Главная

Итимрин тупIалар

Итимрин тупIалар

Итимди вичин рикI алай безек алукIуна сирлу мана тун ва я адан куьмекдалди хъсан рикIел хкунар хуьн мумкин я. Гьакъикъат ахьтинди я хьи, тупIалри хабарар ракъурзава. Агъзур йисара итимри абур чпин гьалдикай ва девлетдикай хабар гун патал алукIзавай.

Итимриз алукIиз бегенмишзавай безекрин асул жуьрейрикай тупIалар-муьгьуьрар (печаткаяр) яз гьисабзава. Абурун тайинвал абурун тIварцIе ава – абур муьгьуьрар яз ишлемишзавай. Итимрин тупIалрин-муьгьуьррин гьар жуьреяр авай: къахма авур нехиш (гравировка) авайбур, тупIалдин иесидин тIварцIин ва бубадин тIварцIин сад лагьай гьарфар (инициалар) авайбур.

Мугьаммад Пайгъамбарди тупIал муьгьуьрдин еридани ишлемишзавай. Гьа жергедай яз, Анас ибн Малика агакьарайвал, Пайгъамбардиз Персиядин регьбердиз, Византиядин императордиз ва Эфиопиядин пачагьдиз кагъазар ракъуриз кIан хьайила, адаз лагьана: «Абуру муьгьуьр алачир кагъазар кьабулзавайди туш».

А чIавуз Аллагьдин Расулди цIурурна кIалубда цана вичиз гимишдин тупIал авуна ва адал «Мугьаммад, Аллагьдин Расул» къахма авуна кхьена (Муслим).

Къаш авай тупIалар гзаф вахтара юкьван кьадардин тупIалрилай залан я ва инсандиз килигайла, абуру чпел фикир желб ийида ва гьасятда виле акьада. Анас ибн Малика ахъаяй гьадисда лугьузвайвал, Аллагьдин Расулдал къван авай гимишдин тупIални алай: «Пайгъамбардин эрчIи гъилихъ Эфиопиядай гъанвай къван авай тупIал галай. А къван къене патаз элкъуьрнавай» (Муслим).

Итимрихъ квекай авунвай тупIалар гала?

Пайгъамбардихъ гимишдин тупIал галай. Итимриз къизил акалдай ихтияр авач, кIантIа ам тупIал, сят ва маса безекар хьурай. Гимиш – хъуьтуьл металл я ва и кар себеб яз, ам итимрин ва дишегьлийрин тупIалар авун патал виридалайни хъсандиз виже къвезва. Карбид вольфрама – им фольфрамдикайни углероддикай ибарат хьанвай затI я.

ТупIал заланди ва яргъал уьмуьр авайди жеда. Ахьтин безек гьамиша цIийиди хьиз аквада. Титандикайни тупIал ийиз жеда. Им дуьньяда виридалайни гужлу минерал я. Амма титан дегишариз ва я луьгьуьмламишиз (паять) жезвач, гьавиляй адакай ийизвай тупIалрин жуьреяр тIимил я. ТупIалар авун патал виридалайни хъсан металл палладий я.

МУГЬАММАД АЛИМЧУЛОВ

2026-09-01 (Рабиул аввал 1448 г.) №9.


СУАЛ-ЖАВАБ

  Газет кlелзавай гьуьрметлу стхаярни вахар, чи газет вёрстка ийизвай гада гъалатl хьана ва алатай нумрада ада гьижабдихъ галаз алакъалу суалдин жаваб яз кицlин нежесдин патахъай ганвай жаваб эцигна. Гъил къачун тlалабзава. А суал ва адан жаваб чна и нумрадиз, агъадихъ хгуда....


Мусурманди йикъан къене авуна кIанзавай крар

Пайгъамбардин ﷺ гьадисда лугьузва: «Женнетда инсан Аллагь ﷻ рикIел алачиз акъудай нефесдилай ва хийирлу, хъсан кар тавунилай гъейри сефилардай са затIни жедач». Имам аль-Гъазалиди кхьизва: «Инсандин гьар са нефес – им багьа гевгьер я, вичиз къимет авачир. Эгер ам ахъаяйтIа,...


Исламдин чирвилер ва абурун къиметлувал

1-сентябрдиз светский мектебра ва вузра хьиз, диндин медресайрани кIелунин йис башламиш хьанва. Чаз гьар садаз светский илимдин важиблувиликай хабар ава, гьакI хьайила чун светский вузриз гьахьиз чалишмиш жезва. Светский чирвилер дармандиз ухшар ава, абур азардиз килигна ишлемишна кIанда. Исламдин...


Мавлид – берекатлу межлис

Мавлид – им хайи вахт, чка лагьай чIал я. Мавлид – Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ уьмуьрдикай, гьар са вакъиада ада вичи-вич тухвай къайдайрикай, адан къилихрикай ахъайзавай, адалай тарифар ийизвай мярекат я. Алай девирдин алимрикай тир Сайид Мугьаммад Алави аль-Малики аль-Гьасаниди лагьана:...


Мавлиддин бейтер

Я Аллагьу, я Аллагь, я Аллагьу, я Аллагь, я Аллагь, я Аллагь, я СахIибаль карами!   МухIаммадун ашрафуль агIраби валь гIажами, МухIаммадун хайру ман ямши гIаляль къадами, МухIаммадун баситIуль магIруфи жамигIугьу, МухIаммадун сахIибуль ихIсани валь карами. МухIаммадун тажурус...