Пайгъамбардин уьмуьрдикай суалар ва жавабар
Эвел алатай нумрайра
Бану Мусталак тайифадиз акси гъазаватда мунафикьрин кьил Абдуллагь бин Убаяди мугьажирриз лагьай эцядай ва эдебсуз гафар ван хьайила Пайгъамбарди вуч авунай?
Пайгъамбар и кардив арифдарвилелди эгечIна. Ада Умараз а мунафикь жазаламишдай ихтияр ганач ва гьуьжетар арадал текъведайвал, ада вири асгьабриз чеб физвайдакай хабар гун буйругъна. Им Пайгъамбар , адет яз, рекье гьат тийизвай нисинин вахт тир.
Абдуллагь ибн Убаядин хва Пайгъамбардин патав атана ва вичин мунафикь буба яна рекьидай ихтияр тIалабна. Абдуллагь ибн Убаядин хци ихьтин тIалабун авунин себеб вуч тир?
Абдуллагь ибн Убаядин хцел, рикI михьи мусурмандал, вичин бубади Пайгъамбардиз ва асгьабриз лагьай эдебсуз ихтилатрин ванер агакьна. А чIавуз ам Пайгъамбардин патав атана ва вичин буба яна рекьидай ихтияр гун тIалабна. Адаз Пайгъамбарди и кар масадал тапшурмишунихъай ва и кар себеб яз, вичин буба кьейиди душман хьиз такIан хьунихъай кичIезвай. Пайгъамбарди лагьайтIа, адаз вичин бубадиз хъсанвал авун буйругъна («Нуруль-якъин»).
«ХандакI» гъазаватдиз ахьтин тIвар вучиз ганай?
Аль-Агьзаб женгиниз ХандакI тIвар гунин себеб ам тир хьи, душмандивай шегьердал гьужумиз тахьун патал, Пайгъамбарди элкъвена Мединадал сенгерар акъашун буйругъна ва гьа карда вичини иштиракна. «ХандакI» гаф араб чIалай таржума авурла - им «хандакI», «сенгер» лагьай чIал я.
Мусурманриз сенгерар акъашиз ни чирнай?
Арабри икьван чIавалди дяве ийидайла сенгерар ишлемишайди тушир. Асгьаб Салман альФарисиди Пайгъамбардиз сенгерар акъашун меслят къалурна ва вичин ватанда гьакI ийизвай лагьана. Пайгъамбардиз и теклиф бегенмиш хьана ва Салман альФарисидин меслятдиз яб гана хандакI акъашун буйругъна.
ХандакI гъазават кьиле финин себеб вуч тир?
Мединада авай бану Назир тайифадай тир чувудри эвер гуналди къурайшитар мусурманриз акси яз дяве ийиз экъечIна. Абурун патал гьакIни бану Салим, бану Фазаз, бану Мурах, бану Асад ва маса тайифаяр алай.
ХандакI гъазаватдиз гьазур жедайла Пайгъамбарди r гьихьтин иштираквал авуна?
ХандакIдин женгиниз гьазур жедай юкъуз Пайгъамбарди вири мусурманриз чешне къалурна: ада хандакI акъашунин карда лап чIехи иштираквал авуна, ада мусурманрихъ галаз санал накьв тухузвай. Чпин далудал алаз накьвар тухудайла, ансарри ва мугьажирри Пайгъамбардикай тарифдин манияр язавай. Пайгъамбарди абуруз жаваб гузвай: «Я Аллагь , дугъриданни, Эхиратдин няметрилай гъейри маса няметар авач ва Вун ансаррилай ва мугьажиррилай рази хьухь!» Гьа и четин юкъуз, мусурманри галаз-галаз пуд юкъуз тIуьн тавунвайла, Пайгъамбарди вичин руфунал чин дуьз къван кутIунна, ада вичиз дуьз акъвазун патал куьмек ийидайвал, кIвалахзавай.
ХандакI акъашдайла гьихьтин мужизатар (аламатар) ачух хьана?
ХандакI акъашдайла ихьтин мужизатар хьана:
- Пайгъамбарди паяй тIуьн артух хьана: са бацIидин як ва фан са шумуд кIус вири кьушундиз бес хьана. Вири мусурманри тухдалди тIуьна, амма тIуьн гьатта тIимил хьанач.
- Са шумуд асгьабдивай кукIвариз тахьай чIехи къван Пайгъамбарди керкидалди яна кIус-кIус авуна. Гьар сеферда Пайгъамбарди керкидалди чIехи къван ядайла, са куь ятIани цIайлапанди хьиз нур гузвай ва гьар сеферда Пайгъамбарди «Аллагьу акбар» лугьузвай. Пудра акъатай нурдин мана – им мусурманриз персрин Кисрадин къеле, Византия (Дамаск) ва Сана (Йемен) жеда лагьай чIал тир.
- Кафирар галай патахъ гужлу гар акъатна, амма мусурманриз адакай зиян хьанач. Аллагьди бутпересрал гарунин шикилда аваз Вичин кьушун ракъурна ва ада абурун рикIера кичI туна, абурун алачухар ярхарна ва тергна. Адалай кьулухъ бутпересар тадиз элкъвена хъфиз гатIумна.
ХандакI гъазават квелди куьтягь хьана?
И женгина мушрикар магълуб хьана ва абур дяве тавуна кьулухъ чIугуниз мажбур хьана, гьикI хьи мусурманрин иштираквал авачиз, Аллагьди абур кьве жуьреда кукIварна. Сад лагьайди, мушрикрикай Нуайм бин Мауд тIвар алай са касди Ислам кьабулна ва Пайгъамбардин патав атана ада вичин куьмек теклифна. Имансузриз лагьайтIа, ада Ислам кьабулнавайди чизвачир ва идакай менфят къачуна, ада абур кьве патал чара авуна. Кьвед лагьайди, къати къайи гару мушрикар кукIварна.
КьатI ама
«МУГЬАММАД ПАЙГЪАМБАРДИН УЬМУЬР» КТАБДАЙ.
