Умм АтIыя аль-Ансария
Умм АтIыя аль-Ансария
Умм АтIыя аль-Ансария - лайихлу дишегьли асгьабрикай сад, гъазаватда, фикъгьда, гьадисар агакьаруна дишегьлийрин тарих хъсан краралди экуь авурбурукай сад я.
Адан тIвар Нусайба бинт аль-Гьарис аль-Ансария я. Ада Ислам ансаррин (Пайгъамбардин ﷺ асгьабар, Мединадин агьалияр) сифте дишегьлийрихъ галаз санал кьабулна. Дяведин майданрани гапуррин сериндик кваз, ада дяве ийизвай кьушундин карванрихъ галаз санал физ, аскеррин цихъ къанихвал рекьизвай, иви акъвазарун патал хирер хьанвайбур кутIунзавай, хуьрек гьазурзавай.
Ада лагьана: «За Пайгъамбардихъ ﷺ галаз санал ирид дяведа иштиракна. Зун шейэр хуьз акъваззавай, азарлубурухъ гелкъвезвай, хуьрек гьазурзавай, хер хьанвайбур сагъар хъийизвай».
Хайбардин дяведа Умм АтIыя Аллагьдин Расулдихъ ﷺ галаз санал экъечIай, гъазаватдин суваб кIанзавай къад дишегьлидин жергеда авай.
Умм АтIыяди Пайгъамбардин ﷺ руш Зайнаб чуьхвенай. Умм АтIыяди икI лагьана лугьуз агакьарнава: «Аллагьдин Расулдин ﷺ руш Зайнаб кечмиш хьайила, ада лагьана: «Ам тек кьадарда чуьхуьх: пуд ва я вад сеферда, эхиримжи сеферда – камфара (кафур) кваз, я тахьайтIа са тIимил кьван камфара вегь. Чуьхвейла заз лагь». Чна ам чуьхвейла, ада чав вичелай хутIунай, юкьван агъа пай кIевзавай парча вугана ва лагьана: «Адал им алукI».
Аллагьдин Расулдин ﷺ девирда Умм АтIыяди , Аллагь Тааладин патай суваб хьунин умуд аваз, кьейи дишегьлияр чуьхуьзвай.
Умм АтIыя Исламдин фикъгьдин гъавурда авай, адаз гзаф затIар хуралай чидай. Ада яхцIур гьадис агакьарна, абурукай ругуд кьве «Сагьигьдани» ава, мад сад – анжах аль-Бухаридин ва мад сад – анжах Муслиман «Сагьигьда».
Адан гьадисар кьуд «Сунан» туькIуьрайбуруни гъанва. Асгьабрикай адан гьадисар Анас ибн Малика агакьарнава.
Уьмуьдин эхирда Умм АтIыя Басрадиз (Иракдиз) куьч хьана ва ана инсанри адан чирвилерикай, диндин гъавурда хьуникай гзаф менфят къачуна. ГьакIни ада агакьарнай: «Пайгъамбарди ﷺ чавай кьин кьун къачуна, чна кьейибурухъ лугьунар тийидайвал».
Ам саки 70 йис тамам жедалди яшамиш хьана.
Къуй чаз Аллагь Таалади диндар дишегьли асгьабрилай чешне къачудайбур жез куьмек гурай! Амин.
