бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

«Муриси къяналичиб кьутIкьуси бархьдеш гьалаб саби»

«Муриси къяналичиб кьутIкьуси бархьдеш гьалаб саби»

Гьалабван набзи бурибси къяна сабни аргъира.

 

АнцIбукьуни гIямрулизир сегъунти-дигара дирар. ЦацахIели къяна буресра чебиркути манзилти дирули дирар. Диннизибра бикIули бирар гIяхIдешлис къяна буралли, бунагь лебси ахIен или. Нуни аргъира къунба бугьути адамти имцIали биъни. Чули барибси се-биалра бархьли хIебурили, секIал пикридирули дирар. Расул ХIямзатовла «Дила Дагъистан» бикIуси жузлизиб нуни авторла ишгъуна макьала белчIунсири. ХIямзат ЦIадасани сунела дурхIя Расуллис сагаси пальто асахъес арц дархьили сари. ДурхIяли илди харждарили тамандарили сай ва хъули буркьа чегьурсиличил чарулхъули сай. Илини дахъал секIал дурес вехIихьили сай сен пальто хIесибсил. «Арц харждаририв пальто хIесили?» — хьарбиули сай ХIямзат ЦIадасани. «ГIе», — жаваб чарбалтули сай Расул ХIямзатовли. «Илкьяйдали бура, се дирутив имцIати гъай…» — викIули сай илала дудеш. Чебиулраяв? Ца бурибси къянали дурайсуси саби сагаси къяна.

Къяна саби — вегIли балули вегIлис гIяхIдеш, яра хайри биахъес буруси балкIа хабар, илхIелира сунес танбихI хIебиахъес яра цархIилла баркьуди сунес хайрили кабизахъес. Илала хьулчи саби — бетаурсила ва бурусила ургаб барсдеш лебси. Ахтарди дураберкIес къиянбулхъуси мерлар секIал пикридарес гьамадси саби. Къяна бурнилара дахъал жураби лерти сари: бархьли буруси къяна, мягIничерти секIал хIедурни, лебсиличи чеимцIати секIал чедатни, сунечи бируси бирхауди пайдалабарни.

Юлдашуни, сегъуналра анцIбукьлизиб къяна мабуридая, бархьдеш бузахъеная. Сецадла декIси биалра, бархьдеш гIяхIси секIал саби. Къянали адамтала ургарти гъамдеш, тянишдеш, юлдашдеш деткайхъахъути сари. Гьачам барибси хатIалис гIямрула гIеркъадешли жаваб бедлугес чебиркути манзилтира дирар.

Бурсидиреная «гIе», «бирис», «балас» ибти жавабти дедлугесра, «хIебалас», «хIейрус», «хIебирис» ибтира дурес. Бирар анцIбукь адам гьимхIевкIахъес багьандан кьабулвиркуси, амма сунени чесибси барес хIейрни балуси. Иличирли дахъал къянала гъай алкIути сари. Ил бархьси анцIбукь ахIен. Лебси секIал бархьли буреная.

 

Руслан Ражабов

2026-09-01 (РабигIуль-Авваль 1448 д.) №9.


«Дарга, барая балга»

ГIяллаева ПатIимат БяхIмудовна акIубси сари Дахадаевла районна КьярбачIимахьила шилизир 1981 ибил дуслизир. Илала белчIуди 1987 ибил дуслизиб бехIбихьибсири, Къаякентла районна Сагаси Вихърила школализиб. БелчIудилизир гьаларяхI аррякьунси илини кIел класс тамандариб ва КьярбачIимахьила школализиб...


Илдигу нушала Гьалжанала умхьни…

БегIтала хIурматбарес хIяжатси биъниличила лебтанилра балуси саби. Ил дурхIнала гьалабси се барили хьалли, ахъес хIейруси кIелра дунъялизибси (иш ва ахиратла) чебла саби. Чебла, ил сели-биалра чебицIахъес хIяжатси, ужра бедили ахIенси ахъес хIейруси ЧевяхIсила аманат саби. БегIтала ва дурхIнала...


Сегъуна саби «даргала хIева»

Миллатла мезра, гIядатунира, культурара дусмала духъяндешлизир детхIехъахъили ахIерадарес чараагарси биъниличила гьарил бархIи гъайдикIули сари халкьлизи мягIни-хIял иргъахъути гIягIниахълуми, телевизорти, газетаби, журналти, Интернетла кумекличил дузути электронный бархбасла...


Садж

Садж азербайжанлантала хурег саби. Ил жура-журала диълизибад барес вируси сай. Нушани гIяргIяла диълизибад гьалабирхьулра. ГIягIнидиркур: гIяргIяла диъ – 300 гр. помидор – 3; жерши – 200 гр; кьяртIалализирти хъара – 250 гр; шайтIа кьапIни – 100 гр; болгарский...


Суалти-жавабти

- ДехIибала дируси мерлар яра палтарличир житала гъез диалли дехIибала халдирутив? Ислам хIясибликIун жита умуси мицIираглизи халбируси саби. - Имам ан-Навави «Мингьаж ат-ТIалибин» жузлизив викIар: «Кьаркьа кесекуни мицIираглизирад декIардикибти, илкьяйдали гъезра, бебкIибси...