Сара – Ибрагьим пайгъамбардин паб
Сара – Ибрагьим пайгъамбардин паб
Сара Харрандин пачагьдин руш тир ва ам Ибрагьим пайгъамбардиз имидин руш жезвай. Гьайиф хьи, адан диде-бубадикай ва амай мукьва-кьилийрикай са малуматни авач. Амма адаз Малька тIвар алай вах авайди чизва. Сарадиз вичин халкьдихъ галаз яшамиш жедайла са гьихьтин ятIани четинвилер ва азиятар жезвай, вучиз лагьайтIа ам Аллагьдихъ ﷻ инанмиш дишегьли тир. Ибрагьим пайгъамбар адал эвленмиш хьунин себебрикай сад – адан дин хуьз кIан хьун тир.
Абурун сифте дуьшуьш Ибрагьим пайгъамбар зулумкар пачагь Намрудакай къутармиш жез, хайи чкаяр туна, вичин хтул ЛутI пайгъамбардихъ галаз сиягьатдиз фейила хьана. Сара лап иер ва Аллагьдихъай ﷻ кичIе дишегьли тир. ГьакIни агакьарнава хьи, Гьавадилай кьулухъ адалай гуьзел са касни авачир. Ам вичин Раббидиз ﷻ муьтIуьгъ тир, вири крара вичин гъуьлуьз табий жезвай ва адаз яб гузвай. Некягь авурдалай кьулухъ абуру вирида санал сиягьат давамарна.
ГьакI абур Египетдиз акъатна. Ана пачагь Синан тIвар алай фиръаван тир. Адал вичин мулкариз чпихъ гьейран ийидай тегьердин иервал ва хъсан къилих авай дишегьли галай инсанар атанва лагьай хабар агакьайла, пачагьди адахъ итижвал авуна. Фиръаванди абур вичин патав гъидайвал нуькерар ракъурна. «Вахъ галайди вуж я?» - хабар кьуна ада Ибрагьимавай. «Ам зи вах я», - жаваб гана Аллагьдин пайгъамбарди, ам диндин вах тирди фикирда аваз. Пайгъамбарди и гафаралди мукъаятвал авуна, вучиз лагьайтIа ада вич кьиникь мумкин я лагьана, игьтиятвал ийизвай ва папаз абурсузвал авун мумкин тир. Фиръаванди адаз Сара безетмишна вичин патав гъун буйругъна.
Ибрагьим вичин папан патав хтайла, адаз Фиръавандихъ галаз хьайи ихтилатдикай ахъайна ва вич дуьздал акъуд тавун тIалабна, вучиз лагьайтIа и чилел абурулай гъейри маса мусурманар алачир. Сара гъуьлуьн буйругъдиз муьтIуьгъ хьана, ам гьазур хьана ва фиръавандин патав фена.
Ибрагьима вичин рикI алай паб рекье тунмазди, къалабулух кваз капI ийиз башламишна. Аллагь Тааладин кьадардалди гъуьлуьнни папан арада авай пердеяр хкаж хьана ва Аллагьдин пайгъамбардиз вичин паб гьина аватIа акваз хьана. Адаз гьакIни ам фиръавандин патав гвайла вуч хьанатIа ва Аллагьди ﷻ ам гьикI хвенатIа акуна. Ида Ибрагьимаз секинвал гана, вучиз лагьайтIа Сарадин муьтIуьгъвиляй ва Аллагьдихъай ﷻ кичIевиляй адаз ам гзаф багьа тир ва кIанзавай, адан гуьрчегвиляй ам багьаз кьазвай.
