Главная

Пайгъамбар и дуьньядилай фейи къайдадикай куьруь кьиса

Пайгъамбар  и дуьньядилай фейи къайдадикай куьруь кьиса

Гьа икI, Аллагьди Гьабибдин шариат умматдиз рехъ яз тестикьарна. Гьар са затIуниз баянар гуз, суалриз жавабар гуз ва душманрал гъалибвал къачуз, Къуръан – вири къарар кьабулуна рехъ къалурдайди хьана. Къуръандиз муьтIуьгъ хьун ва ТIагьадин гуьгъуьна аваз фин – умматда гьар садан буржи хьана. Виликдай авай вири динар амал аламачирди яз малумарай Ислам кьабулун вири инсанар патал мажбурнама хьана.

Аллагь Таалади Исламдилай гъейри амай вири динар кьабул тавурди Къуръандин аятди шагьидвалзава: «Инна-д-дина инда Ллагьи-ль-Исламу». Адан мана: «Аллагьди кьабулзавайди анжах Ислам я». Пайгъамбарди дин инсанрал агакьарна. Инсанар ризкьидал таъминарун Аллагьди Вичел къачуна, абурун хиве лагьайтIа, Вичиз ибадат авун туна. Аллагьди умматдиз тубадин варар ахъайна ва ТIагьади адан шартIарин гъавурда туна.

Мергьяматлу Аллагьди гьалалдан ва гьарамдан гъавурда туна, яваш-явашди Исламдин дестекар кьиле тухун инсанрин хиве туна ва гъавурда тун тавур са затIни тун тавуна, кьве дуьньядани хийир гудай затIар ТIагьадиз чирна. Гьабибди вичин пайгъамбарвилин везифа кьилиз акъудна, умматдал эмирар ва къадагъаяр агакьарна ва вич и дуьньядай фейидалай кьулухъ вуч жедатIа вири дуьз лагьана. Ахпа Алемдин Сир , дуьнья экуь авур насигьатдин Нур эхиримжи рекьиз физ гьазур хьана.

Сафар вацран эхиримжи арбе юкъуз Пайгъамбардиз кьилин тIалар жез гатIумна. Им гьижрадин 11-йисан кьвед лагьай варз тир. Сафар вацран гуьгъуьна авай Рабиуль-авваль вацран 12-лагьай юкъуз (ислендиз) ам и дуьньядай фена. Пайгъамбар дуьньядиз атуналди вири алем нурлу авур, адаз РагъакIидай ва РагъэкъечIдай патар къалурай ва инсанри садасадаз ам дуьньядиз атунин шад хабар гайи пак ислен югъ – адахъ шехьдай югъни хьана. Халикьди гьакI туькIуьрнава – къе чна мехъер ийизва, пака лагьайтIа – кьейидахъ шелар. Акьуллубур гьевеслу авун патал Къуръанда насигьатдин мисалар гзаф ава.

Пайгъамбар Мединадиз куьч хьайидалай кьулухъ нурлу хьайи вири шейэр гьа юкъуз мичIивили кIевна. Гьатта виридалай чIехи асгьабривайни, абур Гьабибдикай магьрум хьайила, ахьтин дерт эхиз хьанач ва чпивай-чеб квахьна, вуч ийидатIа чин тийиз хьана. Гъамуникди дили хьанвай Умарасгьабди , Пайгъамбар кьенва лагьайдан кьил атIана галудда лугьуз кичIерар гана. Бязибур кьил-кьилел алачиз ярх жезвай, муькуьбурувай чIал кьуна рахаз жезмачир. Ясриб мичIивили кьуна, садаз-сад аквадай мумкинвал амачир. Виридалайни кIеви иман авай Абу Бакр секиндиз асгьабрихъ галаз рахана ва сабур квахьнавайбуруз тербет гана. Адан имандин тамамвал виридаз якъин хьана.

