бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Кьуръа дурхъадешличила

Кьуръа дурхъадешличила

Кьуръа дурхъадешличила

Нушала Идбагла ﷺ дурхъаси хIядислизиб бурили саби: «ХIушазибад бегIлара гIяхIти Кьуръан бучIути ва иличи цархIилти руркъути саби» (аль-Бухари).

Кьуръай нушала гIямрулизиб дебали мягIничебси мер бурцули саби. Кьуръан - бусурмантала гIямрулизиб бекIлибиубси шали саби, ил Дурхъаси БелкIлизибкIун адамла гьар бархIила гIямрулизир хIяжатти низам-кьяйда лерти сари. Дурхъаси Кьуръан бегIлара гIергъиси дигIяндеш гьаргбируси, ва гIячихъдеш алкIахъуси белкI саби, сабира МухIяммад Идбагличи ﷺ 23 дусла бухIнаб бурхьули калунси. Илини лерилра гьалар дурхьули калунти дурхъати табтурти мардирули сари.

Марлира, гьарил бусурмай балули бургар Кьуръа ахъси даражаличила. Ил ахирагарси пасихIдешла ва гIяхIдешунала урунж биъни балули хьалли, адамли ил руркъни гIурличи архули сай. Амма ил «гIур» биалли, цацахIели сабиулира ахIен. Адам яра зягIипиркули сай, яра гьатIира хIейгеси, убкIули сай.

Ил багьанданра нушани кьасбарира Дурхъаси Кьуръан бучIниличи адамтала уркIби жидарес. Сели кумекбиру нушази Кьуръан бучIниличи диги акIахъес?

Цаибилгъуна, якьинни иргъни, Кьуръан бучIусилис Кьиямала бархIи ил гьалабизли ва шафагIятли бирни, ва ил бучIуси дигахъни ва мяхIкамирни.

Идбагли ﷺ бурибсири: «БучIеная Кьуръан, гьарли-марли адамти мицIирбирнила БархIи ил бучIанти бусурмантас шафагIятли бируси саби» (Муслим).

КIиибилгъуна, ил Дурхъаси Жуз бучIнилис биркуси шабагъатличила пикриухъни. Гьарил бучIуси хIярплис, гIяхIси баркьуди лукIуси саби, гьарил гIяхIси баркьудилис биалли, вецIнали кири имцIабирар. Кьуръан бучIухIели, къайгъибиреная пикрилизи касес хIушала гIяхIти баркьудлуми имцIадиубли, дахъдикIни.

ХIябъибилгъуна, Кьуръа мягIналичила пикриикIни. Пикрибарая, хIушани бучIуси гьарил аят хIушачицун бяхIчиаибси кьяйда. ЧевяхIсилис дигули сай нуша Илала Дурхъаси БелкIла гьарил девличила пикридухъи. ЦагьатIи хIядис гьанбуршис: «Марлира, хъали гьарзабирар, малаикуни башар ва шайтIунти гьарахъдиркур Кьуръан бучIуси хъулирад» (ад-Дарими). Нушаб Кьиямала бархIи шафагIят ва ЧевяхIсила разидеш сархес дигахIелли, нушани Дурхъаси Кьуръан бучIес къайгъибарес чебиркур. Илабси адабла шайчибси Кьудратла ВегIла аманат гIямрулизиб бетерхахъес багьандан. Кьудратла ВегIли нушаб кумекбараб! Амин!

МяхIяммад Аминтазаев

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Ан-Низамия мадрасалис – 950 дус

ДР -ла тах шагьарлизиб халаси халкьани-ургабси мажлис бетерхур, ан-Низамия мадраса акIахъубхIейчибад 950 дус дикнилис хасбарибси. Ил исламла дунъяла ургарти даршдусмала бегIлара мягIничебтазибад цали бируси багьудила центр саби.   2025 ибил дусла декабрь базличиб МяхIячкъалализиб лебил...


Редакциялизи суал

- Нушани 90-ли ибти дусмазир сарри дехIдихьибти дазала-дехIибала дирули ва нушала дахъал чеблуми учидикили сари дуббуцарира дархли. Кьабулбарибси хIяжли илди хIедарибти дехIибала ва уркалунти дуббуцарла бунагьуни ицутив? - Чараагарли уркIи-уркIилавад тавба дарес чебиркур калунти дехIибала ва...


Дурхъаси Лайлатуль Кьадрила дуги

Бусурмантала умматлис Лайлатуль Кьадрила дуги хасси тяхIярла шабагъат саби, чусра УркIецIила ВегI Аллагьли ﷻ пешкешбарибси. Кьуръайзиб бурули саби: «Лайлатуль Кьадрила дуги азир базличиб дурхъаси саби» или. Илала мягIна – 1000 баз, чузибра Лайлатуль кьадрила дуги агарти. Ил дуги...


Урги-дергализивад иртан

Умурия гIяскуртани алавбуцибхIели, душмантала ургъан лацла хъарличи ацIили Аллагьал Расулла ﷺ шайчи децIагести гъайли угьули, вявкайкIулри. Иличиб децIагеси се лебси бусурмантас? Гьарил бусурман ургъаннис дигулри кавшес илгъуна увяхIси адам. Амма ил кавшес къияннири, сенкIун ил ахъси ва гьамадли...


Бархьдеш

ЦархIил тяхIярли биэсра хIебирар…   Гьалабван нуни Интернетлизиб ца ролик чебаира. Илав профессорли гьалабси парталичи кариибси студенткази «дурарухъен аудиториялизирад ва гьаннала гIергъи хIу чераэс хIейги дила лекциябачир» или дуракаиб. Рурси дебали уркIрухъун, селра эс...