бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

«Муриси къяналичиб кьутIкьуси бархьдеш гьалаб саби»

«Муриси къяналичиб кьутIкьуси бархьдеш гьалаб саби»

Гьалабван набзи бурибси къяна сабни аргъира.

 

АнцIбукьуни гIямрулизир сегъунти-дигара дирар. ЦацахIели къяна буресра чебиркути манзилти дирули дирар. Диннизибра бикIули бирар гIяхIдешлис къяна буралли, бунагь лебси ахIен или. Нуни аргъира къунба бугьути адамти имцIали биъни. Чули барибси се-биалра бархьли хIебурили, секIал пикридирули дирар. Расул ХIямзатовла «Дила Дагъистан» бикIуси жузлизиб нуни авторла ишгъуна макьала белчIунсири. ХIямзат ЦIадасани сунела дурхIя Расуллис сагаси пальто асахъес арц дархьили сари. ДурхIяли илди харждарили тамандарили сай ва хъули буркьа чегьурсиличил чарулхъули сай. Илини дахъал секIал дурес вехIихьили сай сен пальто хIесибсил. «Арц харждаририв пальто хIесили?» — хьарбиули сай ХIямзат ЦIадасани. «ГIе», — жаваб чарбалтули сай Расул ХIямзатовли. «Илкьяйдали бура, се дирутив имцIати гъай…» — викIули сай илала дудеш. Чебиулраяв? Ца бурибси къянали дурайсуси саби сагаси къяна.

Къяна саби — вегIли балули вегIлис гIяхIдеш, яра хайри биахъес буруси балкIа хабар, илхIелира сунес танбихI хIебиахъес яра цархIилла баркьуди сунес хайрили кабизахъес. Илала хьулчи саби — бетаурсила ва бурусила ургаб барсдеш лебси. Ахтарди дураберкIес къиянбулхъуси мерлар секIал пикридарес гьамадси саби. Къяна бурнилара дахъал жураби лерти сари: бархьли буруси къяна, мягIничерти секIал хIедурни, лебсиличи чеимцIати секIал чедатни, сунечи бируси бирхауди пайдалабарни.

Юлдашуни, сегъуналра анцIбукьлизиб къяна мабуридая, бархьдеш бузахъеная. Сецадла декIси биалра, бархьдеш гIяхIси секIал саби. Къянали адамтала ургарти гъамдеш, тянишдеш, юлдашдеш деткайхъахъути сари. Гьачам барибси хатIалис гIямрула гIеркъадешли жаваб бедлугес чебиркути манзилтира дирар.

Бурсидиреная «гIе», «бирис», «балас» ибти жавабти дедлугесра, «хIебалас», «хIейрус», «хIебирис» ибтира дурес. Бирар анцIбукь адам гьимхIевкIахъес багьандан кьабулвиркуси, амма сунени чесибси барес хIейрни балуси. Иличирли дахъал къянала гъай алкIути сари. Ил бархьси анцIбукь ахIен. Лебси секIал бархьли буреная.

 

Руслан Ражабов

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Игитуни – гьар бархIила гIямрулизиб

Хьунул адам ва биштIати берцахъиб   Ишди бурхIназир Дагъистайчи чедакIибти тIабигIятла гьанагарти анцIбукьуни къячхIедикибти цалра дагъистанлан кахIелун ургар илини гьанбикиб. Дигалли шагьуртазир, дигалли шимазир, дахъал заб-марка дарили, гьар бархIила гIямрулизир, бекIахъудила шуртIразир...


Заб-маркала асурти

Хабарагарси балагь чисалра кьадармабиаб, хъярхъли кабухъун хIеркIлис я инсан къаршимайкаб.   Мартла 28-личир Дагъиста ванзаличир дебали тамашала анцIбукьуни кадикиб. Гьалабси дуги МЧС-ла багьахъни бакIибсири жагIял дахъал заб ва дягI дирар или. Иличи илцад-декIар пикри чилилра бяхIчихIеиб,...


Юсуф Идбаг

- Ишавад архIякьядра наб дигул хIебарили, Ну рикIуси хIейкIадли къиян-жапа дахъдирис. Ил замана Зулайха унза гIекIес дуцIрухъун, Илис дигул хIебарес, Юсуф хъярхъли гьавухъун, ГIеларадли хъямрики, буциб хIева, гъярбердиб, Илизивад верцили, Юсуф хIилхIи дуравхъун. Зулайхара аррякьи, ГIязизлизи...


Суалти-жавабти

- Хала БархIилара Кьурбан-Байрамлара ургабси манзиллизиб бусурман адамтас мукъри дирес асубирусив? Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарсилизи халбирули саби. - Гьайгьайрагу, асубируси саби. Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарси ибси дугIла пикри саби. ШаригIятли илдигъунти секIайчи...


Зуль-ХIижжа базла 10 бархIила дурхъадеш

Идбаг ﷺ сунела дурхъаси хIядислизив викIули сай: «Илди бурхIназив дубурцуси адам Аллагьли ﷻ вецIал секIайчивли дурхъавиру: сунела гIямрулизи баракат хьурабиру; мас-давла имцIабиру; хъалибарг балагьуназибад уцахъу; бунагьуни умудирар; гIяхIти баркьудлуми имцIа-дирар; бебкIала излуми...