Ада лагьана: «Эгер са ни ятIани Мугьаммадаз ибадат ийизвайтIа, къуй чир хьурай ам кьенвайди. Ни Халикьдиз ибадат ийизватIа, чир хьурай хьи, Адал гьамиша чан ала ва махлукьатрикай гьамиша яшамиш жедай касни авач».

Аллагьди «ан-Наср» сура ракъурайла, Пайгъамбардиз вичин эхир мукьвал хьанвайди чир хьана. Ам ракъурайдалай кьулухъ Пайгъамбар кьве йисуз яшамиш хъхьана. Лугьузва хьи, гьакьван вахтунда ам садрани хъуьренач.

Ахпа Азраил малаик иер акунар аваз Пайгъамбардин патав атана. РакIарин патав акъвазна ада Гьабибдиз салам гана ва, регъуь мугьманди хьиз, гьуьрметдивди кIвализ гьахьдай ихтияр къачуна. ТIагьади ихтияр гана ва адаз кIвализ теклифна. Азраил малаик адан патав фена. Расулди адавай Жабраил гьина туна лагьана, хабар кьуна. «Сад лагьай цава», - жаваб гана кьиникьин малаикди. Ада цаварин агьалияр Жабраилан патав башсагълугъвал гуз физвайдакай Расулдиз ахъайна.

Гьасятда Жабраил малаик атана, Шафидиз салам гана ва адан патав фена. Расулуллагьди Аминуллагьдиз лагьана: «Эгер зун патал шад хабар аватIа, заз лагь». «Вун патал Женнетдин варар ахъайнава», - иердиз жаваб гана Жабраила Расулдиз . «Я Жабраил , за вавай адакай туш жузазвайди, заз маса хъсан хабар авачни?» - жузуна Пайгъамбарди . «Вири ирид цаварин малаикар кIватI хьанва ва вун къаршиламишиз гьазур жезва», - лагьана Жабраила.

Расулди мад адавай вичин рикI секин тежезвай умматдикай жузуна. Жабраил малаикди Аллагьдин патай шад хабар агакьарна ТIагьадиз хвеши авуна: «Женнетдиз сифте ви умматни галаз вун гьахьда. Вун гьахьдалди маса умматриз Женнет къадагъа я». «Гила зи мурад кьилиз акъатна», - лагьана Расулуллагьди ва Азраилдиз вичин патав къведай ихтияр гана. Кьиникьин малаик атайла, регьим яз ракъурнавай, чан алай вири затIарин ЧIехиди рекье гьатиз гьазур хьана.

Женнет рикIел хтайла, Аллагьдихъ галаз гуьруьш хьунихъ тамарзу хьанвай Абулькъасим кьиникьин вилик жедай гьалдиз гьахьна. Къудратлуда Вичин вири лукIариз вичяй хъун кьисмет авунвай къаб Агьмадални агакьна. Гьа вядеда Жабраил малаик анихъ элкъвена. «Вун вучиз анихъ элкъвезва, заз килигдай кьван рикI янавани?» - жузуна Агьмада. «Я Аллагьдин Расул ва зи гзаф масан дуст, ваз килигуникай зи рикI гьикI яда кьван? Амма вун рекьидай гьалда авайла ваз килигиз нелай алакьда?!» - лагьана Жабраила.

Гьабиб Мугьаммад кьиникьин начагъвилик азарлу хьайила, адаз авайди вири ирид динар тир. Абур туна рекьиз Аллагьдихъай регъуьвиляй, ада а пул кесибриз пайна. Килиг кван, къе чун, Пайгъамбардин уммат, гьихьтин гьалда аватIа. Адаз Аллагьдихъай регъуь хьана, ирид динардикай ибарат тир ихтияр авай эменни ирс яз таз ва ам вичел чан аламаз садакьа яз гана! Ваъ, за мал-девлет ирс яз тун къадагъа ийизвач, анжах лугьузва хьи, Гьабибдин Сунна кьуртIа хъсан я. Заз анжах кIанзавайди, хъсан крар такIан хьанвай алай аямдин рухваяр Исламдин гуьзелвилин гъавурда акьун я.

