бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Гьарун Идбаг

Гьарун Идбаг

Гьарун ГIимранна урши сай. Илала насаб Якьуб Идбагла урши Лавичи абиуси саби. Гьарунна идбагдеш илала узи Мусала идбагдешличил чIумали дархдасунтири.

 

Египетлизиб зубартас ва канчанас сужда бирути египетлантани бекIдеш дирес бехIбихьиб. Илди Израилла халкьличи мучлаагарли хIербикIутири ва илдази лерилра къиянти хIянчи дирахъутири. Илди халкь бахъал лебтири, ва даим имцIабикIни багьандан египетланти ва илдала вегIбекI ФиргIяван вачавархилри.

Ца челябкьуси гьала хили буранни багьахъур Израилла дурхIни-ургав ца виштIаси алкIниличила, суненира ФиргIявайс ва илала пачалихълис зарал бируси. ИлхIели ФиргIявай хъарбариб Израилла халкьла акIубти лебилра мурул жинсла биштIати кабуршахъес.

Ил манзил Муса Идбаг акIубсири. Ил каршнила урехили, илала нешли ил кьанилизи катурли, кьани хIеркIлизи лайбакIибсири. ХIеркIли биалли ил хибсири ФиргIява мер-мусаличи ва илав варгибхIели илала кIялгIялизи кили, Аллагьла ﷻ ариличивли илав халаваахъибсири.

Гьарун Идбаг илис гьалав акIубсири, ил Мусачив 3 дусла халасири. Илала у Кьуръайзиб 20 мерличиб къаршибиркули саби. Амма иличила тIинтIти баянти агара.

Гьарунни сунела виштIал узи Муса мурталра гIеввурцусири. Мадьяннизивад Мисрилизи (Египет) аркьухIели, Сина дубурличив Муса идбагдешличи живарибсири. Муса Идбагли ФиргIявайчи вякьи ил бархьси динничи живарахес хъарбарибхIели, ил кьакьавакIиб, гIягIниси тяхIярли ил хъарбаркь таманбарес хIейишагу или. Ил викIар: «Я Аллагьﷻ! Ну урухкIулра илдани къунбарлизи халвирура или, дила михъири кьакьабарили саби ва лезми батхIебулхъан, Гьарун живара».

Муса Идбагли ЧевяхIси Аллагьлизи ﷻ тиладибариб сунес кумеклис халаси узи Гьарун ватахъес, суненира жагали гъайикIес балуси. Аллагьли ﷻ илала тилади бартаахъур ва Гьаруйчи идбагдеш хъардариб. «Нушала уркIецIиличибли илис илала узи Гьарун идбагли варира» (Марьям, 19:53)

Ислам дин тIинтIбируси манзил Гьарун даим сунела узичил варх вирусири. Илди кIиличилра хъарбариб: «Дякьи кIелра ФиргIявайчи бурая: «Нуша Аллагьли ﷻ дархьибтира…»

Илди барх ФиргIявайчи Египетлизи бякьунтири. «Нуша – хIела Аллагьли ﷻ дархьибтира. Нушачил барх Израилла дурхIни бархьа, илди инжитмабирид. Нуша хIела Аллагьличирад ﷻ дакIибтира. Бархьси гьунчи кайзурсилис саби Илала уркIецIи…». Илдани ил бархьси динна гьунчи живариб ва илкьяйдали тиладибариб. Амма илини илди кьабулхIебариб ва халкь гIязаббуркIес даимиуб.

ГIур биалли илдани вегIбекI ФиргIява ихтияр агарли дугели, дигIянали халкь Египетлизибад дураибтири. Илди чIянкI авлахъличиб калунхIели, ЧевяхIси Аллагьли ﷻ Муса Тур дубураличи живариб. ИлхIели Муса Идбагли Гьарун жугьутIунала вегIбекIли варили ватурсири. Таврат касес аркьухIели, илини узизи буриб: «Дила мерличив нушала халкьличил кален, бархьдешгIевлицун вирен ва бунагьуни тIинтдирнила гьунчибад башутазивадли майруд». Ил мутIигIхIебикIути халкьличил сайцун калун. Гьарун Идбагли дахъал къияндешуни чедаиб. Илала лерилра къайгъначи хIерхIеили, Самири бикIусила бекIдешлиуб илдани мургьила къача барили илис булгутири.

