бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Шавваль базла дурхъадеш

Шавваль базла дурхъадеш

Шавваль базла 6 бархIи дубдуцалли, лебил дус дуббуцибсилисгъуна кири бируси саби.

 

Нушала Идбаг ﷺ викIули сай: «Чи Рамазан базлизив дубуцили, гIур гIеларад 6 шавваль базлизир дуцаллира, лебил дус дуббурцули калунсиван вирар». Иш хIядисра, чили ца гIяхIси бараллира, илис вецIал илдигъунти дирар ибти Аллагьла ﷻ гъайла мягIналичи мешуси саби. СенахIенну, дуслизир 360 бархIи лерхIели, Рамазан базла дуббуцари биалли 30 сари. Аллагьли ﷻ вецIна имцIадаралли, 300 адиркули сари, 6 шавваль базла дуббуцарира 60 адиркур ва Рамаза дуббуцарличи имцIадаралли, абзур дус дубуцибси кьяйда бетарули саби. Идбагла ﷺ хIядисла мягIнара илгъуна саби. ГIурра хIядисуназиб бурули саби: «Марлира Аллагьли ﷻ ванзара, закра шавваль базла урегал бархIила духIнар акIахъубти сари. Илди бурхIназив чи дубуцаллира, Аллагьли ﷻ илис, Сунела махлукьатцад гIяхIти баркьудлуми лукIа, илдицад вайтира урису, сунела даражара ахъбурцу».

 ГIурра нушала Идбаг ﷺ викIули сай: «Марлира, вебкIибсила 600 биркIан лерти сари, уркIиличир калайчи гьар биркIайчирра 1000 мухIли лерти сари. Чили шавваль базла 6 дуббуцари дуцаллира, милигиубсилис дяргIибти шин держибхIели кункдеш алк1уливан, Аллагьли ﷻ сунела бебкIала г1язабтира гьамаддиру». Галга убатурси адамлис, иличир цIедеш дакIили дигалли, замана баибхIели, иличи шин кертIу. Сунени къуллукъбирниличи мешули галгала кIапIрира жагали шинишдирар. Замана дикили, кIапIрира духъут1диалли, ил галгалис бируси къуллукъ агни багьес вирар. Амма галга шинишли калалли, ил галгалис къуллукъбирни багьес вирар. Илгъуна саби адамла хIялра Рамазан базлизиб, Рамазан базла хIурмат багьандан кьабулдарахъес илини имцIа-имцIали дуббуцарлизив, дехIибайзив, гIяхIти баркьудлумазив даимвиэс къайгъибиру. Илала баркьудлуми кьабулдарнила лишанра саби, Рамазан баз бикили гIергъира ил тIягIятлизив кални.

Идбаг ﷺ викIули сай: «Рамазан базла гIергъи дуббурцуси, гъазаватличивад вебшили гIур ита чариубсигъуна вирар». Шавваль базла урегал дуббуцарира, байрумтала бархIила гIергъиси бархIил вехIихьалли, дурхъасилизи халбируси саби. Дубдурцути бурхIнира вехIихьили гIергъи ургаб кахIелахъи дурцнира дурхъаси саби.

ГIяли асхIябра   викIули сай: «Шавваль базла урегал дуббуцарлизир, Рамазан базлизир дирути секIал черти сари. ХIятта шавваль базла дуббуцари гьатIира хIяжатти сари, сенахIенну илдани, Рамазан базла дуббуцарлизир калунти нукьсандешунира умудирути сари». Амма, байрумтала гIергъиси бархIи вехIирхьнира, урегалра дуббуцари ургаб кахIелахъи дуцнила гъай, иличибли дурхъали биънила мягIна саби. Байрумтала гIергъиси бархIиличивад ахIи, гIелайзи ардухаллира, ургар бурхIни калахъи дуцаллира суннатра бетаруси саби, Аллагьли ﷻ нушаб вягIда барибси кирира биуси саби.

Бусурман адам мурталра Аллагьла ﷻ гIязаблизивад урухкIес ва ряхIматличи хьуликIес гIягIниси саби. Дурхъаси базлизиб барибси тIагIят бихIес къайгъибарес гIягIнили саби, сенахIенну Аллагьли ﷻ илди кьабулдарнила лишан саби адам илкьяйда Аллагьлис ﷻ мутIигIли виэс къайгъибарни Рамазан базла гIергъира.

 Рамазан баз каберхур или разивиэс асухIебирар адамлис. Ил баз кьяйда нушала гIямрура кархути сари. Аллагьли ﷻ нушаб гьатIира Рамазан баз чебаэс ахъри габ.

«Чи виалра Рамазан баз дуббуцибси ва илала гIергъи урегал бархIи Шавваль базлизир, ил лерил гIямру дубурцусигъуна вирар». (Муслим)

Амма вегIли дигуси замана дуцесра вирар шавваль баз каберхайчи. Рахли адамла черахъес гIягIнити бурхIни лерли диалли, илини датурти бурхIни дурцу, гIялимтани бурули кьяйда илис суннатла дуцибти кьяйда Аллагьли ﷻ халдиру. Аллагьли ﷻ нушаб кумекбараб Рамазан базлара дуббуцари дуцахъили, шавваль базлара урегалра дуцахъили, нушала лерил калунти гIямрура тIягIятлизир даимдиубли деркIахъес! Амин.

 

МяхIяммад МяхIяммадов

2026-09-01 (РабигIуль-Авваль 1448 д.) №9.


РабигIуль-авваль базла дурхъадеш

РабигIуль-авваль баз ЧевяхIси Аллагьли ﷻ дурхъабарибси саби лебил Сунени бархьибти идбагуназивад бегIлара Сунес дигуси Расул ﷺ акIни багьандан. Ил сабабли ил нушаб лебтасалра дебали дигахъес чебсира саби. РабигIуль-авваль – нушала дурхъаси Идбаг ﷺ акIубси баз саби, нуша жагьаннабла цIализирад...


Сегъуна саби «даргала хIева»

Миллатла мезра, гIядатунира, культурара дусмала духъяндешлизир детхIехъахъили ахIерадарес чараагарси биъниличила гьарил бархIи гъайдикIули сари халкьлизи мягIни-хIял иргъахъути гIягIниахълуми, телевизорти, газетаби, журналти, Интернетла кумекличил дузути электронный бархбасла...


Салат

ГIягIнидиркур: ГIяргIяла дулекI – 400 гр; Зукьити хиярти – 2; Набадари – 1; Жерши – 1; Гидгури – 2; Итани жерши – 1 цула; ГIявадеш – 1 халаси кьулса; Майонез, зе, исиут, кьар – бизидеш хIясибли.   Балкьарахъни: ГIяргIяла дулекI ва...


ЖумягI бархIила суннатуни

Ассаламу гIялайкум, ахIерти динна узби, жумягI бархIила суннатуначила бирар нушала вягIза.    Аллагь ﷻ нушачи дугьаизурли викIули сай: «Ва дирхути, хIуша жумягI бархIи жидарибхIели хутIбаличи лехIяхъахъес, дехIибала дарахъес, къалабадикирая ва вачурти датирая ил хIушаб гIяхIси...


Россия гъармука улка ахIен

Нушала улкали Украинализиб дурабуркIуси дявила хасси балбуц 1941-1945-ибти дусмазиб Германияла фашистуначил кабикибси нушала ВатIа ЧебяхIси дергъичиб бухъянбитIи саби. Ил багьандан ургар Россияла Президентла пресс-секретарь Дмитрий Песков илис «нушала улкали Украинализиб дурабуркIуси дявила...