Мусайлимат Каззаб яна кьиникьикай куьруь гьикая
Мусайлимат тIвар алай лянет хьайида вич пайгъамбар тирди малумарна. И тапархъанди мусурманриз гзаф зарар гана. Ада Мугьаммад Пайгъамбар гьеле и дуьньядай фидалди вич пайгъамбарвилиз шерик авунай лугьуз, кIевивал ийизвай.
Ада гьакIни Жабраил вагьйу гваз гьар юкъуз Мугьаммад Пайгъамбардин патав хьиз, вичин патавни эвичIзавайди тестикьарзавай. «Къурайшитар квелай квелди хъсан я кьван, пайгъамбарвални гьукум гьабурув жедайвал? Чилерни, инсанарни квез гзаф ава, Жабраилни вагьйу гваз зи патав эвичIзава», - лугьузвай ада.
Инсандин рикIяй иман акъатна ягъалмишвиле гьатайла, адаз регъуьвилин ва намусдин гьич гелни амукьзавач, амма табни фитне адан мециз, виртни чIем хьиз, лезет гудай затIар жезва. Гьа икI, алчах тапархъанди Бану Гьанифат тапарралди вичин патаз гъана. Адалай гъейри, ада Ямаматдин агьалийрикай виридалайни гьуьрметлу кьве кас алдатмишарна.
Ада а кьве кас вич пайгъамбарвилиз шерик авунвайдан патахъай шагьидар яз гъана. «Эгер агъазвачтIа, абурувай хабар яхъ», - лагьана ада вичвичихъ агъунваз ва гьабур къалурна. Вуч ийидатIа тийижиз амукьай инсанар Ражжал ибн Анфаватан ва Магькам ибн ТIуфайлан патав фена ва абурувай хабарар кьаз гатIумна. «Куьне Мусайлиматан ихтилатдикай вуч лугьуда? – жузуна абурувай. – Эгер квез чизватIа, дуьз лагь, куьн тайифада авай виридалайни ихтибарлу ксар я эхир».
Кьве алчахдини гьич регъуьни тахьана инсанрин вилик экъечIна, Мугьаммад Пайгъамбарди Мусайлимат пайгъамбарвилиз шерик авур тир лугьана, тапан шагьидвал авуна. Абурун тапан шагьидвили Мусайлиматан тIвар-ван генани гзаф акъатуниз куьмек гана. Тайифадин чIехи паюни тапан пайгъамбарвал гьакъикъатдай кьуна ва адан гуьгъуьниз фена.
Бану Тамим тайифадин муртадрин кьил Сажагьани вич пайгъамбар я лугьуз тестикь ийизвай. Азан гудайла муаззинди гьарайзавай: «За шагьидвал ийизва, гьакъикъатда, Сажагь – Аллагьдин пайгъамбар я». Гьа вахтунда адал Ямаматдай тир Мусалиматакай хабарар агакьна ва «пайгъамбар» Сажагь Мусайлимат Каззабахъ къекъвез Ямаматдиз фена. Абур гуьруьшмиш хьана. Абур кьведни са дережада аваз хьана ва абурун фикирарни сад тир.
«Ваз гьихьтин вагьйу къвезва?» - хабар кьуна Сажагьа. Мусайлимата чIуру дегишвал аваз «Ла укъсиму…» кIелна. «Вун дуьз пайгъамбар я, - рази хьана Сажагь. – За зун ваз гъуьлуьз гузва». Амма магьар яз ада дин сад хьтинди хьунин шартI эцигна.
Мусайлимата а шартI кьилиз акъудун хиве кьуна. Ада муаззиндиз эверна ва Мугьаммад Пайгъамбардин шариатда авай вад ферз кпIуникай кьвед гьич авунвайди Сажагьан тайифадиз малумарун буйругъна ва идалди абур шадарна. «Мусайлиматан шариатди» регьятвал гъана ва инсанар экуьнин ва йифен кпIарикай азад авуна. Эцигай шартI кьилиз акъудна.
