бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Дазала дирухIели дучIути

Дазала дирухIели дучIути

а) дазала дирес вехIихьайчи

 ХIяжатханализи вякьунхIели, тIагьарат биру. Дазала дирес вехIихьайчи, някъби (газанякъби булан) хIяйна ицу, кьак ва къянкъуби умудиру, алгъай някъли къянкъуби хIяршдиру ва бучIа:

АлхIямду лиллагьи ллази джагIала-л-маа тIогьуро(нн) – шин умудирахъути детаахъурси Аллагьлис ﷻ сари лерилра гапъала, дезни.

б) дазала дирни

Дазала дирухIели дучIути балгни дуб-дубли уркIиличир дяркъяйчи, гьар биркIан ицухIели шагьадат бучIа:

Ашгьаду алла илагьа илла ллагьу вахIдагьу ла шарика лагьу ва ашгьаду анна МухIяммадан гIабдугьу ва росулугь(у)

 1.Дазала дирес вехIирхьухIели бучIа:

АгIузу биллагьи мина-ш-шайтIони-р-рожим. Бисмиллагьи-р-рохIмани-р-рохIим – Нуни Аллагьлизи ﷻ тиладибирулра Аллагьла ﷻ уркIецIилизибад мяхIрумбиуси шайтIайзивад верцахъни. Иш дунъяличив лебтачилра (гIяхIтачира вайтачира) уркIецIичевси, итил дунъяличив бусурмантачицун ряхIмучевси Аллагьла ﷻ уличил) белчIниличил барх някъбачи шинра картIили уркIили (фарз), гъайличил (суннат) дазала дарес нигет биру (нуни кьасбирулра набчи хъарти паризала (фарзла) дехIибала дарес багьандан дазала дарес. Аллагьу акбар), ил ибниличил варх дяхI ицес вехIирхьур, илди баркьудлуми ца заманализир детурхаъули. ДяхI ицу хIяйна, муцIурличи, лихIбачи, андала чедирти гъезличи някъби адаахъили.

 2.ДяхI ицухIели бучIа:

Аллагьумма байиз важгьи бинурика явма табъяззу вужугьу авлияика ва ла тусаввид важгьи бизулуматика явма тасвадду вужугьу агIдаик(а).

Я Аллагь, хIела нурли дила дяхI шаладара, хIела авлияунала дяхI шаладируси бархIи ва цIудармадирид дила дяхI хIеда цIябдешли (чула бунагьуни багьандан) душмантала дяхI цIудардируси бархIи.

 

  1. ГIур балуй някъ хIяйна ицу, газа някъ булан, балуй някъла къакъ някъличи алгъай някъла хъат някъ кабихьили, балуй някъла тIулбала урга алгъай някъла тIулби кадеркIили, тIулби-ургала суркбиру.

 Балуй някъ ицухIели бучIа:

 Аллагьумма агIтIини китаби биямини ва хIасибни хIисабан ясиро(нн) – «Я Аллагь Кьиямала бархIи дунъяла баркьудлуми делкIунси дила жуз балуй някълизи гагу ва хIисаб-суал кункдарагу».

 

4.Алгъай някъра хIяйна ицу, ил някъла тIулбала ургалара балуй някъла тIулбачил суркбиру. Алгъай някълис бучIа:

Аллагьумма ла тугIтIини китаби бишимали ва ла мин варои загьри – «Я Аллагь, малугадгу дила жуз алгъай шазибад ва гIелабад, къакъла шайчибад».

 

5.ХIяйна масхIу барни.

БекIла гъез, хала тIулби лихIбала мякьла ибкьаили, гIурилти бекIла чедир цадехIлизи цадехI хъячIдикахъили (шинкIахIебиубси мер кахIелахъес) гьала шайчивад вехIихьили, шинкIадарибти някъби гъезлизи суркдикIахъули хъянтIаличи адиахъу ва черхIесили хIяршдирули андаличи бикайчи чардиру. МасхIу бирухIели бучIа:

Аллагьумма хIаррим шагIри ва башари гIала-н-нар(и)- «Я Аллагь, хIярамдара дила гъезра, дила чархла камра жагьаннабла цIалис.

 

Ахир бирар

РабазанхIяжи МяхIяммадов

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 д.) №6.


Исламла календарьлизибад

Гьарил бархIи – ЧевяхIси Аллагьла ﷻ савгъат саби. Хъуммартид иличила челябкьлаличила паргъатагарти ва кьакьати пикрумазив. Арбякьунсиличила децI, шишимала ураса… Ца Аллагьличицун ﷻ хъарахъи ва гьаладяхI вашен!   Дурхъаси хIядислизиб бурили саби: «БегIлара Аллагьлис ﷻ...


МухIяммад Идбагла ﷺ суннатуни сегъунти сари?

ХIядислизиб бурули саби: «Чили мицIирбаралра дила сегъуна-биалра суннат, илини шабагъат кайсу, сабира ЧевяхIсила гьунчиб алхунти даршал адамлис бедлугусигъуна».   Ишар нушани цацадехIти суннатуни хIушаб гьаладирхьехIе, сарира гьар бархIи дирес гьамадти.  ЖамигIятла дехIибайчи...


ГIемчбушибхIели се ирес гIягIнисил

ГIемчикIни – адамла саби-сабил бетаруси саби, илхIели гьигьикIути диркIанти умудирути сари. Ил багьандан Аллагьлис ﷻ деза багьахъес гIягIниси саби: «АльхIамдулиЛляхI» или.   ГIемчибхIели мухIли някъли яра явлухъли кIапIбарес чебиркур, хабарагарли алавчартачи кIантIури...


ЧIичIала ва хъулки

Левли уили сай ца чIичIлуми дурцан. Илини чIичIлуми дуцили илдала агъулизирад дармунти дирутас агъу бирцули уили сай. Агъу бакIахъили гIергъи, илди чула мер-мусаличи дурхьули ва цархIилти дурцули. Гьачамра илини чIичIала буцили чIаплизи кабатурли хъули чарулхъухIели, берхIи гIелабикилри. Ил...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

(бехIбихьуд 5 – ибил номерлизиб)   Урег-ибил. Къадагъаласи сари хьунул муруйс, эгер илини хIябал тIалакь дедили виалли, декIардеш агара муруй илди цагьакIли хIябал дедибал яра илди баз ургарли цацали дедибал, яра гьачамли илди дугьби дурибал тамай декIарикес пикриличил. Ил анцIбукьлизир хьунул...