бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

МяхIяммад ГIябдуллаевлис – 90 дус

МяхIяммад ГIябдуллаевлис – 90 дус

МяхIяммад ГIябдуллаевлис – 90 дус

МяхӀяммад ГӀябдуллаев (Писки МяхӀ) акӀубсири 1933-ибил дуслизив хъубзарла хъалибарглизив.

 

Ил 6 дус виубхӀели, илала дудеш Финаначилти дургъбазив сайри. Г1ур дех1дихьибти ВатӀа ЧеряхӀти дургъбазивад дудеш чархӀевхъун. МяхӀяммадла неш Хадижатличи шел урши-рурси хъарбикиб. МяхӀяммадли нешлис виубсиван кумекбири. 7 дус виубхӀели, МяхӀяммад Ахъушала школализи учӀес керхур ва илар 4 класс тамандариб.1953-1955-ибти дусмазиб илини гӀярмиялизиб къуллукъбариб. ГӀярмия ахъили, шилизи чарухъунхӀели, колхозлизив узули калун. 1959-1964-ибти дусмазив МяхӀяммад ГӀябдуллаев МяхӀячкъалала портлизив ялчили узи. ГӀур Ахъушав къаркъубала карьерлизив узес вехӀихьиб. Кочубейлизивра узиб, шилизи чарухъунхӀели, ил Ахъушала культурала КӀялгӀялизив методистли узусири. Писки МяхӀ назмуртала шел жузла автор сай: «Марка» (1986), «Марка» (1989),«Ахъуша, дила Ахъуша» (2000), «ХӀяяла ряхӀмат» (2009), «ЧердикӀибти» (2010).

...Багьес хӀейрар чилилра

Чи имайчил убкӀарал,

Багьес хӀейрар хӀушабра

Чевси Аллагь сейкӀарал.

 

Лерилра дунъяличи

ДакӀибтира чӀянкӀули.

Дунъя бархьбалтутира

Дергурли ца чӀянкӀили.

 

 

        ***

...ХӀебургар гӀур жагаси

Селра нешла дяхӀличиб,

ХӀебургар гӀур чӀумаси

Нешла шанда яхӀличиб.

 

ХӀебургар цалра жанра

ГӀур нешван уркӀецӀила,

Нешлисцад пай баибси

Адамра хӀергар децӀла.

 

 

        ***

...Заманалис гӀяхӀладли

Ванзаличи ляркьулра,

ХӀебиалра гьамадли,

Ванзалиу аркьулра.

 

Арукьяйчи даимлис,

Юлдаш, хӀу ванзалиу,

ГӀяхӀ бирули адамлис,

Машгьурбара хӀела у.

 

 

ЧУЧИ АЛЛАГЬ АКАРТИ

Ваши, Писки, гьу, гьанна

ДикIехIе цахIнар далай,

Усал гъубзнас иргьули

МехI-мехIли чIумати гъай.

 

Чула хIяя агарти

Дуклумау бурцехIе,

ХIяя пашкадехъубти

ХIярхIубау кайсехIе.

 

Чуни дариб вярхIя шикь

ДарбадягъяиндирехIе,

Къиянтазиб язихъти

Зубрази ахъбурцехIе.

 

КIикьяшан усал хури

Лебилра убисехIе,

ЯхIли яшав лушути

Разили кабалтехIе.

 

Гьанна ургъен хIу, Писки,

Шинцад шилтахъчибачил,

ЧIичIлумацада агъу

ХIялалтас иргьутачил.

 

Даим далайикIули

Ахъбуца гIяхIти гъубзни,

ХIяя ганзхIедарибти

Я арцлис хIедицибти.

 

УЛИЧИ ЛАЙКЬИКИБСИ

Балуси риадлири

Ахъдеш черяхIси нешла,

Чихъли дихIяди, чутхIе,

Лишанти адамдешла.

 

Сагъли диалри хIела

Лишанти урезила,

Дурхъадешра балади

ХIуни даргла рузила.

 

Балуси виадлири

Мурул адамла чебла,

Мезли хIеркьади, хьунча,

ХIу урхIла хьунрачила.

 

Вайгъабза ветхIеахъес

ХIу варкьибсири нешли,

ХIу хьунрукь ветаахъес

АхIейкьурри дудешли.

