бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Жузличил тянишбариб

Жузличил тянишбариб

Гьалабван, МяхIячкъалализибси Гьалмагъдешла Юртлизиб Дагъистан Республикала муфтий шайх ГIяхIмад-Апандила «Бархьси гьунчибад башутала адабдеш» бикIуси жуз таджикунала мезличил дураъниличил бархбасахъи балбуц бетерхур. Ил дураберкIнилис сиптакарли биуб Дагъиста миллатла политикала ва динничилти бархбасунала Министерство.

Жузличил тянишбиэс бакIибтиургаб лебри Дагъиста Муфтиятла Председатель Шамил ГIялиханов, пачалихъла органти, писательтала Союзла вакилти, гIилмула хIянчизарти, динна ва жамигIятла организациябала вакилти, журналистуни ва нушачиб бучIути дурала улкназибадти студентуни.

Балбуц ибхьули ДР-ла миллатла политикала ва динна бархбасунала министр Энрик Муслимовли буриб гьанналис ил жуз верхIел мезличи шурбатурси биъниличила. «Илар адаб-хIяяла къиликъуни черяхIдирули, чебиахъули саби бегIлара гIяхIси адамла тIабигIят, ил вирхуси адамла декIарбулхъуси лишан биъни. Сецадла бахъал адаб-хIяялашал бяркъчебти адамти биалра, илцадра адаблашал ахъси даражала бирар умматра. Жузлизирадти Аллагьла Расулла ﷺ гъай гьандуршис, илизи хьарбаили саби: «Чи сая бегIлара гIяхIси адам?» Илини жаваб бедиб: «БегIлара гIяхIси сай, хIялтIабигIятлизив малхIямси». «Се саби талихIагри?» - ибси суайс, илини ибсири, адамла вайси хасият ва хIял-тIабигIят или». Гьайгьайрагу, ил жуз белчIунси гьарил адамли ташмишдеш агарли, сунес пайдаладиэсти насихIятуни дургу», - викIи министр. Илкьяйдали балбуцличир таджикунала мезличил нашидуни ва назмурти зайдухъун.

Дагъиста Муфтиятла Председатель Шамил ГIялихановли муфтийла шайзирад саламти дуриб ва иб: «Ислам даршудешла ва гIяхIдешла дин саби. Нушачи вархьибси Расулуллагьра бегIлара черяхIти адабдешла къиликъуни гIерасахъес сайри. Илини сунела гIибратличил чебаахъибсири гьарли-марси бусурман сегъуна вирусил. ИшбархIи нушаб гьалабихьибси жуз, гьайгьайрагу, дебали халаси къиян кабихьили белкIунси саби. БегI гьалабси яргализиб ил адамтала хасиятуни ва къиликъуни гIяхIдиахъес пикриличил белкIунси саби. Жуз бусурмантаницун ахIенну, цархIилти динна вакилтанира бучIули саби, сенахIенну иларти баянти рухIласиадабласи багьуди касести сари. Илдачила чула пикруми нушази гьаман бучIантани дурули сари. Ил жузли илкьяйдали бяркълашал халаси пайда лебху мугIяллимтас, воспитательтас, бегIтас ва илдала биштIатас, алавчарли кадиркути вайти анцIбукьуназибад мяхIкамбирули».

Балбуцличиб гъайбухъунти ДГИла ректор М.ХIяжидадаевли, ДГМУла проректор Эльмира Абиевани, имам Шамилла уличилси фондла руководитель ГIялиасхIяб Хархачаевли ва цархIилтанира жузла кьадри-кьиматличила буриб. Дагъистайзиб бегIлара бархибси замана, 1999 ибил дусличибад муфтийла хIянчи сунечи чекасили, гьанналаур 20 дусличирра имцIали бусурмантала умматлис бекIдешдируси шайх, ГIяхIмадАпандичила цалабикибтас видеофильм гьалабихьиб.

Таджикунала мезличил дурабулхъуси «Ас-Салам» газетала редактор ва шурбатурси жузла редактор МяхIяммад-Фарук ГIязимовли бурни хIясибли, ил шурбатес халаси замана гIягIнибикибсири, гьала-гьала урус мезличибад шурбалтули, гIур биалли гIяраб мезличибад. «Урус мезличил ил жуз белчIунти нушала узби-таджикуни тиладибикIутири, нушала мезличира шурбатахъес, чула лугъатличил белчIес дигухIели. ЧевяхIсила икьайчибли, нушаб илгъуна имканбакIиб. Ил Россиялизиб хIербирути таджикунасра халаси савгъат саби, миллатла мезличил жуз белчIес бирни. ГIяхIмадАпандила жузлизиб кьяйда, нуни хIушазира бурес дигулра: «ХIушала някъбани сегъуна-биалра хIянчи бирухIели, уркIи-уркIилавад ЧевяхIси Аллагь ﷻ гьануршеная». ГIуррара ил викIар: «Гьарил адам се миллатла ва се динна виаллира, ил цайли цаси ва хIурматличи лайикьси сай. Адамтачил даршули хIердиреная». Нуни халаси баркалла багьахес дигулра лебил таджикунала шайзибад шайх ГIяхIмадлис ва жуз дураахъес кумекбарибтас», - М.ГIязимов. Ишаб бурес гIягIнибиркур, ишди бурхIназиб «Бархьси гьунчибад башутала адабдеш» бикIуси жуз республикала сукъуртас хасбарибси библиотекали, Брайльла система бикIуси тяхIярлира дураибси саби.

НАИДА ГЪУРУЕВА

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Суалти-жавабти

- Хьунул адамла держли ужуси мурул виалли ва илис ва иличи башути юлдашунас къуллукъбирули риалли илис бунагь биусив? Ил хьунул адамли хIяж баралли хIяж кьабулбирусив? - Муруйс къуллукъбиралли хьунуйс халаси кири биуси саби. ДекIарси анцIбукь саби мурул держли ужули виалли, илхIели сабур барили,...


Сагабарая буркьунза

Имам аль-Бухарила ва имам аль-Муслимла дурхъати хIядисунала дабзти жузазиб бегIлара гьалабси мерличибси хIядислизиб бурили саби: «Гьалжанализи хьурахIейру сунела тухумтачил бархбас къяббердахъибси». Тухумтачил бархбас хIебузахъни бусурман диннизиб халаси бунагьлизи халбирули саби....


Бархьдеш

ЦархIил тяхIярли биэсра хIебирар…   Гьалабван нуни Интернетлизиб ца ролик чебаира. Илав профессорли гьалабси парталичи кариибси студенткази «дурарухъен аудиториялизирад ва гьаннала гIергъи хIу чераэс хIейги дила лекциябачир» или дуракаиб. Рурси дебали уркIрухъун, селра эс...


Ан-Низамия мадрасалис – 950 дус

ДР -ла тах шагьарлизиб халаси халкьани-ургабси мажлис бетерхур, ан-Низамия мадраса акIахъубхIейчибад 950 дус дикнилис хасбарибси. Ил исламла дунъяла ургарти даршдусмала бегIлара мягIничебтазибад цали бируси багьудила центр саби.   2025 ибил дусла декабрь базличиб МяхIячкъалализиб лебил...


Жагьти бургъанти

Аллагьла Расулли ﷺ бегI гьалаб Маккала халкь ислам динничи жибарибхIели ва къанчанас суждабирахъес къадагъабарибхIели, илис илала гъамтира бархли душманти бетаур. Илдани илис ва илала асхIябтас къияндешуни алкIахъес бехIбихьиб.   Идбагдешла 13 – эсил дуслизиб сунела асхIябтачил варх ил...