Главная

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакр ас-Сиддикьакай  кьисаяр

Абу Бакр ас-Сиддикьакай  кьисаяр

Абу Бакр  ва адан хва кьейиди

 

ТIаифдин женгина Абу Бакран  хва Абдуллагьа хьел акьуна. Хер деринди хьана ва Абдуллагьаз ада гзаф йисара азиятар гана.

 

Хер сагъ хъхьанач ва Пайгъамбар ﷺ и дуьньядай фейидалай кьулухъ, вичин буба Абу Бакр  халиф тир вахтунда, ам гьа хирекди кьена. Хва ягъай хьел Абу Бакра  хуьзвай, ада Бану Сакъиф тайифа атун гуьзетзавай. Абур атайла, Абу Бакра  хьел акъудна ва лагьана: «Квекай садаз кьванни и хьел чизвани?» Саид ибн Убайда лагьана: «Ам зи хьел я, за ам гьазурайди тир ва за адалди ягъни авуна». Абу Бакра  лагьана: «Гьакъикъатда им зи хва Абдуллагь кьейи хьел я. Шукур хьуй Аллагьдиз ﷻ ви гъилералди адакай шагьид авур ва ви кьиникь адан гъилералди тавур. Ада куьн кьведни виниз акъудна».

 

Абу Бакр  Зуль Бижадайн кучукдайла

Абдуллагь ибн Масуда  ахъайзава: «Чна Пайгъамбардихъ ﷺ галаз санал Табукдин женгина иштиракна. Йифиз чун ксуз къаткана. Са тIимил ксайдалай кьулухъ зун ахварай аватна ва ял ягъиз акъвазнавай чи кьушундин патав заз кузвай чирагъ акуна. Зун къарагъна ва ам галай патахъ фена. Экуьнин патав фейила, заз акуна анал Аллагьдин Расул ﷺ, Абу Бакр  ва Умар  алайди. Заз Абдуллагь Зуль Бижадайн кьенвайди чир хьана ва абуру йифиз адаз сур эгъуьнзавай. Пайгъамбар ﷺ суруз эвичIна, Абу Бакр ва Умар  юкь агъуз авуна адаз килигзавай. Аллагьдин Расулди ﷺ абуруз лагьана: «Куь стха суруз авуд». Абуру явашдиз ам суруз авудна. Пайгъамбарди ﷺ ам сура эцигна ва лагьана: «Я Аллагь ﷻ, зун адалай рази тир, Вунни адалай рази хьухь». Абдуллагь ибн Масудаз  Аллагьдин Расулдин ﷺ и дуьа ван хьайила, ада лагьана: «Агь, эгер къе и сура авайди зун тиртIа».

Абу Бакр  гьамиша Пайгъамбардин ﷺ патав жедай ва адан вири крара иштиракдай.

 

Рекье цихъ къанихвал

Умар ибн ХатIтIаба  ахъайзава: «Чун Аллагьдин Расулдихъ ﷺ галаз санал Табукдин дяведиз фена. Къумлухда пис чимизвай. Рекье чун ял ягъиз акъвазна, чав гвай яд куьтягь хьанвай ва вири цихъ пис къаних хьанвай. Чна гьатта фикирзавай хьи, чал чан аламукьдач. Цихъ къанихвал акьван кIеви тир хьи, бязибуру чпин девеяр тукIваз хьана, абурун къенерай са жими затI жагъидатIа лугьуз, умуд ийиз. А вахтунда Абу Бакр  Аллагьдин Расулдин ﷺ патав фена ва лагьана: «Я Аллагьдин Расул ﷺ, гьакъикъатда, Аллагьди ﷻ ви дуьа жаваб тагана тазвайди туш, вуна дуьа авуна Аллагьдивай  марф тIалабайтIа жедачни?» «Ваз гьакI кIанзавани?» - жузуна адавай Пайгъамбарди ﷺ. «Эхь», - жаваб гана Абу Бакра . Пайгъамбарди ﷺ вичин гъилер цавуз хкажна ва дуьа авуна. Аллагьдин Расул ﷺ гъилер агъуз ийиз агакьдалди цавай куьлуь марф къваз башламишна. Инсанри яд хъваз ва чпин къапар ацIуриз хьана. Чаз акуна хьи, марф анжах чи десте алай чкадал къвазвай».

 

«Пайгъамбардин халифрикай 600 кьиса» ктабдай

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


СУАЛ-ЖАВАБ

Мусурманриз килисадиз фидай ихтияр авани? Имам ар-Рамлиди вичин «Нигьаят аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Мусурманриз килисадиз, синагогадиз ва икI мад фидай ихтияр ава, эгер: - абурун (гьа ибадатханадин векилрин) ихтияр аваз хьайитIа; - ана кьадардилай артух вине кьазвай шикилар,...


Къуни-къуншивал

Са юкъуз дахдиз аялрин кIвале Айшани диде къуншийрикай ихтилатар ийиз ацукьнаваз акуна. Руша чпин къуншияр гьихьтин мегьрибан, чин ачух, хъсан инсанар ятIа, ихтилатзавай.   Гьа и арада дахди, абур авай кIвализ гьахьна, икI лагьана: «Ваз чидани, чан руш, кIвал къачудалди, къуншидал вужар яшамиш...


Гъуьлуь папаз гьуьрмет авунин эдебар

Гьар са инсанди вичин папахъ галаз рафтарвилер вичиз кIандайвал туькIуьрзава. Ни вичин кIвалахар Шариатдин къанунрихъ галаз кьадайвал туькIуьрзавачтIа, ада вичин рафтарвилер папахъ галаз вичин нефсиниз кIандайвал туькIуьрзава.   Бязибуру, чпи папаз кичIе гузва лугьуз, чпин рикIе акьур...


Гьуьрмет авуна кlвачел къарагъуникай

Суал: Са касдихъ галаз гуьруьш хьайила адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авани?   Жаваб: Ягъалмиш хьанвай инсанри тестикьарзава хьи, на лугьуди, са кас кIвализ атайла, адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авач. Чпин гафар субутарун патал абуру Пайгъамбардин ﷺ ихьтин...


Иманди дуьзвал истемишзава

Эвел алатай нумрайра   Йикъа шумуд сеферда куьне гунагьрикай туба ийизва, Аллагьдин ﷻ жазадихъай кичIела, мад абур хъувун тавунин ният аваз? Жувавай хабар яхъ, куьн садра кьванни Аллагьдихъай ﷻ кичIевал гьиссна шехьайди яни?   Аллагьди ﷻ Къуръанда лагьана (мана): «Абуруз...