Главная

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакр ас-Сиддикьакай  кьисаяр

Абу Бакр ас-Сиддикьакай  кьисаяр

Абу Бакр  ва адан хва кьейиди

 

ТIаифдин женгина Абу Бакран  хва Абдуллагьа хьел акьуна. Хер деринди хьана ва Абдуллагьаз ада гзаф йисара азиятар гана.

 

Хер сагъ хъхьанач ва Пайгъамбар ﷺ и дуьньядай фейидалай кьулухъ, вичин буба Абу Бакр  халиф тир вахтунда, ам гьа хирекди кьена. Хва ягъай хьел Абу Бакра  хуьзвай, ада Бану Сакъиф тайифа атун гуьзетзавай. Абур атайла, Абу Бакра  хьел акъудна ва лагьана: «Квекай садаз кьванни и хьел чизвани?» Саид ибн Убайда лагьана: «Ам зи хьел я, за ам гьазурайди тир ва за адалди ягъни авуна». Абу Бакра  лагьана: «Гьакъикъатда им зи хва Абдуллагь кьейи хьел я. Шукур хьуй Аллагьдиз ﷻ ви гъилералди адакай шагьид авур ва ви кьиникь адан гъилералди тавур. Ада куьн кьведни виниз акъудна».

 

Абу Бакр  Зуль Бижадайн кучукдайла

Абдуллагь ибн Масуда  ахъайзава: «Чна Пайгъамбардихъ ﷺ галаз санал Табукдин женгина иштиракна. Йифиз чун ксуз къаткана. Са тIимил ксайдалай кьулухъ зун ахварай аватна ва ял ягъиз акъвазнавай чи кьушундин патав заз кузвай чирагъ акуна. Зун къарагъна ва ам галай патахъ фена. Экуьнин патав фейила, заз акуна анал Аллагьдин Расул ﷺ, Абу Бакр  ва Умар  алайди. Заз Абдуллагь Зуль Бижадайн кьенвайди чир хьана ва абуру йифиз адаз сур эгъуьнзавай. Пайгъамбар ﷺ суруз эвичIна, Абу Бакр ва Умар  юкь агъуз авуна адаз килигзавай. Аллагьдин Расулди ﷺ абуруз лагьана: «Куь стха суруз авуд». Абуру явашдиз ам суруз авудна. Пайгъамбарди ﷺ ам сура эцигна ва лагьана: «Я Аллагь ﷻ, зун адалай рази тир, Вунни адалай рази хьухь». Абдуллагь ибн Масудаз  Аллагьдин Расулдин ﷺ и дуьа ван хьайила, ада лагьана: «Агь, эгер къе и сура авайди зун тиртIа».

Абу Бакр  гьамиша Пайгъамбардин ﷺ патав жедай ва адан вири крара иштиракдай.

 

Рекье цихъ къанихвал

Умар ибн ХатIтIаба  ахъайзава: «Чун Аллагьдин Расулдихъ ﷺ галаз санал Табукдин дяведиз фена. Къумлухда пис чимизвай. Рекье чун ял ягъиз акъвазна, чав гвай яд куьтягь хьанвай ва вири цихъ пис къаних хьанвай. Чна гьатта фикирзавай хьи, чал чан аламукьдач. Цихъ къанихвал акьван кIеви тир хьи, бязибуру чпин девеяр тукIваз хьана, абурун къенерай са жими затI жагъидатIа лугьуз, умуд ийиз. А вахтунда Абу Бакр  Аллагьдин Расулдин ﷺ патав фена ва лагьана: «Я Аллагьдин Расул ﷺ, гьакъикъатда, Аллагьди ﷻ ви дуьа жаваб тагана тазвайди туш, вуна дуьа авуна Аллагьдивай  марф тIалабайтIа жедачни?» «Ваз гьакI кIанзавани?» - жузуна адавай Пайгъамбарди ﷺ. «Эхь», - жаваб гана Абу Бакра . Пайгъамбарди ﷺ вичин гъилер цавуз хкажна ва дуьа авуна. Аллагьдин Расул ﷺ гъилер агъуз ийиз агакьдалди цавай куьлуь марф къваз башламишна. Инсанри яд хъваз ва чпин къапар ацIуриз хьана. Чаз акуна хьи, марф анжах чи десте алай чкадал къвазвай».

 

«Пайгъамбардин халифрикай 600 кьиса» ктабдай

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


Устаздиз гьуьрмет авунин эдебар

Гьакъикъи устаздин гуьгъуьна аваз фин, ада тапшурмишнавай вирд (Аллагьдиз ﷻ зикир авун ва Пайгъамбардал ﷺ салаватар кIелун) тамамарун гьар са мусурмандиз ферз я. Ам итимриз ва дишегьлийриз, алимриз ва тийижирбуруз, гьакимриз ва гьакIан инсанриз, кьуьзуьбуруз ва жегьилриз ферз я.   Къуръандин...


Интернет ва аялар

Интернетди жуьреба-жуьре халкьарихъ ва медениятрихъ галаз таниш жедай гзаф мумкинвилер ачухна. Ида са жерге хъсан крар арадал гъана, абурун арада акьулдин ва медениятдин ачухвал, чирвилин дережа гегьеншарун ва илимдин ахтармишунар гьевеслу авун ава.   Адалай гъейри, интернетди ам...


СУАЛ-ЖАВАБ

Мусурманди вичин атIанвай чIарарни кикер гьиниз авун лазим я? Мусурмандиз абур санал кIватIна са михьи чкадал, чилик кутун меслят къалурзава («Ианату-тI-тIалибин»).       Алай вахтунда некягь ийидайла, гададин паталай адан буба физва. Ихьтин некягь дуьз...


Четинвилер душманар туш, муаллимар я

Къе, инсаниятдиз мад тайин туширвилин девир акурла, инсанрин рикIера къвердавай гзаф къурхувилер ва шаклувилер гьатзава. АкI жезва хьи, дуьньядик йигинвал акатзава, вакъиаяр къвердавай вуч ва гьикI жедатIа лугьуз тежедайбур жезва, хатасузвал лагьайтIа – са гьалдинди.   Ихьтин вахтара...


Вучиз чна герексуз шейэр маса къачузва?

Чаз икI хьайиди яни? Фу ва нек къачуз туьквендиз фена, амма анай гель, «хъсандиз кьадай» нур гудай кофта ва вад декьикьадин вилик квез гьеле хабарни авачир эхиримжи гаджет гваз экъечIна. Гана кIанзавай пулунин кьадар акурла, са легьзеда нефес кьуразва, амма къене пата шадвал ава:...