Главная

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран хтул

 

Асма бинт Абу Бакра ахъайзава хьи, гьеле Меккада амаз ам руфунал залан хьана. Аял хадай вахт жедайла, чна гъуьлуьхъ галаз Мединадиз куьч хьун кьетIна. Рекье чун Къуба лугьудай чкада акъвазна.

 

Ана за чи хва Абдуллагь хана. За ам Аллагьдин Расулдин ﷺ патав тухвана ва адан метIерал эцигна. Ада хурма гъун буйругъна, ам жакьвана ва аялдин сиве экъуьрна. Зи хцин къенез фейи сифте затI Аллагьдин Расулдин ﷺ цуькIуьн хьана. Ахпа Пайгъамбарди ﷺ адаз дуьа авуна. Им мугьажирар куьч хьайидалай кьулухъ абуруз хьанвай сад лагьай аял тир. Мугьажирар и хабарди гзаф шадарна, вучиз лагьайтIа имансузрин арада ванер авай хьи, чувудри куьч хьанвай мусурманар суьгьуьрда тунва ва абуруз аялар хьун мумкин туш.

Ирид, муьжуьд йис алатна ва Абдуллагь Аллагьдин Расулдин ﷺ патав атана адаз кьин кьадайвал. Им адан буба Зубайран мурад тир. Вичин патав кьин кьаз атанвай гъвечIи Абдуллагь акурла, Аллагьдин Расул ﷺ хъуьрена.

Лугьузва хьи, Абдуллагь хайила Абу Бакра ам гъилерал кьуна, инсанриз къалуриз Мединадин куьчейрай физвай, чувудри чукIурзавай ванер тапарар тирди инсанриз якъин чир жедайвал.

 

Абдуллагь Абу Бакраз ухшар тир

Абдуллагь ибн Зубайр къурайшитрин хъсандиз рахадай ва вязер ийидайбурукай сад тир. Ам инсанрин вилик рахадайла, адай гзаф Абу Бакран ухшар къведай. Бедендин юзунар, рахунин къайда, адан сес лап дуьм-дуьз Абу Бакраз ухшар авай.

Усман ибн Аффана гьакимвал ийизвайла, Абдуллагьа берберриз акси женгера иштиракна. Мусурманри а женгина ажайиб гъалибвал къачуна. Мусурманрин хазина берберрин гзаф кьадар мал-девлетдалди ацIун хъувуна. Мусурманрин кьушундин кьил тир Абдуллагь ибн Сарха Абдуллагь ибн Зубайр ва адан аскеррикай са шумуд кас и шад хабар гваз мусурманрин халиф Усман ибн Аффанан патав ракъурна. Абдуллагьа галай-галайвал куьлуь-шуьлуьярни кваз Усманаз женгиникай ва адан нетижадикай ахъайна. Абдуллагьан ихтилатдиз дикъетдалди яб гана, Усмана лагьана: «Вавай минбардал хкаж хьана ва им вири Мединадин мусурманриз ахъайиз жедани?» «Эхь», -жаваб гана ада.

Абдуллагьа ахъайзава: «Зун минбардал хкаж хьана ва берберрихъ галаз хьайи женгиникай ва мусурманри абурал къачур гъалибвиликай ахъайиз хьана. И вахтунда заз кIватI хьанвайбурун арада зи буба Зубайр авайди акуна. Заз регъуь хьана ва за зи ихтилат акъвазариз са тIимил амай, вучиз лагьайтIа бубади зи рикIе кьетIен чка кьазвай. Амма ада вичин ишарадалди за ихтилат давамарна кIанзавайди заз чирна. АкI хьайила за ихтилат давамарна. Зун минбардилай эвичIайла, бубади заз лагьана: «За Аллагьдал ﷻ кьин кьазва, за ви ихтилатдиз яб гудайла, заз акI авай хьи, на лугьуди за Абу Бакраз яб гузва».

