бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Жузличил тянишбариб

Жузличил тянишбариб

Гьалабван, МяхIячкъалализибси Гьалмагъдешла Юртлизиб Дагъистан Республикала муфтий шайх ГIяхIмад-Апандила «Бархьси гьунчибад башутала адабдеш» бикIуси жуз таджикунала мезличил дураъниличил бархбасахъи балбуц бетерхур. Ил дураберкIнилис сиптакарли биуб Дагъиста миллатла политикала ва динничилти бархбасунала Министерство.

Жузличил тянишбиэс бакIибтиургаб лебри Дагъиста Муфтиятла Председатель Шамил ГIялиханов, пачалихъла органти, писательтала Союзла вакилти, гIилмула хIянчизарти, динна ва жамигIятла организациябала вакилти, журналистуни ва нушачиб бучIути дурала улкназибадти студентуни.

Балбуц ибхьули ДР-ла миллатла политикала ва динна бархбасунала министр Энрик Муслимовли буриб гьанналис ил жуз верхIел мезличи шурбатурси биъниличила. «Илар адаб-хIяяла къиликъуни черяхIдирули, чебиахъули саби бегIлара гIяхIси адамла тIабигIят, ил вирхуси адамла декIарбулхъуси лишан биъни. Сецадла бахъал адаб-хIяялашал бяркъчебти адамти биалра, илцадра адаблашал ахъси даражала бирар умматра. Жузлизирадти Аллагьла Расулла ﷺ гъай гьандуршис, илизи хьарбаили саби: «Чи сая бегIлара гIяхIси адам?» Илини жаваб бедиб: «БегIлара гIяхIси сай, хIялтIабигIятлизив малхIямси». «Се саби талихIагри?» - ибси суайс, илини ибсири, адамла вайси хасият ва хIял-тIабигIят или». Гьайгьайрагу, ил жуз белчIунси гьарил адамли ташмишдеш агарли, сунес пайдаладиэсти насихIятуни дургу», - викIи министр. Илкьяйдали балбуцличир таджикунала мезличил нашидуни ва назмурти зайдухъун.

Дагъиста Муфтиятла Председатель Шамил ГIялихановли муфтийла шайзирад саламти дуриб ва иб: «Ислам даршудешла ва гIяхIдешла дин саби. Нушачи вархьибси Расулуллагьра бегIлара черяхIти адабдешла къиликъуни гIерасахъес сайри. Илини сунела гIибратличил чебаахъибсири гьарли-марси бусурман сегъуна вирусил. ИшбархIи нушаб гьалабихьибси жуз, гьайгьайрагу, дебали халаси къиян кабихьили белкIунси саби. БегI гьалабси яргализиб ил адамтала хасиятуни ва къиликъуни гIяхIдиахъес пикриличил белкIунси саби. Жуз бусурмантаницун ахIенну, цархIилти динна вакилтанира бучIули саби, сенахIенну иларти баянти рухIласиадабласи багьуди касести сари. Илдачила чула пикруми нушази гьаман бучIантани дурули сари. Ил жузли илкьяйдали бяркълашал халаси пайда лебху мугIяллимтас, воспитательтас, бегIтас ва илдала биштIатас, алавчарли кадиркути вайти анцIбукьуназибад мяхIкамбирули».

Балбуцличиб гъайбухъунти ДГИла ректор М.ХIяжидадаевли, ДГМУла проректор Эльмира Абиевани, имам Шамилла уличилси фондла руководитель ГIялиасхIяб Хархачаевли ва цархIилтанира жузла кьадри-кьиматличила буриб. Дагъистайзиб бегIлара бархибси замана, 1999 ибил дусличибад муфтийла хIянчи сунечи чекасили, гьанналаур 20 дусличирра имцIали бусурмантала умматлис бекIдешдируси шайх, ГIяхIмадАпандичила цалабикибтас видеофильм гьалабихьиб.

