бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Рабадан Нуровлис - 135 дус

Рабадан Нуровлис - 135 дус

Рабадан Нуровлис - 135 дус

Даргала халкьла пагьмучевси поэт ва драматург Рабадан Нуров акIубси сай даргала округла (Лавашала районна) Санамахьи шилизив 1889 ибил дуслизив. 17 дусла гIямруличив ил ЦIудара урхьудубларти набтла мягIдунтази ялчили узес арякьунсири. Революцияла дигIянаси организациялизи вархикниличи ташмишбиубли ил 1914 ибил дуслизив туснакъварибсири ва илар хIябал дус деркIиб. Ил акьуватурсири 1917 ибил дуслизив. Иличила белкIунси «ХIябал дус» бикIуси назмула бутIа хIушаб гьалбирхьулра.

 

Граждан дургъби тамандиубли, Дагъистайзиб Совет хIукумат кабизурли гIергъи Р.Нуров гьаланачи Гъунибла округла, гIур Даргала округла исполкомла председательли калун. ГIергъити дусмазив ил Дагъиста издательствола управляющийли, кIинайс Дагъиста шила хозяйствола институла директорли узули калунсири. 1942 ибил дуслизив туснакълизив вебкIиб. Илала чумал жуз дурадухъун, пьесаби «Пучиуб Шайх», «Зулму», назмурти «Дубурла хъубзурас», «Мар сабив?», «Муэр», Жанай вава», «ХIябал юлдаш» ва цархIилтира кадерхур илдази.

 

 

ХIябал дус

(къантIси бутIа)

 

Туснакъла улкьайчи

Ну тIашилзасра,

ХIеръирисра нуни

Дянг авлахъличи.

Авлахъ кIапIбуцили

Дерхъиб шиниш кьар,

Чедиур кьарлизир

Ранг-рангла вавни,

ДекIарли чебиур

Ца жанай вава,

БекI гIяшкабуцили,

Саби мяхIрумли.

Гьарза авлахъличир

Дерхъиб шиниш кьар

Шила жагьилтачи

Мешули сари,

Кьарлизир хIунтIена

Къугъати вавни

Чехьери рурсбиван

КегIебти сари,

Дебали мяхIрумси

Ца жанай вава

Дила риганайчи

Мешули саби.

Пикрибирис нуни

Шила жагьилти,

ГIямру аваданни

Чули дуркIути…

Тамаша ахIену

ГIямрула юлдаш?

ГIяйибра агарси

Гъариб дила чарх

ДицIахъиб гIяйибли

Жярга гавурли.

Кьакьаси туснакъла

Дебаварира,

Къараулти саби

КъантI солдатуни

Буйрухъ бикIули саб

ГIязабуркIули.

Ранг-рангла гIязабти

Чедиахъули,

«Одиночка» или

Ура бихьили,

ЦIябси хъулив сайра

Дебаварили.

Мегь чедихьили сар

Дила кьяшмачи,

МукIуракIи или

ГIязабуркIули,

Дирули сар таман

Гьанна хIябал дус.

Неш-дудешра алхи

Ятимбиубти

БиштIа дила узби

ГушхIебиахъс,

БекIахъ тIалаббарес

Дуравхъунси ну,

Унзачи мегь чейхьиб

Дебаварилра,

Кьяшмачи мегь чейхьиб,

Кьакьаварилра,

ХIябэсил дус сайра

Кьакьадешлизив,

ХIял-хIукму хьардаэс

Адам агарли,

Икьала барахъес

Юлдаш агарли.

 

1914 д.

 

 

Узен цакь лебалли

 

Узен цIакь лебалли

ХIу тIашхIейзурли,

Мурадличи виуд

Шакдеш агарли.

 

ГIилмула шаладеш

Халкьлис гаргбарес,

ЦIябдешлизибти халкь

Шалалиу кес.

 

Бархьси гьуникадли

ХIуни гьайбара,

Урла гIядатуни

Гьарахъдарили.

 

Гъапулли калунти

Чебиргъахъули,

Балагьуназибад

Халкь уцахъули.

 

Вашен гьалавяхIли

ГIелумхIейзурли.

Мискин пякьир халкьлис

Гьавкья виубли.

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Ахиратлис дугIя

Кьиямала бархIи хIисаб-суал дирухIели кункдеш акIахъес бучIуси саби, гьар бархIи 25 – йна бучIни гIяхIси саби: «Аллагьумма барик ли филь-мавти ва фи ма багIд-аль-мавти». МягIна: «Я Аллагь ﷻ, ну убкIухIели баракат ва кункдеш га, илкьяйдали вебкIили гIергъира». Кьиямала бархIи лебилар идбагунала...


ЛямцIла манзил

Хъуммартидая: алжана нешла кьяшмауб саби. Хъатлаб хайгина баралра, нешла чебла ахъес хIейрар.   (бехIбихьуд гьалабси номерлизиб)   — Неш, хIура ила рузахъес рархьибси ахIенрив? — Агь, хIябилра ребкIесцад хIейгули рякьунра. Школа таманхIебиахъес багьандан, ца класслизир...


ТаравихIла дехIибала

ТаравихIла дехIибала дехIдирхьути сари дуббуцарла Рамазан базла цаибил бархIилис гьалабси дуги, тамандиру Хала БархIилис гьалабси дуги (Хала Дугилизир хIедиру ).   ТаравихIуни мижитлизир жамигIятличил дарни къулайси ва дебали дурхъаси саби, амма имкан агара биалли, хъулир даресра асубирар....


Табализиб пирог

ГIягIнидиркур: Белкьунси диъ – 500 гр; картошка – 3 – 4; жерши – 2 бекI; набадари – 2; ниъ – ¼ стакан; кIема – 70 гр; шиниша хъара – 1 тIакьа; диъ белхьунти нергъ – ½ стакан; зе, исиут – бизидеш...


ШягIбан базличила баянти

Ил базла хасдешуни: цаибил – ил баз нушала Идбагла ﷺ базлизи халбируси саби; кIиибил - ил базлизив дубурцни гIяхIил чебиули саби;  хIябъибил – ил базлизиб Бараатла дуги леб.   «Аллагьлиﷻ лерил Сунени акIахъубтала кьисматуни ШягIбан базла байхъайзибси дуги...