бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

«Муриси къяналичиб кьутIкьуси бархьдеш гьалаб саби»

«Муриси къяналичиб кьутIкьуси бархьдеш гьалаб саби»

Гьалабван набзи бурибси къяна сабни аргъира.

 

АнцIбукьуни гIямрулизир сегъунти-дигара дирар. ЦацахIели къяна буресра чебиркути манзилти дирули дирар. Диннизибра бикIули бирар гIяхIдешлис къяна буралли, бунагь лебси ахIен или. Нуни аргъира къунба бугьути адамти имцIали биъни. Чули барибси се-биалра бархьли хIебурили, секIал пикридирули дирар. Расул ХIямзатовла «Дила Дагъистан» бикIуси жузлизиб нуни авторла ишгъуна макьала белчIунсири. ХIямзат ЦIадасани сунела дурхIя Расуллис сагаси пальто асахъес арц дархьили сари. ДурхIяли илди харждарили тамандарили сай ва хъули буркьа чегьурсиличил чарулхъули сай. Илини дахъал секIал дурес вехIихьили сай сен пальто хIесибсил. «Арц харждаририв пальто хIесили?» — хьарбиули сай ХIямзат ЦIадасани. «ГIе», — жаваб чарбалтули сай Расул ХIямзатовли. «Илкьяйдали бура, се дирутив имцIати гъай…» — викIули сай илала дудеш. Чебиулраяв? Ца бурибси къянали дурайсуси саби сагаси къяна.

Къяна саби — вегIли балули вегIлис гIяхIдеш, яра хайри биахъес буруси балкIа хабар, илхIелира сунес танбихI хIебиахъес яра цархIилла баркьуди сунес хайрили кабизахъес. Илала хьулчи саби — бетаурсила ва бурусила ургаб барсдеш лебси. Ахтарди дураберкIес къиянбулхъуси мерлар секIал пикридарес гьамадси саби. Къяна бурнилара дахъал жураби лерти сари: бархьли буруси къяна, мягIничерти секIал хIедурни, лебсиличи чеимцIати секIал чедатни, сунечи бируси бирхауди пайдалабарни.

Юлдашуни, сегъуналра анцIбукьлизиб къяна мабуридая, бархьдеш бузахъеная. Сецадла декIси биалра, бархьдеш гIяхIси секIал саби. Къянали адамтала ургарти гъамдеш, тянишдеш, юлдашдеш деткайхъахъути сари. Гьачам барибси хатIалис гIямрула гIеркъадешли жаваб бедлугес чебиркути манзилтира дирар.

Бурсидиреная «гIе», «бирис», «балас» ибти жавабти дедлугесра, «хIебалас», «хIейрус», «хIебирис» ибтира дурес. Бирар анцIбукь адам гьимхIевкIахъес багьандан кьабулвиркуси, амма сунени чесибси барес хIейрни балуси. Иличирли дахъал къянала гъай алкIути сари. Ил бархьси анцIбукь ахIен. Лебси секIал бархьли буреная.

 

Руслан Ражабов

2026-04-01 (Шавваль 1447 д.) №4.


Гьар адамли сай-вегIси гьуни чеббиркIу

ВецIал дус гьалаб сегъунти-биалра сарихибдешуни диахъес багьандан университетлизиб багьуди касес хIяжатсири. Жагьти халкь университетлизи кабурхес, диплом касес, гIур гIяхIси хIянчи баргили, бузес къайгъилизибри.   Амма гьаннала замана аги-кьяйда дебали дарсдиубли сари. Хасти багьудлуми...


Нясдеш — сен?

Нуни ишбархIи дила белкIлизиб ишгъуна масъала ахъбуцес дигулра. Ил нушала республикализиб дебали челукьусира саби. ХIердизирая алавчарли кьакьурбази — дахъалгъунтазир нясдешуни, жярга-зекъ сари. Илди жярга-зекъ лайдикIути тIакьнази диахъули ахIенну, чус гьамадси мерличи лайдикIули...


Буралаби

  Гьарил гъайлис сунела мер. ГIяхIси гъай мурталра кумекли бирар. ГIяхIси гъайли шанда барура ибхьу. Дахъал гъайли асар камли биру. Камти гъай гIяхIти дирар. МалхIямси гъай муриси бирар. МалхIямси гъайли шурмира гъятIиу. ПикрихIевхъи гъай мабурид. ВерхIна пкрибарили гьачам...


Чебла

Иш анцIбукь Мисрилизиб бетаурси саби. Ца мискинни пулан адамлизирад 500 динар чеблалис сасиб. ВягIда хIясибли, илди чардарес замана баибхIели, арцла вегIли илди тIалабдариб. Амма мискинна чардарес арц агни багьандан, илини илис чардарес вачрукьязирад сасили дедиб. Илра вягIдала замана...


Идбагли ﷺ дурибти ахират гъамбикIнила лишанти

Ахират гъамбикIниличила бурути дахъал лишанти лерти сари халатира диштIатира. Халати лишанти гьачамлис дагьардулхъес дехIдихьили ахIен. Амма иличила бурути диштIати лишанти хIясибдарес вирар.   ДиштIати лишанти: Дагьрила шайчирти цIябдеш имцIадикIули сари, багьудлуми (динна шайчирти)...