестикьарзава. Ибур дуьз гафар яни?   Жаваб: Ваъ, дуьз гафар туш. АкI лугьузвайбур чеб Шариатдикай хабар авачирбур я. Абурун гафар кьуд мазгьабдикай гьич садавни кьадайбур туш. Кьуд мазгьабдани а кпIар авун суннат...


Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрада   Муьтlуьгъ хьухь Аллагьдиз ﷻ ва Адан Расулдиз ﷺ (вири кlвалахра), ва гьуьжетар ийимир (Бадр женгинин вилик куьне гьуьжетар авур тегьерда), акl авуртlа куьн михьиз руьгьдай аватда ва къуватдикай магьрум жеда. Сабур ая! Гьакъикъатда, Аллагь ﷻ сабур ийизвайбурухъ гала (абуруз...