Гьалал эменни нукьсан яз гьисабун зи мурад туш, адакай лугьудай нубат атанвач. Гьелелиг зи мурад, чеб хьтин инсанар кьена абурун девлет чпиз къачузвайбурун кьилиз акьул атун я. Эй Пайгъамбардин рехъ кьунвай Исламдин инсанар, Аллагьдихъай кичIе хьана гьарамдикай жув хуьх. Куьн халкь авур Халикьдиз , Ада куьн халкьдин девлет недайбурукай авунач лагьана, шукур гъваш. Ахьтин уьмуьр тухузвайбурал пехил жемир ва Аллагьди тайинарнавайдал рази хьухь.

Ада квез ризкьи гун Вичел къачунва, гьакI хьайила Адак умуд кутур, куьн Адан рикIелай алатдач. Эй акьул авайбур, буржара гьатна девлетрихъ къекъвемир, адакай мукъаят хьухь! Кесиб касни девлетлу я, эгер адал буржар алачиз хьайитIа, буржари кесибвилин ракIарар ахъайзава хьи. Бурж алачиз фуни кьел тIуьн хъсан я, буржар алаз чIемни вирт недалди. Дуьзвал авачиз кIватIай девлетдик берекат жедач, дуьзвилелди кIватIнавайдак лагьайтIа, ам тIимил ятIани, берекат жеда.

КьатI ама.

«ПАЙГЪАМБАРРИН КЬИСАЯР 2-ПАЙ» КТАБДАЙ.

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


СУАЛ-ЖАВАБ

Мусурманди вичин атIанвай чIарарни кикер гьиниз авун лазим я? Мусурмандиз абур санал кIватIна са михьи чкадал, чилик кутун меслят къалурзава («Ианату-тI-тIалибин»).       Алай вахтунда некягь ийидайла, гададин паталай адан буба физва. Ихьтин некягь дуьз...


Жуван меслят жуваз тур!

Куьне фикир гайиди яни, маса инсандиз меслят гуз гьикьван регьят кар ятIа? Я тахьайтIа жуван фикир лугьуз, ада вуч авун ва я тавун лазим тиртIа, гьатта вавай хабар кьун тавунваз хьайитIани? Кар чарадан уьмуьрдиз талукь тирла, чакай на лугьуди психологар ва я арифдарар жезва ва вуч ийидатIа, дуьз...


Устаздиз гьуьрмет авунин эдебар

Гьакъикъи устаздин гуьгъуьна аваз фин, ада тапшурмишнавай вирд (Аллагьдиз ﷻ зикир авун ва Пайгъамбардал ﷺ салаватар кIелун) тамамарун гьар са мусурмандиз ферз я. Ам итимриз ва дишегьлийриз, алимриз ва тийижирбуруз, гьакимриз ва гьакIан инсанриз, кьуьзуьбуруз ва жегьилриз ферз я.   Къуръандин...


Ша, илиф, азиз Рамазан!

Рамазан варз гьар йисуз дуьньядин мусурманри гуьзлемишзавай багьа мугьман я, вучиз лагьайтlа а вацра хъсан амалар ийиз регьят жезва ва гьа са вахтунда абурай гузвай сувабдин кьадарни Аллагьди ﷻ артухарзава. Куьрелди лагьайтlа, Рамазан вацрахъ гьисабиз тежер кьадар хъсанвилер ава. Къуй чун абурукай...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Кьунвай кьиниз вафалувал   Айшади ахъайзава: «Абу Бакра са чIавузни кьур кьин чIурайди туш, та кьин кьун чIурайла гъил къачуниз куьмекдай кар авунин аят ракъурдалди». Адалай кьулухъ ада лагьана: «Къедлай кьулухъ, са кардин патахъай кьин кьурла, эгер заз идалай са маса кар...