бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Халаси асар бирули саби

Халаси асар бирули саби

ИшбархIи нушала гIямрулизиб социальный сетанани халаси ва мягIничебси мер бурцули саби, хаслира жагьилтала гIямрулизиб. Илдани имкан лугули саби вегIла юлдашуначил, цадехI пикруми лерси кьукьяличил, хаслира жамигIятличил бархбас бузахъес. Илала кумекличил адамтани чула гьунарти чедиахъули сари, чула гIямрулизир кадиркути анцIбукьуни гьаладирхьули сари.

 

Амма гIяхIдешличил вайсира барх башуси саби бикIар. Социальный сетанани адамла дагьриличи халаси асар бирули саби, хаслира балугъла хIебаибти дурхIначи. ИшбархIи биалли сагаси, ИИ ибси секIал (искусственный интеллект) дакIубиубли саби. ХIед Интернетлизиб селра бирес хIяжатли ахIен, хIела лерилра пикридарибти секIал ил сурсатли детурхахъули сари.

Социальный сетли бируси бегIлара вайси — илаб буркIуси замана саби. Бахъла биалли ил секIал гIямрули бетарули саби. Адамлис гьанбиркули саби — се биэса или. Юх, адам дебали умсуси сай, Интернетлизиб халаси замана буркIули виалли. Бирар чула дирути дарили диалра иларад дурабухъес хIебирути. Изайчи шурбулхъули саби чула гаджетлизиб буркIуси замана. Адамла гьанкI башули ахIен, усаунхIели вайти муэрти чедиули сари, бамсриахъес имканбикIули ахIен. Интернетлизир жагати гIямру чедиахъули сари цацабехIти адамтани. Илдачи хIербикIутачи психологияла шайчиб вайси асар бетарули саби. «Ну пайдаагарсира, секIал барес хIейрусира, хIера илдала гIямру гIяхIти сари, дила вайти сари» ибти пикруми алкIули сари.

Нуша-ургаб бархIиличи-бархIи блогерти бетаэс дигутала лугIи имцIабикIули саби. Чули чедиахъутас лайкани сархес къайгъилизиб саби. Илди сецадла дахъал диалра, илцадла саби машгьурти сарра или пикрибикIули саби. Ил лайклис се-дигара барес хIядурти бахъал саби. Дигалли такьсир, дигалли цIахси баркьуди. Лайкани камдиралли, илдигъунти адамти бачабирхули саби, зигарбикIутили, балкIли вяшбикIутили бетарули саби. Адамла хIял-тIабигIят дарсдирули сари, гъайла къантIа.

Бахъалгъунти жагьилтас ишбархIи Интернетлизирти гIямру бекIлидиубтили детарули сари. Илаб саби илдала пикри ва кьас. Юлдашуни барх замана беркIес или дурабухъаллира, хIулби телефонничир дирар. ХIякьикьат илдас илцадла-декIар хIяжатли ахIен или гьанбиркули саби. Интернетли адамлис халаси пайда лебхуси саби ил хIяжатси тяхIярли бузахъалли. ВегIлис хIяжатси багьахъни сархес, сагаси багьес. Адамлис интернетла лагъ ветаэс хIяжатли ахIен.

Баладаяв хIушани, давлачебтани, Интернетла, программированиелизиб бузути гIялимтани чула дурхIни гаджетунази кабирахъути ахIен. Илдани дузахъути кнопкабала гьаларла телефонти сари. Гаджетуназиб илди чIянкIли акьуси бархIи чумал сягIят саби бузахъути. ИмцIаливан илди спортлизи ихъахъули саби, жуза бучIахъули саби. Илдала учительти адамти саби, онлайн обучение лебси ахIен илдас. СенкIун адамличил ихтилат селилра, гьачамлис, барсбарес вирули ахIен. Адамличил ихтилатикIухIели, хIял аргъес вирар.

ХIердизирая жагьилти дурхIначи — илди чархлизиб жанагартиван, зягIиптиван, цIакь агартиван билзули саби. Илдала бахъла хIулбачир очкиби сари. Ил биалли гаджетунала асар саби. ХIярхIли саби илди багьудилизибра, сенкIун чула чули сегъуналра хIянчи бирули ахIен, багьуди сархес. Интернетлизир жавабти даргили илди школализи дихули сари. Гаджетла кумек агарли лугIи цализи ца бяхъес бирули ахIен.

Гьаланачи бегIтас пикрибухъес хIяжатли саби, селичи бетиркурал чула дурхIни, илдани Интернетлизиб буркIуси заманаличи ахтарди хIебиралли? Се багьуди кайсуси дурхIяли, сегъуналра къиян чекасес хIебигули биалли, хъули хIянчи барес. Нушала хIукуматлис багьудичебти адамти бекIлил хIяжатли ахIен или гьанбикесли саби, ишбархIила политика хIисаблизи касалли. ХIушазирад дигахъути сари хIушала ва хIушала дурхIнала гIямру. Пикридухъеная.

 

Руслан Ражабов

2026-09-01 (РабигIуль-Авваль 1448 д.) №9.


Редакциялизи суал

- ДехIибала дирухIели ташагьудлизиб (Ат-тахIият) тIул се манзил ахъбуцес гIягIниси?   - ДехIибала дирухIели ташагьудлизиб (ат-тахIиятлизиб) ибан тIул ахъбурцнила пасихIдешличила шафигIитунала мазгьабла машгьурси гIялим ибн ХIаджар аль-Гьайтамини сунела «Ан мангьажуль кьавим»...


Россия гъармука улка ахIен

Нушала улкали Украинализиб дурабуркIуси дявила хасси балбуц 1941-1945-ибти дусмазиб Германияла фашистуначил кабикибси нушала ВатIа ЧебяхIси дергъичиб бухъянбитIи саби. Ил багьандан ургар Россияла Президентла пресс-секретарь Дмитрий Песков илис «нушала улкали Украинализиб дурабуркIуси дявила...


Илдигу нушала Гьалжанала умхьни…

БегIтала хIурматбарес хIяжатси биъниличила лебтанилра балуси саби. Ил дурхIнала гьалабси се барили хьалли, ахъес хIейруси кIелра дунъялизибси (иш ва ахиратла) чебла саби. Чебла, ил сели-биалра чебицIахъес хIяжатси, ужра бедили ахIенси ахъес хIейруси ЧевяхIсила аманат саби. БегIтала ва дурхIнала...


Садж

Садж азербайжанлантала хурег саби. Ил жура-журала диълизибад барес вируси сай. Нушани гIяргIяла диълизибад гьалабирхьулра. ГIягIнидиркур: гIяргIяла диъ – 300 гр. помидор – 3; жерши – 200 гр; кьяртIалализирти хъара – 250 гр; шайтIа кьапIни – 100 гр; болгарский...


Идбагла ﷺ гIяхIти хIял-­тIабигIят

Дурхъаси Кьудратла ВегI Аллагьли ﷻ МухIяммад Идбаглис ﷺ гIяхIти хIял-тIабигIятра, жагати куц-бекIра, арадешра дедибтири. Ил лебтасалра ряхIму-уркIецIи сайлин ва гIибрат сайлин вархьибсири. Лебилра Аллагьли ﷻ адамтачи бархьибти идбагунала чердикIибти къиликъуни лертири илизир: гIякьлу, ряхIму,...