Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр
Ризвануль Акбар
Садра Пайгъамбардин ﷺ патав Абдуль Къайс тайифадин векилар атана ва абур Аллагьдин Расулдал ﷺ элкъвена ацукьна. Абурун тайифадин са векил къарагъна ва рахаз гатIумна. Вичин ихтилатра ада гзаф герексуз рахунар ийизвай.
А чIавуз Аллагьдин Расул ﷺ тажуб яз Абу Бакраз килигна ва лагьана: «Я Абу Бакр, ваз ван хьанани, вун ада лагьай гафарин гъавурда акьунани?» «Эхь», - жаваб гана ада. «АкI ятIа абуруз жаваб це», - лагьана Пайгъамбарди ﷺ. Абу Бакра а касди лагьай ихтилатриз жаваб гана ва адан жаваб лап хъсанди тир. Пайгъамбардин ﷺ чинал хъвер атана. Ада лагьана: «Я Абу Бакр, къуй Аллагьди ﷻ ваз Ризвануль Акбар багъишрай».
Анал алайбурукай сада хабар кьуна: «Ризвануль Акбар вуч я, я Аллагьдин Расул ﷺ?» Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Аллагьди ﷻ эхиратда Вич вири инсанриз санал къалурда ва Абу Бакраз кьилди».
Али ва Абу Бакр
Са сеферда Али ибн Аби ТIалиб Аллагьдин Расулдин ﷺ патав атана ва адал элкъвена асгьабар кIватI хьанвайди акуна. Али чкадихъ къекъвез хьана, Пайгъамбардиз ﷺ мукьва хьана ацукьдайвал. Аллагьдин Расул ﷺ Алидиз килигиз хьана, ни адаз чка гудатIа лугьуз фикир ийиз. А вахтунда Абу Бакр къарагъна ва лагьана: «Ацукь инал, я Абуль Гьасан». А чIавуз Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Я Абу Бакр, гьакъикъатда гьуьрметлу инсанрин лайихлувал анжах чпиз ам авай инсанриз чида».
Ахвариз баян гайи къайда
Ибн Аббаса ва Абу Гьурайради агакьарна: «Са сеферда са инсан Пайгъамбардин ﷺ патав атана ва лагьана: «Я Аллагьдин Расул ﷺ, гьакъикъатда, сенфиз заз ахварай циф акуна, адай чIем ва вирт авахьзавай ва заз абур чпин гъапариз кIватIзавай инсанар акуна. Абурукай бязибурун гъилера гзаф чIемни вирт хьана, муькуьбурун – тIимил. Заз мад цавай чилел куьрс хьанвай еб акуна ва вуна ам гьикI кьунатIа ва адай виниз гьикI хкаж хьанатIа акуна. Ахпа, валай кьулухъ, ам маса касди кьуна ва ам виниз хкаж хьана, ахпа ам маса касди кьуна ва винелди хкаж хьана, ахпа маса касди кьуна, амма еб кьатI хьана, ахпа ада ам галкIур хъувуна ва амни винелди хкаж хьана». Адалай кьулухъ Абу Бакра лагьана: «Я Аллагьдин Расул ﷺ, зи буба вун азад авун патал гузвайди хьурай, за Аллагьдал ﷻ кьин кьазва, эгер вуна ихтияр гайитIа, за и ахвариз баян гуда». Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Це». А вахтунда Абу Бакра лагьана: «Цифедиз талукь яз лагьайтIа, ам Ислам я, адай авахьзавай чIемедизни виртIедиз талукь яз лагьайтIа, ам Къуръандин ширинвал ва хъуьтуьлвал я. Инсанри капашриз кIватIзавай чIемедизни виртIедиз талукь яз лагьайтIа, ам лагьай чIал я хьи, бязибуруз ам гзаф гьатзава, муькуьбуруз – тIимил. Цавай чилел куьрс хьанвай епиниз талукь яз лагьайтIа, ам вуна кьунвай гьакъикъат я ва ам себеб яз, Аллагьди ﷻ вун виниз хкажда. Ахпа, валай кьулухъ, ам масада кьада ва ам себеб яз гьамни виниз хкаж жеда, ахпа ам масада кьада ва ам себеб яз гьамни виниз хкаж жеда. Ахпа а еб маса касди кьада, амма ам адан гъилера кьатI жеда, ахпа ада ам галкIур хъийида ва амни виниз хкаж жеда. Гила заз лагь, я Аллагьдин Расул ﷺ, зи буба вун азад авун патал гузвайди хьурай, зун гьахъ тирни, я тахьайтIа гъалатI хьанани?» Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Са куьнин патахъай ятIани вун гьахъ тир, амма са куьнин патахъай ятIани гъалатI хьана». Абу Бакра лагьана: «За Аллагьдал ﷻ кьин кьазва, вуна заз лугьун лазим я, куьн патахъай зун гъалатI хьанатIа!» Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Кьин кьамир».