Сара фиръавандин патав атанмазди, адаз гьасятда адак гъил кягъиз кIан хьана, амма гьа легьзеда адан гъил кьурана. КичIе хьана, ада Сарадиз вич а баладикай хкудун патал Аллагьдивай ﷻ тIалаб лагьана, ва мад адаз зарар гудач ва хъсан рафтарвал ийида лагьана, ам инандирмишна. Ада дуьа авурла, фиръавандин гъил сифтедай авайвал хъхьана. Амма, вичи гайи гафуниз килиг тавуна, ам мад адал гъил эцигиз алахъна ва адан гъил мад кьурана. Пачагь вичин ниятриз хатавал авайди гъавурда акьуна ва ада мад Сарадиз Раббидивай ﷻ вичин гъил сагъар хъийидайвал, тIалаб лагьана. А чIавуз Саради Аллагьдивай ﷻ тIалабна: «Я Аллагь ﷻ, эгер ада дуьз лугьузватIа, адан гъил сагъар хъия». А вахтунда гъил михьиз сагъ хъхьана ва Синана адаз вичин лукI Гьажар багъишна, гьасятда ахъайна.
Са кьадар вахт алатайла, Ибрагьим хизанни галаз Египетдай хъфена ва вичин сиягьат давамарна. Гьайванар, лукIар ва гзаф кьадар мал-девлет гваз абур Иерусалимдин чилерал агакьна.
Ибрагьимни адан паб кьуьзуь яшда авай, амма абуруз гьеле аялар авачир. 80 йисан яшда авайла, вичин гъуьлуьз аял багъишуникай Сарадин умуд атIана. Амма ирсдар авачизни ам адаз таз кIан хьанач. Гьавиляй Саради адаз Гьажар багъишна, ам адал эвленмиш жедайвал ва гуьгъуьнлай Гьажара адаз Исмаил хана.
Амма Аллагьди ﷻ гъуьлуьзни папаз, абуру гьич фикирни тийизвай, чIехи шадвал кьисметнавай. Абурун патав шад хабар гваз са десте малаикар атана. «Салам ваз», - лагьана абуру. «Квезни салам», - жаваб гана Ибрагьима. Ада абуруз недай затI яз чрай дана теклифна. Амма абуру тIуьник гьатта хкIунни авунач. Пайгъамбардин рикIе абурун патахъай шаклувал ва кичI гьатна, амма ада а гьиссер чуьнуьхиз алахъна. Атанвайбуруз Ибрагьимак къалабулух квайди акуна ва адаз лагьана: «КичIе жемир! Гьакъикъатда, чун ЛутI пайгъамбардин халкьдин патав ракъурнавайди я, абур терг авун патал». Сарани гьа и ихтилатрин шагьид тир. Ам хъуьрена ва лагьана: «Гьихьтин ажайиб мугьманар ятIа аку, чун абурухъ гелкъвезва, гьуьрмет ийизва, амма абуру тIуьнал гьатта гъилни эцигнач». А чIавуз малаикри адаз аял жедайдакай хабар гана. Жибрил малаикди лагьана: «Исгьакь хва хьунал шадвал ая, Исгьакьалай кьулухъ Якъуб хьунал». И гафари ам гзаф тажуб авуна ва ада гьарайна: «Акьулдиз текъведай кар я! Яраб завай хаз жеда жал? Зун кьуьзуь дишегьли я хьи, зи гъуьлни кьуьзуь я. Гьакъикъатда, им ажайиб кар я!» «Вун Аллагьдин ﷻ эмирдал (къудратдал ва арифдарвилел) тажуб жезвани мегер?! – лагьана абуру адаз. – Къуй квел Аллагьдин ﷻ регьим ва берекат хьурай, эй Ибрагьиман хизан! Гьакъикъатда, Ам (Рабби ﷻ) – Тарифлуди, Баркаллуди я». ГьакI Аллагьдин ﷻ кьадардалди Исмаил хайидалай кьулухъ тахминан 13 йисалай Саради Исгьакь хва хана.
Ибрагьиман паб Сара 127 йисан яшда аваз Канан шегьерда (гилан Иракдин чилер) кечмиш хьана. Анжах ам кьейидалай кьулухъ Ибрагьим кьве дишегьлидал эвленмиш хьана, гьабуруни адаз аялар хана.
