Къияматдин йикъан шафаатдикай гьадис
Абу Гьурайради лагьана: «Садра зун Аллагьдин Расулдихъ ﷺ галаз теклифнавай мугьманда авайла, адаз, вичиз кIанзавай, гьерен кIул гъана, ада са кIас яна, ахпа лагьана: «Зун Дувандин юкъуз вири инсанрин кьил жеда.
Квез адан себеб вуч ятIа чидани? Кар ана ава хьи, Аллагьди ﷻ сифтебурни эхиримжибур са кьакьан чкадал акI кIватIда хьи, килигзавайдаз абур вири аквада, хабар гудайдавай лагьайтIа, абуруз виридаз санал лугьуз жеда. Рагъ абуруз мукьва жеда ва абур акьван гъамлу ва пашман жеда хьи, абуруз а кар эхдай я къуват, я сабур бес жедач ва а вахтунда абуру сада-садаз лугьуда: «Квез аквазвачни кьван куьн гьи гьалдиз атанватIа? Куь Раббидин ﷻ вилик куь тереф хуьдайди жагъурдачни куьне? Са инсанри муькуьбуруз лугьуда: «Куь буба Адам я!» Инсанар адан патав фида ва лугьуда: «Я Адам, вун инсанрин буба я, Аллагьди ﷻ вун Вичин гъилелди яратмишна ва Вичин руьгьдин гъвечIи пай вак кутуна, ва Адан эмирдалди абуру ви вилик сажда авуна ва Ада вун Женнетда ацукьарна, гьакI хьайила чи тереф хуьх ви Раббидин ﷻ вилик! Ваз аквазвачни кьван чун гьихьтин гьалда аватIа, ва ваз аквазвачни мегер, чун гьи гьалдиз атанватIа?!» Адама лугьуда: «Гьакъикъатда, къе зи Рабби ﷻ акI ажугълу хьанва хьи, гьикI икьван чIавалди садрани ажугълу хьаначтIа ва мад са чIавузни Ам акI ажугълу хъжедач, ва, гьакъикъатда, Ада заз къадагъа авунай а тарцин емишар нез, амма за Адаз яб ганач! Зун, зун, зун куьмекдихъ муьгьтеж я, куьн масадан патав алад, Нугьан патав алад!» Абур Нугьан патав фида ва адаз лугьуда: «Я Нугь, гьакъикъатда, вун Чилел яшамиш жезвайбурун патав ракъурнавай Аллагьдин ﷻ сад лагьай пайгъамбар я, ва Аллагьди ﷻ ваз рази тир лукI лагьана. Ваз аквазвачни кьван, чун гьихьтин гьалда аватIа, ваз аквазвачни мегер, чун гьи гьалдиз атанватIа?! Чи тереф хуьх ви Раббидин ﷻ вилик!» Ада лугьуда: «Гьакъикъатда, зи Къудратлу ва ЧIехи Рабби къе акI ажугълу хьанва хьи, гьикI икьван чIавалди садрани ажугълу хьаначтIа ва мад са чIавузни Ам акI ажугълу хъжедач, ва, гьакъикъатда, дуьньядин уьмуьрда заз Аллагьдивай ﷻ анжах са тIалабун ийидай мумкинвал ганвай ва за а тIалабун зи халкьдин патахъай авуна. Зун, зун, зун куьмекдихъ муьгьтеж я, куьн масадан патав алад, Ибрагьиман патав алад!» Абур Ибрагьиман патав фида ва адаз лугьуда: «Я Ибрагьим , вун Чилел яшамиш жезвайбурун арада Аллагьдин пайгъамбар ва Адан рикI алай дуст (халил) я, чи тереф хуьх ви Раббидин ﷻ вилик! Ваз аквазвачни кьван чун гьихьтин гьалда аватIа?!» Ада абуруз лугьуда: «Гьакъикъатда, Зи Рабби ﷻ къе акI ажугълу хьанва хьи, гьикI икьван чIавалди садрани ажугълу хьаначтIа ва са чIавузни Ам акI ажугълу хъжедач, заз талукь яз лагьайтIа, за пудра