Чи халкьдин игитар

1456-йисуз персерин дявекар шейх Жунейд са шумуд сеферда лезгийрин мулкарал абур къачун патал дяве ийиз фена. Самур вацIун къерехдал, Хазра хуьруьвай яргъа тушиз, шейх Жунейд дагъви лезгийрин кьушунрал дуьшуьш хьана. И женгера персерин кьушун барбатIна, шейх Жунейд лагьайтIа, яна кьена.

ХVI-XVII – асирра иранрин ва туьркерин дявекарар лезги кIватIалдин халкьари уьмуьр тухузвай чкайриз дяве авунин мураддалди са шумудра фена. Самур вацIун чапла пата уьмуьр кьиле тухузвай лезгийриз и девирда куьревияр лугьузвай.

ХVII-XVIII асирра дявекар чапхунчийрихъ галаз санал женг чIугун патал Дагъустандин халкьар са шумудра сад хьана.

ХVIII асирдин сифте кьилера Гьажи Давуд Муьшкуьрвидин регьбервилик кваз абуру къерехрив гвай чилерилай персерин чапхунчияр чукурна ва Шемаха шегьер кьуна.

ХIХ асирдин 60-йисара са бязи административный дегишвилер хьана. Самур округ ва Куьре ханлух Дербентдин губерниядик кутуна, Къубадин провинция лагьайтIа, — Бакудин губерниядик. Ханлухар тергна, лезгияр, гьакимар себеб яз, кьве губерниядин арада пайна.

Гьажи Давуд Муьшкуьрви — Кьибле Кавказдин тарихда гьукуматдин зурба деятель. Гьажи Давудан тIварцIихъ галаз ХVII асирдин сифте кьилера чара чилерин агъайрихъ галаз тухвай халкьдин азадвилин женгерин тарих алакъалу я.

Гьажи Давуд и женгерин кьилин тешкилатчи ва регьбер тир. 1723-йисуз официальнидаказ Ширвандинни Къубадин хан хьана, меркез Шемаха тир, гьана ам яшамиш жезвай чка авай.

ГЬАЗУРАЙДИ — КУРУГЪЛИ КЪАЛАЖУХВИ