бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Балга-дугIя

Балга-дугIя

Хала нешла балга

Я Кьудратла ВегI Аллагь ﷻ! ХIела уркIецIилизирад МухIяммад Идбагла ﷺ шафагIятлизирад, Кьуръа баракатлизирад декIармадираба. Гьанагар изайзирад, дяхIагар балагьлизирад дерцахъаба, Аллагь ﷻ! Нушачибад хIярамси гьарахъбарили, хIялалси гьарзабара, зягIипти изайзибад мурахасбатурли, мурадличи баахъа, ﷻ Аллагь!

Дин – ислам цIакьдарили, дявти гьарахъдара, Аллагь ﷻ! БебкIибтала бунагь-хатIа урдуцаб, хIяб шалали баргаб. Иш дунъя хъумартесил хIяб бедаб, Алжунтази сакинбараб, хIяб хъумартесил ахират бедаб. МяхIшарличир дяхI шалали ахъдуцаба Аллагьли ﷻ!

 

Забли урзухIели

Заб дирухIели дурадуркIути суннатуни лерти сари:

  1. ЧевяхIсилизи тиладибирес забли баракатлати диахъес: «Я Аллагь ﷻ, ишди забли гIяхIдеш ва баракат бихаб» яра «Я Аллагь ﷻ, нушачи гIяхIдешла ва баракатла заб дархьа».
  2. Забличи разидирес.
  3. Балга-дугIя дирес.
  4. Аллагьлизи ﷻ тиладибирес заблизибад мяхIкамдеш барахъес.

 ЦIакьти чяхI-забла манзил Идбагли ﷺ бурусири: «Я Аллагь ﷻ, заб нушачи ахIи нуша-алав дараб».

  1. Къукъу-рямкьла манзил дехIибала дирес.
  2. ЧевяхIсилизи шукру бирес.

 Заб тамандиубхIели, бурес чебиркур: «Забли нушачи Аллагьла ﷻ уркIецIи ва баракат хиб» яра «Нушачи Аллагьла ﷻ сахаватдешличил ва уркIецIиличил заб дариб».

 

Азан белчIи гIергъи

«Аллагьумма рабба гъазигьи ддагIвати таммати ва ссалатиль къаимати ати МухIаммаданил василата вал фазилата вабгIасгьу макъама МахIмудани ллязи вагIадтагьу иннака ла тухIлифул мигIад».

МягIна: «Я Аллагь ﷻ, иш пергерси жила ва иш бируси балгала ВегI, МухIяммад аль-Василаличи ва ахъси даражаличи ка (шабагъатлавара), ва ХIуни илис чесибси хIекьли чебяхIси мерличи ахъвара, гьарли-марли, ХIуни чеасла булъуси ахIенри.

 

Мижитла аркьухIели

«Аллагьумма инни асъалука би хIакькьи ссаилина гIалайка ва бихIакькьи ррагъибина иляйка ва бихIакькьи мамшая гьаза илайка фа инни лам ахруж ашаран ва ла батIаран ва ла рияан ва ла сумгIатан баль харажту иттикъаа сахатIика вабтигъаа марзатика. Фаасъалука ан тункъизани мина ннари ва ан тудхиляниль жаната ва ан тагъфира ли зунуби фаиннагьу ла ягъфиру ззунуба илла анта».

МягIна: «Я дила Аллагь ﷻ, ХIези тиладибикIути багьанданра ва ну ХIечи дугьаизни багьанданра ХIези тиладибирулра. Гьарли-марли, уктемдеш агарли, ити ца чебаълис, яра хабардерхахъес или дураухъи axleнpa ну. ХIела гьимидухънилизивад урухкIули, ХIела кьабулдеш баргес дураухъунсира ну. Ну Жагьаннабла цIализивад верцахъес, дила бунагьуначивад чевверхахъес ва Алжанализи катахъес тиладибирулра ХIези. Гьарли-марли, ХIу axleнcи бунагьуназирад нуша хасардатеси гIур чилра агара».

 

Мижитла айцIухIели

«Аллагьумма ссали гIала МухIяммадин ва гIала али МухIяммадин ва саллим. Аллагьуммагъфир ли жамигIа зунуби вафтахIли абваба рахIматика».

МягIна: «Я дила Аллагь ﷻ, МухIяммадлисра ﷺ илала хьалибарглисра гIяхI (талихI) балген ва даршудеш хьурабара. Я Аллагь ﷻ, ХIу дила лерил бунагьуначивад чевверхи ва наб ХIела уркIецIи-ряхIмула къапу гьаргдара».

 

Мижитлавад дураулхъухIели

«Бисмиллагьи ва-ссаляту ва-саляму гIаля расулиЛлягьи, А ллагьумма инни асъалюка мин фазлика».

МягIна: «Аллагьала ﷻ уличил, салам Аллагьла Расуллис ﷺ

Я Аллагь ﷻ, нуни ХIела уркIеци тиладибирулра».

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


УркIи изутира леб

КIел жумягIцадхIи, улкала цацадехIти регионтазирван, нушала республикализирра цIабикьалала (топливо) багьнала шайчир гIяхIцад дарсдешуни кадикиб. Илди хаслира къячдикун шагьуртазиб хIербирути адамтачи.   Буралли, цIабикьалала багьни дусла бехIбихьудличирадал гIяхIцадла ахъдиублири. Амма...


ГIяли ибн Абу ТIалибла мижит

Нушани гьалабра нушала белкIаназиб жIявхIелла мижитуначила бурибсири. Иш яргализиб гьанбушес дигулра ГIяли ибн Абу ТIалибла мижитличила. Илала сурат кабяхъили саби гьижрала 1271 ибил дуслизиб дураибси Афганиста 1000 афгани къурушлизиб. Илизиб нушани чебиулра халаси мижит, берхIила нуранани...


Се бируси?

– Адамли урхIла беткахъибси мицIираг баргили виалли се бируси?   – Эгер адамли шила яра шагьарла дураб урхIла мицIираг баргалли, илизиб ихтияр лебси саби ил сунечил барх арбукес, сунес батес ахIи, илала хужаим варгайчи мяхIкамбарес багьандан. Илкьяйдали илини къайгъибарес...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

(бехIбихьуд 5,6 – ибил номертазиб)   ТIалаб хIясибли декIарбикни Хьунуйзиб ихтияр лебси саби муруйзи магьар кабушахъес тIалаббарес, эгер муруй сунечи шаригIятли хъардарибти таманхIедиралли. ИлхIели илини муруй бедибси магьарла мас чарбарес гIягIниси саби, чула-ургаб гъамдеш бетаурли...


Республикализивра цаибси

Дила белкIла игитгъуна адамличила макьала белкIес цазаманализиб къияннира бирар, гьамадлира. Мурхьти багьудлумачилси гIялимличила белкIес, хаслира ил академик виалли, лайикьси тяхIярли бетхIерар или гьанбиркули бирар. ГIялимличил ца даражаличир ихтилатдикIес, гIилмулашал мурхьти илала багьудлумачи...