бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Редакциялизи суал

Редакциялизи суал

- Нушани 90-ли ибти дусмазир сарри дехIдихьибти дазала-дехIибала дирули ва нушала дахъал чеблуми учидикили сари дуббуцарира дархли. Кьабулбарибси хIяжли илди хIедарибти дехIибала ва уркалунти дуббуцарла бунагьуни ицутив?

- Чараагарли уркIи-уркIилавад тавба дарес чебиркур калунти дехIибала ва дуббуцари лерсилис. Илди къалабаси тяхIярли черахъесра чебси саби багьана агарли уркалунти диалли.

Рахли илди хъумартурли яра зягIипли уркали диаллира черахъес гIягIниси саби.

Я хIяжли, я цархIил журала гIибадатли фарзла дехIибайзивад ва дуббуцарлизивад акьувалтуси ахIен.

ШафигIитунала мазгьабла машгьурси гIялим ад-Димъяти сунела «ИгIанату ат-ТIалибин (т.3, б.135)» бикIуси жузлизиб бурули сай, кьабулбарибси хIяжли лерил бунагьуни ицуси ибси пикриличила: цацабехIти гIялимти бикIули саби лерил бунагьуни ицути или, итдилтани биалли буриб, диштIати бунагьуницун сари ицути или.

Ил багьандан хIушаб гIягIнибиркур тавба дарили, дехIибала ва дуббуцари черахъес ва илала гIергъицун хьулдикIес ЧевяхIси хIушачивад чевурхниличи.

 

- Асубирусив хьунуйс муруйчилси гъамдешличи кьабулагардеш багьахъес?

- Муруй ибси хIебирнила шайчиб багьес чебиркур, нушуз – ибси хIебирни, декIти бунагьуназибад цализи халбируси саби. Иличила бурули саби аз-Захаби ва Ибн ХIаджар имамтани.

Аллагьла Расулли ﷺ буриб: «Хьунул муруй жирарибхIели мура бурушлизи ракIес кьабулхIерикили, муруй хьунуйчи гьимиличил дуги беркIалли, ил шаладикайчи малаикунала лягIнатлиур рирар» (аль-Бухари, Муслим).

Имам ан-Навави, ил хIядисличила сунела пикри бурули викIар: «Ил хIядис далилли бируси саби, хьунул адамли муруйчил гъамдешличи кьабулагардеш багьахъни къадагъаласи биънила».

Амма хьунул адамли муруйчилси бархбасличи разили хIериъни багьахъес рирар гIергъити тяхIуртазиб:

- сунела арадешлис зарал бирули биалли ва изиаралли;

- муруйчилси бархбас илала нясдешли хIейгеси биалли, мисаллис, илизибад башуси жяргаси гягI сабабли;

- илала кьабулагардеш, динна кьануннти хIясибли муруйчилси гъамдеш асухIебирнили биалли, мисаллис хIяйзлизирхIели (менструация), яра нифаслизирхIели (послеродовые выделения).

Хьунул адамтас багьес чебиркур, мурул адамтала хьунул адамтала шайчир ихтиюрти лерти диъни ЧевяхIси Аллагьли ﷻ ва Илала Расулли ﷺ кадизахъурти, иличибли муруйс мукIурси хьунул – ил ЧевяхIсилис мукIурси сари ва лехIхIяйхъни ЧевяхIсиличи лехIхIяйхъни саби. Идбаг ﷺ викIусири (мягIна): «Эгер ЧевяхIси Аллагьлис ﷻ ахIенси сужда барес асубируси биалри, нуни хъарбираси хьунрази чула муйлас сужда бирахъес».

Аллагьла Расулли ﷺ хьунул адамтас насихIят бурухIели илди жибирусири чула муйлас гIяхIулабиахъес, илди разибирахъес: «Мурул разили ватурли ребкIибси чи хьунул адам риаллира, ил Алжанализи арицIур» (ат-Тирмизи, Ибн Маджа).

(«ТухIфат аль-МухIтаж», ХIашия аш-Ширвани, «ХIашия аль-Буджайрими», «Ас-Сирадж аль-Мунир»).

 

2026-09-01 (РабигIуль-Авваль 1448 д.) №9.


РабигIуль-авваль базла дурхъадеш

РабигIуль-авваль баз ЧевяхIси Аллагьли ﷻ дурхъабарибси саби лебил Сунени бархьибти идбагуназивад бегIлара Сунес дигуси Расул ﷺ акIни багьандан. Ил сабабли ил нушаб лебтасалра дебали дигахъес чебсира саби. РабигIуль-авваль – нушала дурхъаси Идбаг ﷺ акIубси баз саби, нуша жагьаннабла цIализирад...


Иличирли декIардулхъулра

Нушала тах шагьар МяхIячкъалализирти гIямру дахъ дебали дуцIли ардашули сари. Адамти даим къалабали саби хIянчиличи ва белчIудиличи балкьаэс. Буралли, адамтала гIямрула халаси бутIа гьундурачиб арбашан биубли саби. СенахIенну шагьар халабикIухIели ва илала ца мерличивад цархIил мерличи ваэс...


Салат

ГIягIнидиркур: ГIяргIяла дулекI – 400 гр; Зукьити хиярти – 2; Набадари – 1; Жерши – 1; Гидгури – 2; Итани жерши – 1 цула; ГIявадеш – 1 халаси кьулса; Майонез, зе, исиут, кьар – бизидеш хIясибли.   Балкьарахъни: ГIяргIяла дулекI ва...


ЖумягI бархIила суннатуни

Ассаламу гIялайкум, ахIерти динна узби, жумягI бархIила суннатуначила бирар нушала вягIза.    Аллагь ﷻ нушачи дугьаизурли викIули сай: «Ва дирхути, хIуша жумягI бархIи жидарибхIели хутIбаличи лехIяхъахъес, дехIибала дарахъес, къалабадикирая ва вачурти датирая ил хIушаб гIяхIси...


«Дарга, барая балга»

ГIяллаева ПатIимат БяхIмудовна акIубси сари Дахадаевла районна КьярбачIимахьила шилизир 1981 ибил дуслизир. Илала белчIуди 1987 ибил дуслизиб бехIбихьибсири, Къаякентла районна Сагаси Вихърила школализиб. БелчIудилизир гьаларяхI аррякьунси илини кIел класс тамандариб ва КьярбачIимахьила школализиб...