тапарарна хьи! Зун, зун, зун куьмекдихъ муьгьтеж я, куьн масадан патав алад, Мусадин патав алад!» Абур Мусадин патав фида ва адаз лугьуда: «Я Муса , вун Аллагьдин расул я, ва Аллагьди ﷻ вун маса инсанрилай вине кьуна, Ада Вичин ктаб вав вугана ва арада маса кас авачиз вахъ галаз рахана, чи тереф хуьх ви Раббидин ﷻ вилик! Ваз аквазвачни кьван, чун гьихьтин гьалда аватIа?!» Ада лугьуда: «Гьакъикъатда, зи Рабби ﷻ къе акI ажугълу хьанва хьи, гьикI икьван чIавалди садрани ажугълу хьаначтIа ва са чIавузни Ам акI ажугълу хъжедач, заз талукь яз лагьайтIа, за инсан кьена, адан патахъай са эмирни заз татай! Зун, зун, зун куьмекдихъ муьгьтеж я, куьн масадан патав алад, Исадин патав алад!» Абур Исадин патав фида ва лугьуда: «Я Иса , вун Аллагьдин расул ва Ада Марьямаз ганвай Адан гаф я, ва Адан патай руьгь я, ва вун гьеле кьепIина амаз инсанрихъ галаз раханай, чи тереф хуьх ви Раббидин ﷻ вилик! Ваз аквазвачни кьван, чун гьихьтин гьалда аватIа?!» А чIавуз Исади лугьуда: «Гьакъикъатда, зи Рабби ﷻ къе акI ажугълу хьанва хьи, гьикI икьван чIавалди садрани ажугълу хьаначтIа ва са чIавузни Ам акI ажугълу хъжедач!», - амма ада вичин гунагьрикай лугьудач. «Зун, зун, зун куьмекдихъ муьгьтеж я, куьн масадан патав алад, Мугьаммадан ﷺ патав алад!» А вахтунда абур Мугьаммадан ﷺ патав фида.
И гьадисдин маса жуьреда лагьанвайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ гьакIни лагьана: «Абур зи патав къведа ва лугьуда: «Я Мугьаммад ﷺ, вун Аллагьдин Расул ﷺ ва пайгъамбаррикай эхиримжиди я, Аллагьди ﷻ ви вири алатай ва жезмай гунагьрилай гъил къачунва, чи тереф хуьх ви Раббидин ﷻ вилик! Ваз аквазвачни кьван, чун гьихьтин гьалда аватIа?!» А чIавуз зун Аллагьдин Тахтунин кIанив фида ва зи Раббидин ﷻ вилик сажда ийида, адалай кьулухъ Ада заз ахьтин тарифдин гафар ахъайда хьи, зал къведалди садазни ахъай тавур хьтин, ахпа заз лугьуда: «Я Мугьаммад, хкаж кьил! ТIалаб ва ваз гуда, тереф хуьх ва ви тереф хуьн кьабулда!» А вахтунда за кьил хкажда ва лугьуда: «Зи уммат, я зи Рабби ﷻ, зи уммат, я зи Рабби ﷻ, зи уммат, я зи Рабби ﷻ!» А чIавуз заз лугьуда: «Я Мугьаммад, ви умматдай гьахъ-гьисабдикай азад авунвайбур твах (Маса гьадисра Пайгъамбардин ﷺ гафар гъанва хьи, адан терефдаррин жергедай пудкъанни цIуд агъзур кас гьахъ-гьисаб авачиз Женнетдиз фида) Женнетдин варарикай эрчIи варарай, амма абурувай инсанрихъ галаз санал маса варарай фейитIани жеда!»
Ахпа Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Зи руьгь Нин гъиле аватIа, Адал кьин кьазва, гьакъикъатда, Женнетдин варарин гьар кьве хилен арадин мензил Меккадин ва Хажардин (ва я: …Меккадин ва Бусрадин) арада авай мензилдиз барабар я!» (Аль-Бухари, Муслим).
