Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирун
Мусурманди Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чируниз кьетIен фикир гана кIанда. Чна Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин себеб эвелни эвел, Аллагьди ﷻ Мугьаммадалай ﷺ лайихлу са касни халкь тавун я.
Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин метлеб адакай ихтилат авун патал гьакI инсанар кIватIун туш, кьве дуьньядани хушбахтвилив агакьун я. Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирун инсаниятдин тарихда гьич са касдин уьмуьр чирунивни гекъигиз жедач.
Пайгъамбардин ﷺ тарихдай Исламдин тамам гьакъикъат аквазва. Пайгъамбардин ﷺ вири юзунрай, крарай Ислам аквазва. Пайгъамбардин ﷺ тарих чирунин кьилин метлеб гьа им я. Адан лап мукьув агатна хьайитIа, адан уьмуьр чируникай жуваз гзаф хийир хкудиз жеда.
- Пайгъамбардин ﷺ кьетIенвал ва гьакъикъат чирун.
Бязи чеб мусурман тушир ахтармишдайбуру Пайгъамбар ﷺ гьукуматдин деятель, полководец, реформатор яз къалурзава. Амма Пайгъамбардин ﷺ тарих чирайла, чаз Мугьаммад ﷺ Аллагьди хкянавай Пайгъамбар ﷺ тирди ва инсанриз дин чирун патал ракъурнавайди чир жезва.
- Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чируни инсандиз иердиз яшамиш жез куьмек гузва. Гьихьтин вакъиада хьайитIани, Пайгъамбардин ﷺ уьмуьрдилай хъсан чешне авач. Гьавиляй Аллагьди Мугьаммад ﷺ вири инсаниятдин чешневиле эцигнава. Аллагьди Къуръанда лугьузва (мана): «Аллагьдин мергьяматлувилик умуд кутазвайбуру Пайгъамбардин ﷺ уьмуьрдилай чешне къачурай…" (Къуръан 33/21).
- Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чируни Къуръандин аятрин манадин ва гьакъикъатдин гъавурда гьатуниз куьмек гузва. Къуръанда Пайгъамбардин ﷺ уьмуьрдихъ ва адан крарихъ галаз алакъалу тIимил аятар авач. Абурун метлеб ва гьакъикъат Мугьаммадан ﷺ уьмуьр чир хьайидалай гуьгъуьниз ачух жезва.
- Пайгъамбардин уьмуьр чир хьайила, инсандиз исламдикай гьакъикъи чирвилер жезва. Вучиз лагьайтIа Пайгъамбардин ﷺ уьмуьрдай Исламдин вири терефар аквазва. Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чир хьайила, инсанди гьалади гьарамдивай чара ийида, шариатдалди дуьз къарар кьабулда.
- Пайгъамбардин ﷺ уьмуьрдай кьилдин касдин ва гьакIни вири обществодин уьмуьрдин жуьреба-жуьре терефар гуьрчегардай чешнеяр жагъида. Аллагьдин Пайгъамбар ﷺ вири инсаният патал михьи рикI авай насигьатчи ва тербиячи тир. Ада халкьдиз исламдиз эверун патал виридалайни хийирлу ва хъсан рекьер хкяна.
- Пайгъамбардикай ﷺ чаз гьикьван гзаф чир хьайитIа, гьакьван гзаф чаз ам кIан жеда, гьикьван гзаф кIан хьайитIа, адав гваз атай Къуръан ва гьадис михьиз хуьда. Къуръан ва гьадис гьикьван михьиз хвейитIа, гьакьван чун и дуьньяда ва эхиратда бахтлу жеда. Пайгъамбар ﷺ кIанивиляй адан женгинин юлдашар гьатта цIуз физни гьазур тир, абуру чпин хизанрилай, мукьва-кьилийрилай, ватандилай, девлетдилай ва уьмуьрдилайни дин виняй кьазвай.
Пайгъамбардин ﷺ гуьгъуьнаваз фин Аллагь ﷻ лукIраз ва лукI Аллагьдиз ﷻ кIан хьунин виридалайни чIехи лишан я.
Эгер жувалай, жуван хизандилай ва девлетдилай гзаф Пайгъамбар ﷺ кIан тахьайтIа, а касдин дин тамамди жедач.
Пайгъамбар ﷺ кIан хьунин карда адан уьмуьр чируни куьмек гуда. Пайгъамбардин ﷺ уьмуьрдикай кхьенвай гзаф ктабар ава. Мусурманар туширбуру: Ирвинг Вашингтона, Вера Пановади кхьенвай ктабар кIелун меслят къалурзавач. Абур чарадан кIваляй чпиз бегенмиш затIар чуьнуьхзавай угърийриз ухшар я. Угърийри чуьнуьхдай чIавуз вири затIар элкъуьрда. Гьа жуьреда ибуруни Исламдин алимри кхьенвай затIар элкъуьрнава. Пайгъамбардин ﷺ девирда а угърияр авайди тушир. Абурун метлеб Ислам чIурун я.
Аллагьди ﷻ чаз Пайгъамбардин уьмуьр ﷺ чирунин ва адан суннатар кьиле тухунин карда куьмек гуй. Амин!
