бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

МяхIяммадшапи БяхIямгIялиевлис – 70 дус

МяхIяммадшапи БяхIямгIялиевлис – 70 дус

МяхIяммадшапи БяхIямгIялиевлис – 70 дус

БяхIямгIялиев МяхIяммадшапи Кьурбанович акIубсири Сергокъалала районна УбяхI МулебкIила шилизив. 1972 ибил дуслизиб МяхIячкъалала вачарла училище белчIун. 1985 ибил дуслизиб Москвала М.Горькийла уличилси Литературный институт таманбариб. Илис гIергъи БурхIимахьила школализив узесвииб. ДекIар-декIарти дусмазив «Замана» газетализив, «Дагъистан» ГТРК-ализив, «Лачин» журналла редакторли ва писательтала Союзла даргала писательтала секцияла руководительлира узули калун. Россияла писательтала ва журналистунала Союзунала член сай. Илала творчество дигантас назмурти гьаладирхьулра.

Узулра урхIлизибад 
ХIебиэсли урези,
Укулра ну хIярамси 
ХIебуцили някълизи.
Бамсрииухъулра нуни,
Саби уркIи паргъатли.
ХIяжатикибси инсан
ВалтхIелтасра гьарахъли.
Хъалира леб ургабла 
Дила биштIал шилизиб.
Рархкьяра лер, дурхIнира,
Хъура – ургубализиб.
ГIур се гIягIнилив инсайс?
Лебу наб хIебиуси?
Леб. Даршудеш дигулра 
Наб ахIерси ВатIайзиб.

Нешлис

Чум азир хутIла чирагъ 
Адалки ухаллира,
ХIела хIерливан шала 
ВебкIайчи вирхIейрура.
Хан вацIа кабяхъили 
БуцIар цIа абикьалра,
ХIела дугьбани кьяйда,
Неш, ну ванахIейрура.
ХIела хIулбазивадли
ХIерикIулра халкьличи,
ХIу лерцадхIи ваили
Сайра ну мурадличи.
Сепайда хIянрирулри, 
Неш, хIу дусмани цIакьли,
ВецIал узила рузи – 
Цунратурси дургъбани.

Дудешла аманат

Аманат барибсири
УбкIухIели дудешли,
ХIялалли хIериахъес
Ванзаличив левалли.
Дудеш, халаси къиян
Леб наб аманат бихес,
Гьар бархIи чевкъулигу
Бархьдеш багьандан ургъес.
ЦабехIтас хIила душман
Сайгу бархьдеш дигуси.
Хъямла мас бетаурли
Сабгу дунъя пергерси.
ХIела халаси игъбар 
ХIялалли хIериубси,
Ну урузхIекIахъули 
Узахъес къел датурси.
ГьигьикIули левцадхIи
Бихис хIела аманат,
Гьарли-марти гIяхIгъубзни 
ХIебикIахъес наб лягIнат.

Нешла кIана

Чуйнара ахIер нешла 
ХIяна гъез хIяршдарибси,
Сунела хIерли нуван
Чуйнара ремжахъурси.
РубкIухIели аманат 
Барили, наб батурси,
Сари кьяйда гьалакти 
Дусмани гамсбарибси.
Юртлизиб гIур агара 
Наб иличиб дурхъаси,
Дунъяличив илини 
Сайра нура вихIуси.
Наб гIядабли биалли, 
Кайсулра ил някълизи,
КIанали цIакь лугули 
Саби дила чархлизи.
ШадхIели нуни кIана
КIапIбурцулира нешван,
Шагьарлизивадли ша
Шадив вакIибхIеливан.
Заманали дахъ жявли 
Нуша декIардарира,
Неш, кIаналацад ламус
Барес нуни хIейубра.

Уршиличи дугьабиз

ХIяз-хIузлизир, къяйцIлизир 
ШалгIердухъун дурхIядеш,
«ВайтIа учIулри» или
Рургъахъули гьаман неш.
Жагьдешлара ахъилра
Нуни биэсцад гьуни,
Кеп-чеклизир дуркIули
Базла арагIер бурхIни.
Агь, дахъ-дахъал дарести
Калун дархIедарили,
Дила дайхъала гIямру
Ардякьун шакхIейкили.
Адамтас гIяхIдеш барес 
Баралра валкьхIеурли,
Я хатаIаби гьардарес 
Ахъри бикIхIебикIули.
Диаб илди хатIаби,
Дила урши, хIед дарсли,
МабуркIидра ца сягIят
Пайда агарли, ласли. 

Дила шан хIяна рурси

Авал узи дергълизи 
Савли гьуниббатурси, 
АвцIали дус ши дубла 
Гьунираэс рашуси.
Душмайчил рургъес рукьес 
Ханжал-тупанг касибси,
Чуйна-чуйнара шанта 
Гьунчирад чаррарибси.
Гьар бархIи юртла къапу
Узбас гьаргли далтуси,
Чуйнара симкьрикIули,
Унрала гьанкI бемцIурси.
АвцIали дус цIудара 
Палтар дарсхIедарибси,
Авдарш сукникьяналис
Цайна пишхIеряхъибси.
Дила шан хIяна рурси 
Гьаннара лерал хIерли,
Шантас даэс шишимти 
Сунечил дарх дихуси.
БархIехъ узбала палтар 
Утначи кадирхьуси, 
ЖагIял бакIесгу или
БегI гьалар карилхьуси.

