бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Рабадан Нуровлис - 135 дус

Рабадан Нуровлис - 135 дус

Рабадан Нуровлис - 135 дус

Даргала халкьла пагьмучевси поэт ва драматург Рабадан Нуров акIубси сай даргала округла (Лавашала районна) Санамахьи шилизив 1889 ибил дуслизив. 17 дусла гIямруличив ил ЦIудара урхьудубларти набтла мягIдунтази ялчили узес арякьунсири. Революцияла дигIянаси организациялизи вархикниличи ташмишбиубли ил 1914 ибил дуслизив туснакъварибсири ва илар хIябал дус деркIиб. Ил акьуватурсири 1917 ибил дуслизив. Иличила белкIунси «ХIябал дус» бикIуси назмула бутIа хIушаб гьалбирхьулра.

 

Граждан дургъби тамандиубли, Дагъистайзиб Совет хIукумат кабизурли гIергъи Р.Нуров гьаланачи Гъунибла округла, гIур Даргала округла исполкомла председательли калун. ГIергъити дусмазив ил Дагъиста издательствола управляющийли, кIинайс Дагъиста шила хозяйствола институла директорли узули калунсири. 1942 ибил дуслизив туснакълизив вебкIиб. Илала чумал жуз дурадухъун, пьесаби «Пучиуб Шайх», «Зулму», назмурти «Дубурла хъубзурас», «Мар сабив?», «Муэр», Жанай вава», «ХIябал юлдаш» ва цархIилтира кадерхур илдази.

 

 

ХIябал дус

(къантIси бутIа)

 

Туснакъла улкьайчи

Ну тIашилзасра,

ХIеръирисра нуни

Дянг авлахъличи.

Авлахъ кIапIбуцили

Дерхъиб шиниш кьар,

Чедиур кьарлизир

Ранг-рангла вавни,

ДекIарли чебиур

Ца жанай вава,

БекI гIяшкабуцили,

Саби мяхIрумли.

Гьарза авлахъличир

Дерхъиб шиниш кьар

Шила жагьилтачи

Мешули сари,

Кьарлизир хIунтIена

Къугъати вавни

Чехьери рурсбиван

КегIебти сари,

Дебали мяхIрумси

Ца жанай вава

Дила риганайчи

Мешули саби.

Пикрибирис нуни

Шила жагьилти,

ГIямру аваданни

Чули дуркIути…

Тамаша ахIену

ГIямрула юлдаш?

ГIяйибра агарси

Гъариб дила чарх

ДицIахъиб гIяйибли

Жярга гавурли.

Кьакьаси туснакъла

Дебаварира,

Къараулти саби

КъантI солдатуни

Буйрухъ бикIули саб

ГIязабуркIули.

Ранг-рангла гIязабти

Чедиахъули,

«Одиночка» или

Ура бихьили,

ЦIябси хъулив сайра

Дебаварили.

Мегь чедихьили сар

Дила кьяшмачи,

МукIуракIи или

ГIязабуркIули,

Дирули сар таман

Гьанна хIябал дус.

Неш-дудешра алхи

Ятимбиубти

БиштIа дила узби

ГушхIебиахъс,

БекIахъ тIалаббарес

Дуравхъунси ну,

Унзачи мегь чейхьиб

Дебаварилра,

Кьяшмачи мегь чейхьиб,

Кьакьаварилра,

ХIябэсил дус сайра

Кьакьадешлизив,

ХIял-хIукму хьардаэс

Адам агарли,

Икьала барахъес

Юлдаш агарли.

 

1914 д.

 

 

Узен цакь лебалли

 

Узен цIакь лебалли

ХIу тIашхIейзурли,

Мурадличи виуд

Шакдеш агарли.

 

ГIилмула шаладеш

Халкьлис гаргбарес,

ЦIябдешлизибти халкь

Шалалиу кес.

 

Бархьси гьуникадли

ХIуни гьайбара,

Урла гIядатуни

Гьарахъдарили.

 

Гъапулли калунти

Чебиргъахъули,

Балагьуназибад

Халкь уцахъули.

 

Вашен гьалавяхIли

ГIелумхIейзурли.

Мискин пякьир халкьлис

Гьавкья виубли.

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Хьунул адамла дехIибала

Хьунул адамла дехIибайзир мурул адамлайзирад декIардулхъути цацадехI хасдешуни дирар, илди кIидехIлалра хьулчи ца биалра.   БегI гьалаб ил хасдеш декIарбулхъан, хьунул адамли дехIибала дехIдирхьухIели «Аллагьу акбар» или някъби ахъдурцухIели, илхIели ва кIинайс гьар...


«Муриси къяналичиб кьутIкьуси бархьдеш гьалаб саби»

Гьалабван набзи бурибси къяна сабни аргъира.   АнцIбукьуни гIямрулизир сегъунти-дигара дирар. ЦацахIели къяна буресра чебиркути манзилти дирули дирар. Диннизибра бикIули бирар гIяхIдешлис къяна буралли, бунагь лебси ахIен или. Нуни аргъира къунба бугьути адамти имцIали биъни. Чули барибси...


Бакиличила

Ибн аль-Джаузила уршила урши Абуль Музафарли лукIули сай, Ибн Акильли сунечила буруси: «Гьачам, КягIбалис алав тIаваф барили гIергъи, нуни ванзаличиб жавгьар духрала баки чебаира. Иличиб хIунтIена гьимир лебри бриллигIянтличилси. Нуни ил ахъбуцира ва илала вегI варгес кьасбарира. Камси...


Бархьдеш

ГIярабиялизиб кIел гечликьяна сафарличи дурабухъири. Илди башули бамсурхIели, тIашбизурли бамсриахъес кьасбариб. Илдазивад цала шел бехIцIари лерри, кIиибилла биалли хIябал. Илди букес или кабиибхIели, ца шалгIевулхъуси гьункья къаршиикиб. Илдани илра живариб чучил варх кьацIли укахъес. Илдани...


ХУРЕГ БАЛКЬАРАХЪНИ

Долма (8 порция) ГIягIнидиркур: ТIутIила кIапIри – 300 гр; белкьунси диъ – 1 кг; биринж – 1 стакан; цIуба жерши – 1; итан жерши – 4 цула; бурт – 400 гр; кьар, зе, исиут, дерубти специяби – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: тIутIила кIапIри зукьиси...