бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ТIабигIятла дармунти

ТIабигIятла дармунти

Чумиздаг

Ил цIедешла пайдаличила дахъал баянти дирар. Нушани илдачила бурехIе. Чумиздагуни адамтани дашахъути цаибти цIедешуназирадти сари. Сапарличи дурабухъунтас илдани хурегла мер бурцу ва гьунар-цIакь имцIадиру. Дурхъаси Рамазан базличир нуша дубкадалтухIели МяхIяммад Идбагли (с.гI.в.) бегI гьалабси яргализир илди дукахъес маслигIятбирули сай. ГIярабла улкназиб илис «гIямрула кьацI» или бикIар. Дерубти цIедешра дархли пайдалати диънили, илди хъярхъли лебил дунъяличи тIинтIдиубти сари.

Чумиздагуназиб тIабигIятла салицилат лебси саби аспириннизибсигъуна, илкьяйдали адамла кьаркьайзибсиличи мешуси гормонра. Илала дурабад илдазир А,Е,К,В,С витаминти ва тиамин, рибофлавин, ниацин, фолиевая кислота, кальций, калий, магний, железо, фосфор, натрий, цинк микроэлементуни лерти сари. Ил гIемсначи гIяхIлашал асарбирни багьандан спортсментасра маслигIятбиру.

Илди дебали мурили диалра хIилизибси чакарла кьадар ахъхIебирахъу, холестерин биалли, гIяшбирахъу.

1.Чумиздаг бемдриличи, вай изайчи (рак) къаршиси цIедеш саби, ил багьандан сабицунра беркесилизи бархаилира букес вирар.

2.Илдани кьаркьайзи гьунар башахъуси саби, деркунти 2-3 чумиздаг бархIи ахъайчи диур.

3.ХIушани диета бузахъули диадалли, декьлизибад барибси хурег ва муридешунала мерлаб бархIилис 3-5 чумиздаг дукеная. Илдани даргмах умудиру ва имцIаси битIакI лайбакIахъес кумекбиру.

4.Халаси пайда леб чумиздагунала виштIасилис баибти хьунул адамтас. Илдани виштIаси виркьухIели, кункдеш алкIахъа ва валхухIели ниъ имцIадиру.

5.Чумиздагли гьав ахъбурцу ва нервабала ибкьдеш урису. Чумиздагунани адам атерасклерозлизивад, инфарктлизивад ва инсультлизивад мяхIкамиру, хIила тумазир бертаби (тромб) хIедирахъу. ШинкIадешла изала тIашиу, тяхIувяхъили зягIипикибхIели, кьаркьа температура гIяшбирахъу, хъехI агарбирахъу, ангина сагъбирахъу ва изала хIярхIбирахъу. Астмала изала лебтас, уркIила тумала гъяж ахътас, лига-кьякья изутасра дебали багаласи саби. Гьар журала вирусуначи къаршидеш диру.

Чумиздаглизибад компот: чумиздаг – 100 гр, гIинцби – 4, шин – 1,5 литр, бибгIянбарибси корица. ЦIедеш дирцили, кьумазирад умударая, шиннизир 15 минут руржахъеная. ГIур корица имцIабарили, цIаличиб 5 минут батирая. Илала гIергъи компот хIядурси саби. Ил 8 баз биубти биштIатачибад бархли бехIбихьили бужес асубирар, хаслира кани изули вайтIа бусути дурхIни ряхIятбиахъес.

АМИНА АЮБОВА

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


УркIи изутира леб

КIел жумягIцадхIи, улкала цацадехIти регионтазирван, нушала республикализирра цIабикьалала (топливо) багьнала шайчир гIяхIцад дарсдешуни кадикиб. Илди хаслира къячдикун шагьуртазиб хIербирути адамтачи.   Буралли, цIабикьалала багьни дусла бехIбихьудличирадал гIяхIцадла ахъдиублири. Амма...


БекIлибиубси ва мягIничебси масъала

Нушала улкали гIергъити дусмазир хъалибарг мяхIкамбарес ва гIеббуцес багьандан дурадуркIути сагадешуни дебали дигести сари. Бахъал дурхIначилти халибаргунас дедлугути арц, пособиеби, нешдешла капитал ва цархIилтира кункдешуни лер.   ГIергъиси манзил нушала улкализир 31 хIукму кьабулдарили сари...


Республикализивра цаибси

Дила белкIла игитгъуна адамличила макьала белкIес цазаманализиб къияннира бирар, гьамадлира. Мурхьти багьудлумачилси гIялимличила белкIес, хаслира ил академик виалли, лайикьси тяхIярли бетхIерар или гьанбиркули бирар. ГIялимличил ца даражаличир ихтилатдикIес, гIилмулашал мурхьти илала багьудлумачи...


Се бируси?

– Адамли урхIла беткахъибси мицIираг баргили виалли се бируси?   – Эгер адамли шила яра шагьарла дураб урхIла мицIираг баргалли, илизиб ихтияр лебси саби ил сунечил барх арбукес, сунес батес ахIи, илала хужаим варгайчи мяхIкамбарес багьандан. Илкьяйдали илини къайгъибарес...


Цахтони

ГIягIнидиркур: (4 порциялис) диъ – 500 гр; бурт (яра мацони) – 300 гр; хиви (грецкий) – 200 гр; кинза – 1 хала; укроп – 5 кьяли; итан жерши – 4 цула; хмели-сунели – 0,5 чяйла кьулса; зе, хIунтIена ва цIудара исиут – бизидеш...