Бархьдеш баргес умцIулра

Бархьдеш баргес умцIули

Сайра дунъя умцIурли,

Бархьдеш дигул уркIили

Паргъатдеш хIелугули.

Иш дунъя гьалакливан

Биалри ласбикIуси,

Бархьдеш баргес гьамадли

Ну бажардииркаси.

Сен биалра ганзалра

ГIелабяхI кахIейцIисра,

Кепеклис ламус-хIяя

Дицили кахIейрусра.

Кабизесара бархьдеш?

ХIебаласра виубрал
ГIяхIдеш барес адамлис,
ХIебаласра вирусал 
ГIяхIдеш барес гIяламлис.
Амма гIелумхIейзурра 
Кумек хIяжатбикибтас,
Ну я мутIигI хIейубра 
Къалп гъудурти хIякимтас.
Дила ярагъ мурталра
Бири валкIсилис – бархьдеш,
ХIебиалра урхIлайчиб 
Дила халал арадеш.
ГIяхIдев бурес адамлис
ГьуцIбикIи дила уркIи,
Дигай лертас кумеклис
Лер чумал назму делкIи.
ЦабехIтазиб чурхдеш леб 
Чури кьяйдали белси,
Дунъяличиб балкIдеш леб – 
АхIен гьачамлис белки.
Аркьули сари гIямру 
Ца гушли, итил велкъи,
Кабилзусира бархьдеш 
Чум дус дикили гIергъи?

Агь, замана

Някъла тIулби кьяйда 
Уржибси улка,
Даршал кьам даршули
ХIеркабируси,
Хурани хIякаван 
БутIнадбарили,
Нясбарили саби 
Умути хIили.
Цалис баиб бутIа,
Итиллис дулгъа,
Демжахъур илдани 
ГIур илар къавгъа.
Лайлала мерличиб 
Иргъулра симкьла,
Хъулир агартала 
Писалра декьла.
Москвара бутIили,
Саби бицили,
Хъулки хъямчибани
Някъла буцили.
Къуллукъ сархес уршби
Кьурбарнбирута,
Къурушмала макьамта
Гъапулбарибта.
Россияра бехъес 
Чесили саби,
Халкь-ургар мез дарес
Бузули саби.
Бехъалли Россия,
Билшангу БерхIи,
КIапIкабиру гIялам 
Барили дяхIи.
Ил хIекьдеш балули 
Сай гьар адамли,
Селра хIебалусив 
Марли пачали?

Дарганти

Наб хIебиуси талихI
Булгулира, дарганти,
Аллагьла уркIецIи-гIяхI
ГIямрулис камхIейарти.
Наб хIебиуси игъбар
Биаб хIушаб – даршути,
Дяв-дергъла тIама-гьама
ГьанкIлизирцун дагьарти.
ХIяя урмиван чихъти
Адабдешли дицIибти,
Адамдеш янашарти,
Гъабзадешлис дурибти.
Ну черяхIти даргантас 
ВикIулра даим далай,
Мабиаб дарган анкъи
Далай хIебикIуси зай.
ХIушачи даим пахру
Бирулира, дарганти,
Дахъдаарти, дерхъарти,
Балагьли хъумкартарти.

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 д.) №6.


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

(бехIбихьуд 5 – ибил номерлизиб)   Урег-ибил. Къадагъаласи сари хьунул муруйс, эгер илини хIябал тIалакь дедили виалли, декIардеш агара муруй илди цагьакIли хIябал дедибал яра илди баз ургарли цацали дедибал, яра гьачамли илди дугьби дурибал тамай декIарикес пикриличил. Ил анцIбукьлизир хьунул...


Хъалибарглис мягIничерти…

> Хъалибарг – дунъяличиб бегIлара жявхIелла социальный бяхIчибизла институназибад ца саби. Илкьяйдали хъалибарг сабира биштIаси пачалихъличи мешубиркуси жамигIятла белхъхIебелхъуси бутIара саби.   ГIямрула илди хIекьдешуначила нушазивад гьарилли балуси саби. ГIядатлибиубливан,...


Тулкни

Ибрагьим Халилли урши гахъес тиладибариб Аллагь ﷻ! Аллагь ﷻ! Я Раббанна я Аллагь ﷻ(3-йна) Игъфирлана зунубана я Аллагь ﷻ.   Ибрагьим Халилли урши тиладивариб, Аллагьличил ﷻ сунени вягIда бариб БегIлара дигуси кьурбайс лугьас иб, Наб Аллагьли ﷻ урши кьадарваралли.   Илис урши...


Динна гIилмула кьани гьаргбарибси

Дагъистайзибси ислам динна тарих дебали давлачебси саби. Нушала динна гIялимти гьар-чинабалра машгьурти ва хIурматла адамти саби. Илдани сабри халкьлис бегIлара къиняси замана пачалихъли бархьбатурхIелира уркIбази берцудила иман минабируси. Лавашала районна Кьакьамахьила шира ил шайчиб дебали...


МухIяммад Идбагла ﷺ суннатуни сегъунти сари?

ХIядислизиб бурули саби: «Чили мицIирбаралра дила сегъуна-биалра суннат, илини шабагъат кайсу, сабира ЧевяхIсила гьунчиб алхунти даршал адамлис бедлугусигъуна».   Ишар нушани цацадехIти суннатуни хIушаб гьаладирхьехIе, сарира гьар бархIи дирес гьамадти.  ЖамигIятла дехIибайчи...