 

Багьа багьес хIейубси

Муруй бихул кьапIала,

Багьа баладу хIуни

Хьунуй бихул кIанала?

 

ЯхI хIебирар хъулкила,

ДяхI хIедирар хъямчила,

УркIилаб урезила

КIантI хIебирар хъямхIяла.

 

Сунени сунелара

Сунела бегIталара

ХIебирусили хIурмат,

БирхIебиру урхIлара.

 

УрхIличила вай пикри

Бирар кIушу-кIарзала,

Ца хьунуйсра ваари

Агарси вайгъабзала.

 

ХIебала децIхIегахъес

УрхIла нешлис ва рузис,

Сунела неш ва рузи

ХIебалалли дигахъес.

 

У чичи акаллира

Хъулкила ва хъямхIяла,

Кьабтализи вирхIейру

Къакъличибси эмхIела.

 

 

ГЬАЛМАГЪ ГЬИМУКIАХЪИЛИ

ГъалбецIгъуна гъабзази

Гъайили къагъли терсли,

Гардардарибтин сари

Чархла биркIанти мерсли.

 

Сартайчи вехIизурла,

Сабурлизивад ухъи,

УркIи бугусиван саб

ДекIси дардли чебухъи.

 

Гьалмагъ гьимукIахъила,

Гьалакси хIял бакIили,

Гьаман инжитирулра,

ТIулбачи кьацIикIули.

 

Юлдашлизи дурила

ДурхIедурести дугьби,

Къябдирутиван сари

Къумбани кьаркьа диъби.

 

Хапли хатир буунна

Хабарла багьадурла,

Тупанг чебуцибсин саб

Халкьли набчи дарула.

 

Бержахъили нартлизи

Пигьала нясти гъайла,

Наб лягIнатдикIутин сар

Дила бекIла аргъала.

 

Адам гьимукIахъила,

Селра сабаб агарли,

Шямван вилшунсин сайра,

ДецIла цIали вигубли.

 

ГIяхIял бетаахъурла

Гьалакси хIял манзиллис,

ХIурмат буунсиванра

Бухъяна заманалис.

 

 

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


ХIяжла рукнурти

ХIяж динна рукнуртала ца саби, гIялам халкьла вегI Аллагьлис ﷻ бируси гIибадатуназибад халасигъуна. ХIяж адамличи гIямрулизиб гьачам баресцун саби чебси, сунени назру баралли ахIенси.   ХIяж чеббиънилис шел шартI лер: бусурман виъни, балугълавиъни, дагьричевси виъни, азадси виъни, хIяжбарес...


Бакиличила

Ибн аль-Джаузила уршила урши Абуль Музафарли лукIули сай, Ибн Акильли сунечила буруси: «Гьачам, КягIбалис алав тIаваф барили гIергъи, нуни ванзаличиб жавгьар духрала баки чебаира. Иличиб хIунтIена гьимир лебри бриллигIянтличилси. Нуни ил ахъбуцира ва илала вегI варгес кьасбарира. Камси...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

ГIергъиси манзил декIарбиркниличил дархдасунти дахъал суалти хьардиули сари. Илди баяндарес багьандан иш белкI гьалабирхьулра. ДекIарвикни – хьунуйчилти бархбасуни къябаъни саби дугьбачил, белкIличил ва мез хIедалусилис лишантачил. Ислам динни хъайчикабиъни цахIнаб хIербирнила вягIда кьяйдали...


Заб-маркала асурти

Хабарагарси балагь чисалра кьадармабиаб, хъярхъли кабухъун хIеркIлис я инсан къаршимайкаб.   Мартла 28-личир Дагъиста ванзаличир дебали тамашала анцIбукьуни кадикиб. Гьалабси дуги МЧС-ла багьахъни бакIибсири жагIял дахъал заб ва дягI дирар или. Иличи илцад-декIар пикри чилилра бяхIчихIеиб,...


«Муриси къяналичиб кьутIкьуси бархьдеш гьалаб саби»

Гьалабван набзи бурибси къяна сабни аргъира.   АнцIбукьуни гIямрулизир сегъунти-дигара дирар. ЦацахIели къяна буресра чебиркути манзилти дирули дирар. Диннизибра бикIули бирар гIяхIдешлис къяна буралли, бунагь лебси ахIен или. Нуни аргъира къунба бугьути адамти имцIали биъни. Чули барибси...