бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Дазала дирухIели дучIути

Дазала дирухIели дучIути

а) дазала дирес вехIихьайчи

 ХIяжатханализи вякьунхIели, тIагьарат биру. Дазала дирес вехIихьайчи, някъби (газанякъби булан) хIяйна ицу, кьак ва къянкъуби умудиру, алгъай някъли къянкъуби хIяршдиру ва бучIа:

АлхIямду лиллагьи ллази джагIала-л-маа тIогьуро(нн) – шин умудирахъути детаахъурси Аллагьлис ﷻ сари лерилра гапъала, дезни.

б) дазала дирни

Дазала дирухIели дучIути балгни дуб-дубли уркIиличир дяркъяйчи, гьар биркIан ицухIели шагьадат бучIа:

Ашгьаду алла илагьа илла ллагьу вахIдагьу ла шарика лагьу ва ашгьаду анна МухIяммадан гIабдугьу ва росулугь(у)

 1.Дазала дирес вехIирхьухIели бучIа:

АгIузу биллагьи мина-ш-шайтIони-р-рожим. Бисмиллагьи-р-рохIмани-р-рохIим – Нуни Аллагьлизи ﷻ тиладибирулра Аллагьла ﷻ уркIецIилизибад мяхIрумбиуси шайтIайзивад верцахъни. Иш дунъяличив лебтачилра (гIяхIтачира вайтачира) уркIецIичевси, итил дунъяличив бусурмантачицун ряхIмучевси Аллагьла ﷻ уличил) белчIниличил барх някъбачи шинра картIили уркIили (фарз), гъайличил (суннат) дазала дарес нигет биру (нуни кьасбирулра набчи хъарти паризала (фарзла) дехIибала дарес багьандан дазала дарес. Аллагьу акбар), ил ибниличил варх дяхI ицес вехIирхьур, илди баркьудлуми ца заманализир детурхаъули. ДяхI ицу хIяйна, муцIурличи, лихIбачи, андала чедирти гъезличи някъби адаахъили.

 2.ДяхI ицухIели бучIа:

Аллагьумма байиз важгьи бинурика явма табъяззу вужугьу авлияика ва ла тусаввид важгьи бизулуматика явма тасвадду вужугьу агIдаик(а).

Я Аллагь, хIела нурли дила дяхI шаладара, хIела авлияунала дяхI шаладируси бархIи ва цIудармадирид дила дяхI хIеда цIябдешли (чула бунагьуни багьандан) душмантала дяхI цIудардируси бархIи.

 

  1. ГIур балуй някъ хIяйна ицу, газа някъ булан, балуй някъла къакъ някъличи алгъай някъла хъат някъ кабихьили, балуй някъла тIулбала урга алгъай някъла тIулби кадеркIили, тIулби-ургала суркбиру.

 Балуй някъ ицухIели бучIа:

 Аллагьумма агIтIини китаби биямини ва хIасибни хIисабан ясиро(нн) – «Я Аллагь ﷻ Кьиямала бархIи дунъяла баркьудлуми делкIунси дила жуз балуй някълизи гагу ва хIисаб-суал кункдарагу».

 

4.Алгъай някъра хIяйна ицу, ил някъла тIулбала ургалара балуй някъла тIулбачил суркбиру. Алгъай някълис бучIа:

Аллагьумма ла тугIтIини китаби бишимали ва ла мин варои загьри – «Я Аллагь, малугадгу дила жуз алгъай шазибад ва гIелабад, къакъла шайчибад».

 

5.ХIяйна масхIу барни.

БекIла гъез, хала тIулби лихIбала мякьла ибкьаили, гIурилти бекIла чедир цадехIлизи цадехI хъячIдикахъили (шинкIахIебиубси мер кахIелахъес) гьала шайчивад вехIихьили, шинкIадарибти някъби гъезлизи суркдикIахъули хъянтIаличи адиахъу ва черхIесили хIяршдирули андаличи бикайчи чардиру. МасхIу бирухIели бучIа:

Аллагьумма хIаррим шагIри ва башари гIала-н-нар(и)- «Я Аллагь, хIярамдара дила гъезра, дила чархла камра жагьаннабла цIалис.

 

Ахир бирар

РабазанхIяжи МяхIяммадов

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


Имам аль-Байгьакьи

Абубакр ГIяхIмад ибну аль-ХIусейн ибну ГIяли ибну ГIябдуллагь ибну Муса аль-Хусравжирди аль-Хурасани, аль-Байгьакьи кьяйда валуси, акIубсири гьижрала 384 ибил дусла шягIбан базлизив, аль-Байгьакь мерла Хусравжирди шилизив. Аль-Байгьакь Нисабур (Нишапур) шагьарличибад гьарахъли ахIи мерлабиубсири,...


ЧевяхIсила хъарбаркьуни дузахъес чебиркур

Кабиили бикути, палтар, тIалхIяна ицути машинаби, компьютерти, телевизорти, хутIличир дузути чяйникуни, печани, яшавла шуртIри кункдирути дахъал ваяхI гьаналла замана дуракаили сари, илди халкьли дузахъули сари. ВаяхI исухIели, илди секьяйда дузахъутил бурути жузира (инструкция по применению)...


Имам Абу ХIамид аль-Гъазали

УчIанничи кагъар Урши, насихIят бурес гьамадси саби, амма ил кьабулбарес къиянбулхъан, сенахIенну ил кьутIкьусин кабилзан сунела хьуланас гьуни бедлугусилис, уркIилис къадагъаласи дигухIели. Хаслира багьуди касили хьалли нафслис гIелавад вашуси ва дунъялизи вархибси. Илала пикри хIясибли,...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

(бехIбихьуд 5,6 – ибил номертазиб)   ТIалаб хIясибли декIарбикни Хьунуйзиб ихтияр лебси саби муруйзи магьар кабушахъес тIалаббарес, эгер муруй сунечи шаригIятли хъардарибти таманхIедиралли. ИлхIели илини муруй бедибси магьарла мас чарбарес гIягIниси саби, чула-ургаб гъамдеш бетаурли...


ГIяли ибн Абу ТIалибла мижит

Нушани гьалабра нушала белкIаназиб жIявхIелла мижитуначила бурибсири. Иш яргализиб гьанбушес дигулра ГIяли ибн Абу ТIалибла мижитличила. Илала сурат кабяхъили саби гьижрала 1271 ибил дуслизиб дураибси Афганиста 1000 афгани къурушлизиб. Илизиб нушани чебиулра халаси мижит, берхIила нуранани...