бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Кьуръа дурхъадешличила

Кьуръа дурхъадешличила

Кьуръа дурхъадешличила

Нушала Идбагла ﷺ дурхъаси хIядислизиб бурили саби: «ХIушазибад бегIлара гIяхIти Кьуръан бучIути ва иличи цархIилти руркъути саби» (аль-Бухари).

Кьуръай нушала гIямрулизиб дебали мягIничебси мер бурцули саби. Кьуръан - бусурмантала гIямрулизиб бекIлибиубси шали саби, ил Дурхъаси БелкIлизибкIун адамла гьар бархIила гIямрулизир хIяжатти низам-кьяйда лерти сари. Дурхъаси Кьуръан бегIлара гIергъиси дигIяндеш гьаргбируси, ва гIячихъдеш алкIахъуси белкI саби, сабира МухIяммад Идбагличи ﷺ 23 дусла бухIнаб бурхьули калунси. Илини лерилра гьалар дурхьули калунти дурхъати табтурти мардирули сари.

Марлира, гьарил бусурмай балули бургар Кьуръа ахъси даражаличила. Ил ахирагарси пасихIдешла ва гIяхIдешунала урунж биъни балули хьалли, адамли ил руркъни гIурличи архули сай. Амма ил «гIур» биалли, цацахIели сабиулира ахIен. Адам яра зягIипиркули сай, яра гьатIира хIейгеси, убкIули сай.

Ил багьанданра нушани кьасбарира Дурхъаси Кьуръан бучIниличи адамтала уркIби жидарес. Сели кумекбиру нушази Кьуръан бучIниличи диги акIахъес?

Цаибилгъуна, якьинни иргъни, Кьуръан бучIусилис Кьиямала бархIи ил гьалабизли ва шафагIятли бирни, ва ил бучIуси дигахъни ва мяхIкамирни.

Идбагли ﷺ бурибсири: «БучIеная Кьуръан, гьарли-марли адамти мицIирбирнила БархIи ил бучIанти бусурмантас шафагIятли бируси саби» (Муслим).

КIиибилгъуна, ил Дурхъаси Жуз бучIнилис биркуси шабагъатличила пикриухъни. Гьарил бучIуси хIярплис, гIяхIси баркьуди лукIуси саби, гьарил гIяхIси баркьудилис биалли, вецIнали кири имцIабирар. Кьуръан бучIухIели, къайгъибиреная пикрилизи касес хIушала гIяхIти баркьудлуми имцIадиубли, дахъдикIни.

ХIябъибилгъуна, Кьуръа мягIналичила пикриикIни. Пикрибарая, хIушани бучIуси гьарил аят хIушачицун бяхIчиаибси кьяйда. ЧевяхIсилис дигули сай нуша Илала Дурхъаси БелкIла гьарил девличила пикридухъи. ЦагьатIи хIядис гьанбуршис: «Марлира, хъали гьарзабирар, малаикуни башар ва шайтIунти гьарахъдиркур Кьуръан бучIуси хъулирад» (ад-Дарими). Нушаб Кьиямала бархIи шафагIят ва ЧевяхIсила разидеш сархес дигахIелли, нушани Дурхъаси Кьуръан бучIес къайгъибарес чебиркур. Илабси адабла шайчибси Кьудратла ВегIла аманат гIямрулизиб бетерхахъес багьандан. Кьудратла ВегIли нушаб кумекбараб! Амин!

МяхIяммад Аминтазаев

2026-09-01 (РабигIуль-Авваль 1448 д.) №9.


Россия гъармука улка ахIен

Нушала улкали Украинализиб дурабуркIуси дявила хасси балбуц 1941-1945-ибти дусмазиб Германияла фашистуначил кабикибси нушала ВатIа ЧебяхIси дергъичиб бухъянбитIи саби. Ил багьандан ургар Россияла Президентла пресс-секретарь Дмитрий Песков илис «нушала улкали Украинализиб дурабуркIуси дявила...


Сегъуна саби «даргала хIева»

Миллатла мезра, гIядатунира, культурара дусмала духъяндешлизир детхIехъахъили ахIерадарес чараагарси биъниличила гьарил бархIи гъайдикIули сари халкьлизи мягIни-хIял иргъахъути гIягIниахълуми, телевизорти, газетаби, журналти, Интернетла кумекличил дузути электронный бархбасла...


Иличирли декIардулхъулра

Нушала тах шагьар МяхIячкъалализирти гIямру дахъ дебали дуцIли ардашули сари. Адамти даим къалабали саби хIянчиличи ва белчIудиличи балкьаэс. Буралли, адамтала гIямрула халаси бутIа гьундурачиб арбашан биубли саби. СенахIенну шагьар халабикIухIели ва илала ца мерличивад цархIил мерличи ваэс...


Идбагла ﷺ гIяхIти хIял-­тIабигIят

Дурхъаси Кьудратла ВегI Аллагьли ﷻ МухIяммад Идбаглис ﷺ гIяхIти хIял-тIабигIятра, жагати куц-бекIра, арадешра дедибтири. Ил лебтасалра ряхIму-уркIецIи сайлин ва гIибрат сайлин вархьибсири. Лебилра Аллагьли ﷻ адамтачи бархьибти идбагунала чердикIибти къиликъуни лертири илизир: гIякьлу, ряхIму,...


Илдигу нушала Гьалжанала умхьни…

БегIтала хIурматбарес хIяжатси биъниличила лебтанилра балуси саби. Ил дурхIнала гьалабси се барили хьалли, ахъес хIейруси кIелра дунъялизибси (иш ва ахиратла) чебла саби. Чебла, ил сели-биалра чебицIахъес хIяжатси, ужра бедили ахIенси ахъес хIейруси ЧевяхIсила аманат саби. БегIтала ва дурхIнала...