бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Дазала дирухIели дучIути

Дазала дирухIели дучIути

а) дазала дирес вехIихьайчи

 ХIяжатханализи вякьунхIели, тIагьарат биру. Дазала дирес вехIихьайчи, някъби (газанякъби булан) хIяйна ицу, кьак ва къянкъуби умудиру, алгъай някъли къянкъуби хIяршдиру ва бучIа:

АлхIямду лиллагьи ллази джагIала-л-маа тIогьуро(нн) – шин умудирахъути детаахъурси Аллагьлис ﷻ сари лерилра гапъала, дезни.

б) дазала дирни

Дазала дирухIели дучIути балгни дуб-дубли уркIиличир дяркъяйчи, гьар биркIан ицухIели шагьадат бучIа:

Ашгьаду алла илагьа илла ллагьу вахIдагьу ла шарика лагьу ва ашгьаду анна МухIяммадан гIабдугьу ва росулугь(у)

 1.Дазала дирес вехIирхьухIели бучIа:

АгIузу биллагьи мина-ш-шайтIони-р-рожим. Бисмиллагьи-р-рохIмани-р-рохIим – Нуни Аллагьлизи ﷻ тиладибирулра Аллагьла ﷻ уркIецIилизибад мяхIрумбиуси шайтIайзивад верцахъни. Иш дунъяличив лебтачилра (гIяхIтачира вайтачира) уркIецIичевси, итил дунъяличив бусурмантачицун ряхIмучевси Аллагьла ﷻ уличил) белчIниличил барх някъбачи шинра картIили уркIили (фарз), гъайличил (суннат) дазала дарес нигет биру (нуни кьасбирулра набчи хъарти паризала (фарзла) дехIибала дарес багьандан дазала дарес. Аллагьу акбар), ил ибниличил варх дяхI ицес вехIирхьур, илди баркьудлуми ца заманализир детурхаъули. ДяхI ицу хIяйна, муцIурличи, лихIбачи, андала чедирти гъезличи някъби адаахъили.

 2.ДяхI ицухIели бучIа:

Аллагьумма байиз важгьи бинурика явма табъяззу вужугьу авлияика ва ла тусаввид важгьи бизулуматика явма тасвадду вужугьу агIдаик(а).

Я Аллагь, хIела нурли дила дяхI шаладара, хIела авлияунала дяхI шаладируси бархIи ва цIудармадирид дила дяхI хIеда цIябдешли (чула бунагьуни багьандан) душмантала дяхI цIудардируси бархIи.

 

  1. ГIур балуй някъ хIяйна ицу, газа някъ булан, балуй някъла къакъ някъличи алгъай някъла хъат някъ кабихьили, балуй някъла тIулбала урга алгъай някъла тIулби кадеркIили, тIулби-ургала суркбиру.

 Балуй някъ ицухIели бучIа:

 Аллагьумма агIтIини китаби биямини ва хIасибни хIисабан ясиро(нн) – «Я Аллагь ﷻ Кьиямала бархIи дунъяла баркьудлуми делкIунси дила жуз балуй някълизи гагу ва хIисаб-суал кункдарагу».

 

4.Алгъай някъра хIяйна ицу, ил някъла тIулбала ургалара балуй някъла тIулбачил суркбиру. Алгъай някълис бучIа:

Аллагьумма ла тугIтIини китаби бишимали ва ла мин варои загьри – «Я Аллагь, малугадгу дила жуз алгъай шазибад ва гIелабад, къакъла шайчибад».

 

5.ХIяйна масхIу барни.

БекIла гъез, хала тIулби лихIбала мякьла ибкьаили, гIурилти бекIла чедир цадехIлизи цадехI хъячIдикахъили (шинкIахIебиубси мер кахIелахъес) гьала шайчивад вехIихьили, шинкIадарибти някъби гъезлизи суркдикIахъули хъянтIаличи адиахъу ва черхIесили хIяршдирули андаличи бикайчи чардиру. МасхIу бирухIели бучIа:

Аллагьумма хIаррим шагIри ва башари гIала-н-нар(и)- «Я Аллагь, хIярамдара дила гъезра, дила чархла камра жагьаннабла цIалис.

 

Ахир бирар

РабазанхIяжи МяхIяммадов

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


ДехIибайс ужра

Дархьли, дурусли, чедетаахъили, кьабулдаресли дарибти дехIибайс Аллагьли ﷻ гIеббиахъуси халаси ужраличила бурути дахъал хIядисуни лерти сари. Илди гьаладирхьулра:   «МухIяммадлира ﷺ илала умматлира дарибти савлила дехIиба 2 ракагIят багьандан ил бархIилара ил дугилара бунагьуначивад...


ГIурра гаджетунала асарличила

Гьалавван наб ца тяниш къаршиикиб. «Нуни дила дурхIнази телефон батахъес вирули ахIенра. Мурталра илизив хахамвикIули сай. Кебасасли, вяв-чIярлизи ихъули сай, ва вяхIес булан валилзули сай. Балули ахIенра се барес хIяжатлил», – викIи ил.   Марлира, гIергъити дусмазиб...


Се бируси?

– Адамли урхIла беткахъибси мицIираг баргили виалли се бируси?   – Эгер адамли шила яра шагьарла дураб урхIла мицIираг баргалли, илизиб ихтияр лебси саби ил сунечил барх арбукес, сунес батес ахIи, илала хужаим варгайчи мяхIкамбарес багьандан. Илкьяйдали илини къайгъибарес...


ХIижаб бихнила 10 сабаб

Чумал дус гьалаб нуни хIижабла мягIна гьаргбарира, ва ЧевяхIсила уркIецIиличибли гьанна разидешличил ил бихулра. Иш белкIлизиб нуни бусурман хьунул адамтани хIижаб бихнила сабабтачила бурис. Рирхулра ишди баянтани цархIилти рузбира илгъуна баркьуди дураберкIахъес уркIичеббиру.   Се саби...


ДехIибала черихъни

Бусурман адам 13 – 14 дус виубхIейчивад балугълаваибси сай: хIебиалли, иличи дехIибала, дуббуцари ва цархIилти Аллагьлис ﷻ дирути гIибадатла жураби (фарзани) хъарти сари. Фарзла (паризала) цадехI дехIибала уркалунси 70 дус жагьаннабла цIализив вирар или цабехIти гIялимтани буруси пикри лебси...