Гьарун илди тIашаэс багьандан жиикIусири: «Ва дила халкь! ХIуша иличирли чердулкIулрая. ХIушала Аллагь ﷻ - УркIецIичевси сай. Наб гIеларад даширая, нуни бурусиличи лехIдизирая!..» Амма илди лехIбилзули ахIенри. Илдани буриб Муса чарухъайчи ил мургьила къачас булгниличила ва суждабирниличила. Муса Идбаг 40 бархIила гIергъи чарухуънхIели, ил дебали гIясивиубсири. Мусани Самиричи лягIнатбушиб ва халкь тавбадарахъес жибариб.

Илала гIергъи Аллагьли ﷻ хъарбариб Ард аль-Мавъудлизи букьяхъес ва амаликитунала ванзурби дуцахъес. Илдани ибси хIебарибхIели, илди танбихIлабарили, илдас къадагъабарибсири 40 дус Ард аль-Мавъудлизи абацIахъес.

Гьарун ва Муса чула халкьличил чIянкI авлахъличиб 40 дус къяйцIбикIули калун. Гьарун Мусас 3 дус гьалав вебкIиб. Илала хIяб Иорданияла Петрализиб чебиахъули саби. Гьарунничила Кьуръайзиб Аллагьла ﷻ марси лагъличила кьяйда бурули саби. Гьарунна наслулизирадси сари ГIиса Идбагла неш Марьям.

 

Наида Гъуруева

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


ШягIбан базличила баянти

Ил базла хасдешуни: цаибил – ил баз нушала Идбагла ﷺ базлизи халбируси саби; кIиибил - ил базлизив дубурцни гIяхIил чебиули саби;  хIябъибил – ил базлизиб Бараатла дуги леб.   «Аллагьлиﷻ лерил Сунени акIахъубтала кьисматуни ШягIбан базла байхъайзибси дуги...


Гьарун Идбаг

Гьарун ГIимранна урши сай. Илала насаб Якьуб Идбагла урши Лавичи абиуси саби. Гьарунна идбагдеш илала узи Мусала идбагдешличил чIумали дархдасунтири.   Египетлизиб зубартас ва канчанас сужда бирути египетлантани бекIдеш дирес бехIбихьиб. Илди Израилла халкьличи мучлаагарли хIербикIутири ва...


Суалти-жавабти

- Хьунул адамла держли ужуси мурул виалли ва илис ва иличи башути юлдашунас къуллукъбирули риалли илис бунагь биусив? Ил хьунул адамли хIяж баралли хIяж кьабулбирусив? - Муруйс къуллукъбиралли хьунуйс халаси кири биуси саби. ДекIарси анцIбукь саби мурул держли ужули виалли, илхIели сабур барили,...


Жагьти бургъанти

Аллагьла Расулли ﷺ бегI гьалаб Маккала халкь ислам динничи жибарибхIели ва къанчанас суждабирахъес къадагъабарибхIели, илис илала гъамтира бархли душманти бетаур. Илдани илис ва илала асхIябтас къияндешуни алкIахъес бехIбихьиб.   Идбагдешла 13 – эсил дуслизиб сунела асхIябтачил варх ил...


Капусталичилси салат

ГIягIнидиркур: Капуста – 400 гр; Хияр – 2; помидор черри – 5; гIяргIяла диъ – 200 гр; шиниша хъарала тIакьа – 1; зе, исиут, кьар, майонез – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: Капуста бурсая ва зе какьурли кIантIибиахъес някъбани гъяжбарая. Гьалахили белхьи,...