Таджикунала мезличил дурабулхъуси «Ас-Салам» газетала редактор ва шурбатурси жузла редактор МяхIяммад-Фарук ГIязимовли бурни хIясибли, ил шурбатес халаси замана гIягIнибикибсири, гьала-гьала урус мезличибад шурбалтули, гIур биалли гIяраб мезличибад. «Урус мезличил ил жуз белчIунти нушала узби-таджикуни тиладибикIутири, нушала мезличира шурбатахъес, чула лугъатличил белчIес дигухIели. ЧевяхIсила икьайчибли, нушаб илгъуна имканбакIиб. Ил Россиялизиб хIербирути таджикунасра халаси савгъат саби, миллатла мезличил жуз белчIес бирни. ГIяхIмадАпандила жузлизиб кьяйда, нуни хIушазира бурес дигулра: «ХIушала някъбани сегъуна-биалра хIянчи бирухIели, уркIи-уркIилавад ЧевяхIси Аллагь ﷻ гьануршеная». ГIуррара ил викIар: «Гьарил адам се миллатла ва се динна виаллира, ил цайли цаси ва хIурматличи лайикьси сай. Адамтачил даршули хIердиреная». Нуни халаси баркалла багьахес дигулра лебил таджикунала шайзибад шайх ГIяхIмадлис ва жуз дураахъес кумекбарибтас», - М.ГIязимов. Ишаб бурес гIягIнибиркур, ишди бурхIназиб «Бархьси гьунчибад башутала адабдеш» бикIуси жуз республикала сукъуртас хасбарибси библиотекали, Брайльла система бикIуси тяхIярлира дураибси саби.

НАИДА ГЪУРУЕВА

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 д.) №6.


Салат

ГIягIнидиркур: Шампиньон шайтIа кьапIни – 400 гр; гIяргIяла диъ – 300 гр; хияр – 4; гидгари – 4; гIявадеш, зе, исиут, кьар, майонез – бизидеш хIясибли.   Балкьарахъни: ШайтIа кьапIни умударили, авал-шел бутIаличи кьисдарили, духъутIдиайчи дерцIая. Делхьи...


Давла бурчан

Дубурла гьарахъси шилизи башуси дахъал кьячIикIуначилси гьунчиб дугила кьанси замана машина бикуси Мухтар ускаири, ва сунела бархкьябачил бехIемцIлизи викилри. Кункси машиналичибти шел адамлизибадли хIябал алхири, кIел декIли дяхъурбази бикили, аргъала деткахъилри.   ШаладиркухIели вачарличи...


МухIяммад Идбагла ﷺ суннатуни сегъунти сари?

ХIядислизиб бурули саби: «Чили мицIирбаралра дила сегъуна-биалра суннат, илини шабагъат кайсу, сабира ЧевяхIсила гьунчиб алхунти даршал адамлис бедлугусигъуна».   Ишар нушани цацадехIти суннатуни хIушаб гьаладирхьехIе, сарира гьар бархIи дирес гьамадти.  ЖамигIятла дехIибайчи...


ЧIичIала ва хъулки

Левли уили сай ца чIичIлуми дурцан. Илини чIичIлуми дуцили илдала агъулизирад дармунти дирутас агъу бирцули уили сай. Агъу бакIахъили гIергъи, илди чула мер-мусаличи дурхьули ва цархIилти дурцули. Гьачамра илини чIичIала буцили чIаплизи кабатурли хъули чарулхъухIели, берхIи гIелабикилри. Ил...


Сегъунти дирара бунагьуни

Бунагьуни агарти идбагуницун саби бирути, адамти биалли бунагькарти саби. Адамла гIямрулизир дигу-хIейгули кадиркути дахъал бунагьуни дирули сари, амма Аллагьла ﷻ уркIецIиличи дирхули, илдала черкад тавбара дарили илдачи гIур чархIедулхъес кьасбарес чебиркур.   ХIулбала бунагьуни УрхIла...