 

Абу Бакра вичин мециз жаза гузва

Са сеферда Умар Абу Бакран патав фена ва адаз Абу Бакра вичин мез кьаз ялиз акуна. Умара лагьана: «Акъвазара кван, Аллагьди ﷻ вун регьимдик кутурай!» Абу Бакра лагьана: «Им гьада я зун вири пис крарал гъизвайди. Заз ван хьана гьикI Аллагьдин Расулди ﷺ лугьузвайтIа: «Беденда, меци вичиз зарар гузва лугьуз, арза тийизвай бедендин пай авач».

 

Абу Бакра вичиз Фатима це лугьун

Пайгъамбарди ﷺ Али ибн Аби ТIалибаз гаф ганвай, ам Мединадиз куьч хьайила, адаз Фатима гъуьлуьз гуда лагьана. Идакай абуру гьелелиг садазни лагьанвачир.

Куьч хьайидалай кьулухъ са тIимил вахтунилай мугьажирар Мединада вердиш хьана ва абурунни ансаррин арада стхавал мягькем хьана. И вахтунда Абу Бакра, Аллагьдин Расулдин ﷺ патав фена, вичиз Фатима це лугьун кьетIна. Гьахьтин мурад аваз Абу Бакр атайла, Пайгъамбардивай ﷺ адаз ваъ лугьуз хьанач ва икI лагьана: «Къарардал вил алаз акъваз». Аллагьдин Расулдин ﷺ кIваляй хтайла, Абу Бакра вуч хьанатIа Умараз ахъайна. Умара адаз лагьана: «Ада ваз ваъ лагьана, я Абу Бакр». А вахтунда Абу Бакра Фатима Умара вичиз це лугьун меслятна. Умар Аллагьдин Расулдин ﷺ патав фена ва адазни гьахьтин жаваб гана. Ам элкъвена хтана ва хьайивал Абу Бакраз ахъайна. А чIавуз Абу Бакра лагьана: «Ада ваз ваъ лагьана, я Умар ».

 

«Пайгъамбардин халифрикай 600 кьиса» ктабдай

 

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Угъри Аллагьди ﷻ лянетламишзава

Газет кlелзвай играми стхаярни вахар, къе чун угъривиликай рахада. Ам Исламда къанни сад лагьай чlехи гунагь я. Угъри инсанриз ва Аллагьдиз ﷻ такlан кас я, ам халкьдин виляй аватзава ва Шариатдини адаз пис жаза гузва, гьавиляй мусурманар а гунагьдивай яргъа хьун лазим я.   Ислам динди...


Ибрагьим пайгъамбардикай гьакъикъи гьадисар

Са сеферда Ибрагьим пайгъамбардикай асгьабриз ахъайдай чlавуз Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Гьакъикъатда, Ибрагьим Исмаилахъ ва адан дидедихъ галаз рекье гьатна ва абурув яд авай цел гвай. Исмаилан дидеди а целцяй яд хъваз хьана ва адаз вичин хциз гудай гзаф нек авай, та абур Меккадиз...


Исламда зурба дишегьлияр

Къенин юкъуз дишегьлидин гуьрчегвал рекламада ишлемишун - им дишегьлияр маса гайидай, абурал хъуьрейдай жезва.    Алай девирдин рагъ акIидай патан медениятди (культура) дишегьли гуя вири патарихъай азад ийизва. Амма а мусурман тушир халкьарин ниятар михьибур туш, чахъ абуруз къимет...


Аялриз Исламдин тербия гунин эдебар

Эвел алатай нумрада   Аял Исламди хъсан яз гьисабзавай лацу рангунин парталар алукIиз вердишарна кIанда, гьеле аял чIавуз рушарик кьил кIевирдай вердишвал кутуна кIанда, яни чIарар къалур тийидай. ГъвечIи чIавалай тербиясуз аял табий тежедайди, терсди, тапарардайди, буш рахунрал рикI алайди,...


СУАЛ-ЖАВАБ

КапI авурдалай кьулухъ бязибуру кьилелай гъил алтадзава ва са вуч ятIани кIелзава. Ам Шариатда авай кIвалах яни? Ферз тир капI авурдалай кьулухъ кьилин чIараривай гъил гвягъун Сунна (Пайгъамбардин ﷺ рехъ) я. Анас бин Малика лагьана: «КапI авурдалай кьулухъ Пайгъамбарди ﷺ гъил кьиливай...