бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

«Муриси къяналичиб кьутIкьуси бархьдеш гьалаб саби»

«Муриси къяналичиб кьутIкьуси бархьдеш гьалаб саби»

Гьалабван набзи бурибси къяна сабни аргъира.

 

АнцIбукьуни гIямрулизир сегъунти-дигара дирар. ЦацахIели къяна буресра чебиркути манзилти дирули дирар. Диннизибра бикIули бирар гIяхIдешлис къяна буралли, бунагь лебси ахIен или. Нуни аргъира къунба бугьути адамти имцIали биъни. Чули барибси се-биалра бархьли хIебурили, секIал пикридирули дирар. Расул ХIямзатовла «Дила Дагъистан» бикIуси жузлизиб нуни авторла ишгъуна макьала белчIунсири. ХIямзат ЦIадасани сунела дурхIя Расуллис сагаси пальто асахъес арц дархьили сари. ДурхIяли илди харждарили тамандарили сай ва хъули буркьа чегьурсиличил чарулхъули сай. Илини дахъал секIал дурес вехIихьили сай сен пальто хIесибсил. «Арц харждаририв пальто хIесили?» — хьарбиули сай ХIямзат ЦIадасани. «ГIе», — жаваб чарбалтули сай Расул ХIямзатовли. «Илкьяйдали бура, се дирутив имцIати гъай…» — викIули сай илала дудеш. Чебиулраяв? Ца бурибси къянали дурайсуси саби сагаси къяна.

Къяна саби — вегIли балули вегIлис гIяхIдеш, яра хайри биахъес буруси балкIа хабар, илхIелира сунес танбихI хIебиахъес яра цархIилла баркьуди сунес хайрили кабизахъес. Илала хьулчи саби — бетаурсила ва бурусила ургаб барсдеш лебси. Ахтарди дураберкIес къиянбулхъуси мерлар секIал пикридарес гьамадси саби. Къяна бурнилара дахъал жураби лерти сари: бархьли буруси къяна, мягIничерти секIал хIедурни, лебсиличи чеимцIати секIал чедатни, сунечи бируси бирхауди пайдалабарни.

Юлдашуни, сегъуналра анцIбукьлизиб къяна мабуридая, бархьдеш бузахъеная. Сецадла декIси биалра, бархьдеш гIяхIси секIал саби. Къянали адамтала ургарти гъамдеш, тянишдеш, юлдашдеш деткайхъахъути сари. Гьачам барибси хатIалис гIямрула гIеркъадешли жаваб бедлугес чебиркути манзилтира дирар.

Бурсидиреная «гIе», «бирис», «балас» ибти жавабти дедлугесра, «хIебалас», «хIейрус», «хIебирис» ибтира дурес. Бирар анцIбукь адам гьимхIевкIахъес багьандан кьабулвиркуси, амма сунени чесибси барес хIейрни балуси. Иличирли дахъал къянала гъай алкIути сари. Ил бархьси анцIбукь ахIен. Лебси секIал бархьли буреная.

 

Руслан Ражабов

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 д.) №6.


Ванза нушала хъали саби

«Умудеш - Аллагьличи вирхнила байхъала саби», - дурхъаси хIядис Акьути бурхIназир шагьар батурли шилизи рашес дигахъулра, имцIаливан жагати хIебла бурхIназир. Бамсриахъили Уркарахъирад чаррирухIели гьунила дублар мер-мерличир лайкадакIили дицIибти гавлагуни чедиулри. Илди цара кIелра...


Динна гIилмула кьани гьаргбарибси

Дагъистайзибси ислам динна тарих дебали давлачебси саби. Нушала динна гIялимти гьар-чинабалра машгьурти ва хIурматла адамти саби. Илдани сабри халкьлис бегIлара къиняси замана пачалихъли бархьбатурхIелира уркIбази берцудила иман минабируси. Лавашала районна Кьакьамахьила шира ил шайчиб дебали...


Салат

ГIягIнидиркур: Шампиньон шайтIа кьапIни – 400 гр; гIяргIяла диъ – 300 гр; хияр – 4; гидгари – 4; гIявадеш, зе, исиут, кьар, майонез – бизидеш хIясибли.   Балкьарахъни: ШайтIа кьапIни умударили, авал-шел бутIаличи кьисдарили, духъутIдиайчи дерцIая. Делхьи...


Мура гьаларти хьуна чеблуми

Хьунуй мура гьалар халати жавабкардеш дихути сари ва иличир дахъал чеблуми лерти сари:   Хьунул хъали-цIализир муруйс тамай мутIигIли рирес чебиркур. Илис мурул вигахъес чебиркур ва иличил мурталра малхIямли рирес гIягIнибиркур, ил кьабулли калахъес риубси бирес илала чебла саби. Эгер илини...


МухIяммад Идбагла ﷺ суннатуни сегъунти сари?

ХIядислизиб бурули саби: «Чили мицIирбаралра дила сегъуна-биалра суннат, илини шабагъат кайсу, сабира ЧевяхIсила гьунчиб алхунти даршал адамлис бедлугусигъуна».   Ишар нушани цацадехIти суннатуни хIушаб гьаладирхьехIе, сарира гьар бархIи дирес гьамадти.  ЖамигIятла дехIибайчи...