Сажагьа лап гзаф разивилелди Мусайлимата лагьай гафарай, адалай тарифар авуна. ГьакI абуру, чпин «пайгъамбарвилер» сад авуна, цIийи дин арадал гъиз башламишна. И карди мусурманрик къалабулух кутуна.
Секинсузвал акатай, абур Мединадиз халифдин патав фена ва лянет хьайи Мусайлимата адаз акси яз Ямаматда тешкилнавай фитнедикай ахъайна. Сиддикьа ам секинарна: «Тади ийимир, Аллагьди ам пуч ийида лагьана, за умуд ийизва».
Халид кьушун галаз Батхада амай ва ана муртадрин арада къайда твазвай. Ам халифдин буйругъдалди гьиниз хьайитIани физ гьазур тир. Гьабибдин Шариат терг ийиз алахънавай Мусайлиматакай агакьай хабар халифди заландиз кьатIана. Сиддикьа Халидан патав «Бисмиллагьдилай» башламишзавай кагъаз гваз зарб чамар ракъурна.
Сифте нубатда, ада Аллагьдихъай кичIе хьана кIанзавайди рикIел хкана, ахпа Халидаз насигьат гана: «Ваз чир хьухь хьи, вун гьеле Бану Гьанифат хьтин къуватлу тайифадал гьалтнавайди туш. Гьасятда дяве ийиз башламишмир, жезмай кьван меслят хьунал гъиз алахъ.
Амма эгер ислягьвилелди кар туькIуьриз тахьайтIа ва дяве ийидайвал хьайитIа, вуна сифте башламиша. Ансаррихъ ва мугьажиррихъ галаз дикъетлу хьухь, абурун патахъай Расулдин веси чIурмир, абурухъ галаз векъиз рахамир, милайим хьухь ва хъсанвал авурдаз хъсанвал хъия, ваз писвал авурдалай гъил къачу ва лагь хьи, писдакай къерех хьун патал куьмек ва хъсанвилихъ элкъуьн анжах Аллагь Тааладивай я.
Ваз чир хьухь хьи, вуна Аллагь Тааладихъ ва Расулдихъ инанмиш тахьанвай тайифадихъ галаз я дяве ийизвайди. Мусурманрин агъсакъалрал – Расулдин асгьабрал – меслят гъваш. Гапур гапурдиз акси яз къакъарай акъуднаваз яхъ. Инша Аллагь, за ви гъалибвилик умуд кутазва».
Халидал дерин мана авай Сиддикьан и кагъаз агакьна. Ада вичин женгинин вири юлдашар кIватIна, абуруз кагъаз кIелна ва вичин гуьгъуьниз къвез рази яни лагьана жузуна. «Вун гьахъ я. Чун ви гуьгъуьниз къведа.
Чи арада ваз хаинвал ийидай кас авач», - са сесинай жаваб гана вирида. Исламдин дин патал чанар гуз гьазур тир асгьабрин кьушун дяведиз физ гьазур хьана. Мусайлиматан везирдиз, ТIуфайлан хциз Гьасан ибн Сабита кхьей кагъаз ракъурна.
Ада ана векъидаказ абур хабардар ийизвай хьи, абур акъвазайтIа, гьавайда женг чIугун тавуртIа ва иви экъич тавуртIа хъсан я. Халидалай и кагъаз агакьайла, ТIуфайлан хци Ямаматдин асул-несил авай инсанриз эверна ва абуруз ам кIелна. «Эй Бану Гьанифат тайифа! Пака квел чпин стхаяр къутармишун патал чан гуз гьазур мугьажирарни ансарар гьалтда.
Куьнени абуру хьиз, сад патал садан чан гьайиф текъвез, дяве авуна кIанда», - мягькемдиз лагьана ада. Жаваб адан гафарилай генани мягькемди тир: «Къуй атурай, пака аквада». ТIуфайлан хва жавабдал рази яз амукьна ва ада лагьана: «Заз гьа и гафар тир ван хьана кIанзавайди».
КьатI ама.
ШЕЙХ САИД ЭФЕНДИ, «ПАЙГЪАМБАРРИН КЬИСАЯР 2-ПАЙ» КТАБДАЙ.
